De komst van 54 statushouders naar Hotel Alkmaar werd door het Alkmaarse college gebracht als een volkomen verrassing. Een snelle actie van het COA, waar de gemeente pas twee dagen van tevoren van op de hoogte zou zijn gebracht. Uit documenten en uit communicatie die is opgevraagd, is te lezen dat het COA al eerder melding maakte van mogelijke opvang in een hotel in Alkmaar.
Forum voor Democratie (FVD) dook de afgelopen weken in de opgevraagde stukken en zette de informatie op een rij en in een tijdlijn. De reden: twijfel over de informatie richting de raad. Uit die opgevraagde stukken komt geen onverwachte actie naar voren, maar een ontwikkeling die al eerder werd aangekondigd richting de gemeente.
Eén dag vóór de officiële bekendmaking van het COA, op 19 maart, laat wethouder Christian Schouten in een bericht aan het college weten dat iets waar hij “een week eerder al voor vreesde” nu werkelijkheid lijkt te worden. Dat zinnetje roept vragen op. Als de vrees er toen al was, moet er immers ook kennis zijn geweest? (tekst gaat door onder de foto)
Sterker nog, op 10 maart, wordt binnen het college al gesproken over een mogelijke ontwikkeling rond Hotel Alkmaar. Misschien nog diezelfde maand, klinkt het. Daarmee ligt niet alleen het onderwerp op tafel, maar ook een concrete locatie. Mogelijk naar aanleiding van concreet contact met het COA eerder die maand.
Dit contact wordt later als kennismakingsgesprek omschreven. Maar uit andere berichten blijkt dat het gesprek gaat over het onderbrengen van gezinsleden van statushouders – en dat daarna meteen wordt doorgepakt om verder te overleggen. Het beeld dat ontstaat: dit speelde al.
Al in december 2025 worden meerdere gemeenten waar onder Alkmaar geïnformeerd over plannen om nareizigers tijdelijk in hotels onder te brengen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de algemene situatie, maar ook naar de mogelijkheden in die gemeenten. Dus ook in Alkmaar. Er is contact met het COA en er wordt afgesproken dat plaatsing in hotels alleen gebeurt na overleg met de gemeente.
Dat betekent overigens nog niet dat de plaatsing op 20 maart toen al vaststond. Het college houdt vooralsnog vol dat zij pas op 18 maart geÏnformeerd zijn door het COA. Maar tussen geïnformeerd worden en volledig verrast zijn, zit verschil.
Het was voor FvD-raadslid Jelle Wittebrood de belangrijkste reden om de documenten op te vragen. Hij benadrukt in een gesprek met Streekstad Centraal dat het hem er niet om gaat of de statushouders mochten komen, maar om de communicatie van het college richting de raad. (tekst gaat door onder de foto)
“Met de huidige verhoudingen in de raad zou daar gewoon een meerderheid voor zijn,” zegt hij. “Daar zit de discussie niet.” Waar het volgens hem wél om gaat, is de manier waarop het college naar buiten toe blijft volhouden dat er vooraf geen informatie was. “Als je zegt dat je geen informatie hebt gehad, maar de tijdlijn laat iets anders zien, dan klopt dat niet,” zegt hij. “Ze blijven dat zeggen, terwijl uit de stukken blijkt dat er wel degelijk signalen waren.”
Ook de manier waarop de documenten boven tafel kwamen, roept bij hem vragen op. Waar informatieverzoeken volgens Wittebrood normaal snel worden afgehandeld, duurde het deze keer weken. “Meestal krijg je binnen twee dagen wat je opvraagt. Hooguit een keer een berichtje dat het een dag later wordt,” zegt Wittebrood. “Maar nu moest ik er zelf echt achteraan. Dan vraag je je toch af hoe dat kan.”
Tot slot wijst hij op de timing van de eerste melding. Op 18 maart – de dag van de verkiezingen – komt het bericht binnen dat de plaatsing eraan komt. Toeval, zegt Wittebrood, maar wel een opvallend toeval. “Asiel is een gevoelig onderwerp in Alkmaar. Je hebt gezien dat er colleges over zijn gevallen,” zegt hij. “En dan komt dit precies op de dag van de verkiezingen naar buiten. Dan ga je je toch afvragen of dat echt puur toeval is.”
We hebben natuurlijk het college om een reactie gevraagd, maar die via een woordvoerder weten dat er pas volgende week een inhoudelijke reactie gegeven kan worden in verband met het reces.