Voor veel jongeren voelt achttien worden als een mijlpaal: eindelijk volwassen. Maar met die verjaardag komt ook een flinke stapel regelzaken op je bord. Van het aanvragen van een DigiD tot het afsluiten van een zorgverzekering en het regelen van studiefinanciering. Om jongeren daarbij te helpen introduceert de gemeente Alkmaar een zogeheten ’18-jaar checklist’.
Het idee is eenvoudig: jongeren krijgen rond hun achttiende verjaardag een felicitatiebrief van de gemeente met daarbij een gids met alles wat ze moeten regelen zodra ze officieel volwassen zijn. Het boekje zet stap voor stap op een rij waar ze aan moeten denken en waar ze mogelijk recht op hebben.
Wie het idee herkent, heeft een goed geheugen. In buurgemeente Dijk en Waard bestaat zo’n checklist namelijk al een tijdje. Daar werd de gids in 2025 gelanceerd als hulpmiddel voor jongeren die hun weg proberen te vinden in de soms ingewikkelde wereld van de digitale overheid. Programmacoördinator Digitale Inclusie Willem Zevenhuizen van Bibliotheek Kennemerwaard – door jongeren liefkozend “Willem van de digitale regelzaken” genoemd – was een van de mensen achter dat initiatief. (tekst gaat verder onder de foto)
‘Beter goed gejat dan slecht bedacht’ zegt een jongere dan. De 18+ checklist is er na Dijk en Waard nu ook voor de Alkmaarse jeugd. (foto: JJ Fotografie)
Volgens Zevenhuizen weten veel jongeren wel hoe TikTok en Snapchat werken, maar raken ze het spoor bijster zodra het over DigiD, toeslagen of studiefinanciering gaat. “Uit onderzoek blijkt dat 88 procent van de jongeren niet precies weet wat ze allemaal moeten regelen als ze achttien worden”, vertelde hij eerder. “Het gaat niet alleen om kwetsbare jongeren. Het is eigenlijk een probleem voor een veel grotere groep.”
De checklist uit Dijk en Waard groeide in korte tijd uit tot een praktische gids vol tips, lijstjes en uitleg over geldzaken, zorg en verplichtingen. Het boekje wordt daar regelmatig bijgewerkt en verspreid onder jongeren die bijna achttien worden. Ook tijdens spreekuren in jongerencentra en gastlessen op scholen wordt de gids gebruikt om jongeren wegwijs te maken in de digitale overheid.
In Alkmaar is het idee nu dus overgenomen. En dat gebeurt met een knipoog: in je volwassen leven leer je al snel dat goede ideeën kopiëren gewoon slim is. De Alkmaarse versie van de checklist wordt eveneens ontwikkeld in samenwerking met verschillende organisaties uit het sociaal domein, waaronder Humanitas, Bibliotheek Kennemerwaard en Zaffier. (tekst loopt door onder de foto)
Wethouder Robert te Beest van Alkmaar. (foto: JJFoto)
Volgens wethouder Publiekszaken Robert te Beest kan de stap naar volwassenheid behoorlijk overweldigend zijn. “Achttien worden is een mooie stap, maar brengt ook regelwerk met zich mee. Met deze checklist willen we jongeren helpen overzicht te houden en met vertrouwen hun volwassen leven te beginnen.”
Omdat regels en procedures regelmatig veranderen, adviseert de gemeente jongeren om altijd ook de meest actuele informatie bij de betreffende organisaties te controleren. Jongeren die vragen hebben over de checklist of hulp nodig hebben bij het regelen van zaken kunnen contact opnemen via 18jaar@bknw.nl.
En mocht iemand zich afvragen of het idee echt werkt: volgens de mensen die er al langer mee werken wel. Want hoe digitaal vaardig jongeren ook zijn, bij de overheid begint volwassen worden vaak gewoon met een goede checklist. (Hoofdfoto: JJ Foto)
Op de Helderseweg in Alkmaar heeft woensdag aan het eind van de middag een zware aanrijding plaatsgevonden. Dat gebeurde bij de oprit naar de Huiswaarderbrug en de N245 richting Alkmaar-Noord. Twee auto’s kwamen daar hard met elkaar in botsing. Door het ongeluk ontstond flinke verkeershinder in de richting van het centrum.
Bij het ongeval raakten beide auto’s zwaar beschadigd. Hulpdiensten waren er snel bij. Ambulancepersoneel ontfermden zich over inzittenden. Het is niet bekend of behandeling in het ziekenhuis nodig was voor een of meer van de slachtoffers.
Door het ongeval was er oponthoud voor het overige verkeer op de Helderseweg richting het centrum van Alkmaar. Bergingswerkzaamheden en onderzoek naar de oorzaak van de botsing vergden enige tijd. (foto: PersfotoNH)
De bewonersavond over de komst van woonzorgvoorziening Fetura Extra naar De Omval kreeg van de aanwezige buurtbewoners na afloop gemiddeld een verrassend ruime voldoende. Toch is de onrust in het buurtschap allerminst verdwenen. Voor de leden van het actieve buurtcomité De Omval voelde de avond absoluut niet als een geruststelling.
Sterker nog: in een uitgebreide schriftelijke reactie aan Streekstad Centraal drukt het comité toch opnieuw op de alarmbel. Ze voelen zich onvoldoende gehoord en maken zich – nog steeds – ernstige zorgen over de veiligheid van hun gezinnen.
Wie de brandbrief van het comité echter naast de letterlijke uitspraken van de bewonersavond en de onafhankelijke rapporten legt, ziet dat de interpretaties van risico’s sterk uiteenlopen. (tekst gaat verder onder de foto)
De eerste bewonersavond over de komst van Fetura Extra naar De Omval was begin maart. (foto: Streekstad Centraal)
Wat de vertegenwoordigers van het comité tijdens de bijeenkomst misschien wel het meest raakte, was een opmerking over mogelijk drugsgebruik door de toekomstige bewoners. Volgens woordvoerder Soraya Klaver Kramer werd mogelijke overlast weggewuifd door zorgorganisatie Esdégé-Reigersdaal.
Eén specifieke uitspraak schoot de aanwezige ouders daarbij volledig in het verkeerde keelgat. Er werd verteld dat eventueel blowende bewoners dat niet in of rond het huis zouden doen, maar “in een parkje”. Klaver Kramer reageert in haar brief fel: “Wat daarbij niet werd beseft, is dat het enige parkje op de Omval onze groenstrook is, waar ook het speeltuintje van onze kinderen staat”.
Voor het comité was het kwaad daarmee geschied. Toch ontbreekt in die constatering een belangrijke nuance van de bewonersavond zelf. Petra Moritz van Esdégé-Reigersdaal besefte vrijwel direct dat ze een ongelukkige woordkeuze had gedaan. Ze nam haar woorden ter plekke terug en verduidelijkte stellig dat ze absoluut niet de directe woonomgeving of het speeltuintje van de wijk bedoelde, maar dat de instelling strikte afspraken gaat maken over waar dit eventueel wel en niet is toegestaan. (tekst gaat verder onder de foto)
Soraya Klaver Kramer en Hans Mechielsen bij het spandoek tegen de komst van Fetura Extra naar De Omval. (foto: Streekstad Centraal)
Ook bij de discussie over mogelijke criminaliteit lopen de zorgen van bewoners en de cijfers uit rapportages sterk uiteen. Het buurtcomité miste tijdens de avond de eerlijkheid over de zwaarte van de doelgroep, de zogeheten ‘1-procent-groep’. Klaver Kramer wijst op een eerdere presentatie van de Veiligheidsregio, waarin staat dat één persoon uit deze groep in het verleden gemiddeld verantwoordelijk was voor wel honderd politiemeldingen per jaar.
“Wanneer er twaalf bewoners op de Omval worden geplaatst, betekent dat potentieel zo’n 1200 meldingen per jaar in onze kleine woonwijk“, rekent zij vol afschuw voor. Hoewel die zorg invoelbaar is, vertellen de officiële cijfers van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord een fundamenteel ander verhaal zodra deze mensen daadwerkelijk de juiste zorg krijgen. (tekst gaat verder onder de foto)
De speeltuin in het parkje van De Omval. (foto: Streekstad Centraal)
Uit de rapportage blijkt dat het aantal strafbare feiten en meldingen na opname in Fetura Extra juist enorm daalt. In 2023 pleegden de negen toenmalige bewoners gezamenlijk slechts zes strafbare feiten. De overige 137 politiemeldingen in dat hele jaar betroffen voor het overgrote deel ‘vermissingen’, omdat begeleiders wettelijk verplicht zijn de politie te bellen als een bewoner niet op tijd thuis komt. Van de gevreesde 1200 incidenten in de wijk blijkt in de praktijk dus geen sprake.
Ook de locatiekeuze klemt voor de bewoners enorm, zeker wanneer zij de vergelijking trekken met de ‘Skaeve Huse’, een andere Alkmaarse voorziening die er nog niet is. “Het is moeilijk uit te leggen dat de gemeenteraad voor Skaeve Huse een afstand van 400 meter tot woningen eist, maar bij Fetura Extra een afstand van slechts 20 meter accepteert”, stelt het comité. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Robert te Beest legt tijdens de bewonersavond uit wat het verschil is tussen Fetura en Skaeve Huse. (foto: Streekstad Centraal)
Tijdens de bewonersavond werd echter door wethouder Robert te Beest en Petra Moritz uitgebreid de tijd genomen om uit te leggen waarom dit appels met peren vergelijken is. Skaeve Huse zijn bedoeld voor overlastgevers die zelfstandig wonen zónder permanente begeleiding.
De bewoners van Fetura Extra hebben juist 24 uur per dag intensieve begeleiding en toezicht nodig omdat ze hun eigen huishouden niet kunnen voeren. Juist die constante, professionele nabijheid maakt dat een afstandsnorm van 400 meter hier volgens de gemeente niet aan de orde is.
Naast de inhoudelijke zorgen over veiligheid, is de verstoorde communicatie met de gemeente Alkmaar een open zenuw voor de actiegroep. Het comité is gefrustreerd dat uitgebreide brieven sinds juni vorig jaar niet meer inhoudelijk punt voor punt worden beantwoord. Ze voelen zich daardoor niet gerespecteerd.
De gemeente steekt dat anders in. Wethouder Te Beest legde uit dat het college in de periode vlak voor het raadsbesluit in een ‘snelkookpan’ al meer dan honderd vragen van de bewoners uitgebreid heeft beantwoord. De discussie over de locatiekeuze is na het democratische raadsbesluit voor hen een gepasseerd station. (tekst gaat verder onder de foto)
Protestborden op De Omval geven blijk van de weerstand tegen de zorgvoorziening van Esdege-Reigersdaal. (foto: Streekstad Centraal)
Het college wil niet in een oneindige cirkel blijven discussiëren over het ‘of’, maar nodigt de bewoners – ook het comité – nadrukkelijk en herhaaldelijk uit om mee te praten over het ‘hoe’, zoals het inrichten van een gezamenlijk veiligheidsconvenant onder leiding van een onafhankelijke voorzitter.
Ondanks alle uitleg en weerwoorden vanuit de gemeente en de zorginstelling, laat de reactie van het buurtcomité feilloos zien waar de ware pijn van dit dossier zit. Zoals buurtbewoonster Renée Appelman het na afloop van de avond al treffend verwoordde: “Je wordt gevraagd om het onbekende te accepteren, en dat is gewoon lastig”. Hoeveel rapporten en cijfers er ook op tafel komen, de onzekerheid over wie de nieuwe buren precies worden, laat zich moeilijk wegnemen.
Terwijl een zwijgzamer deel van De Omval inmiddels voorzichtig de handreiking van de gemeente accepteert om mee te praten over de veiligheidsafspraken, maken anderen – volgens een woordvoerder zo’n 25 huishoudens uit de wijk – zich via het buurtcomité op voor een juridische strijd. Zij kondigen de stap naar de rechter aan in een ultieme poging om de komst van Fetura Extra naar hun buurt alsnog te voorkomen.
Wie de afgelopen dagen zijn fiets ineens niet meer kon vinden in de Alkmaarse binnenstad, denkt waarschijnlijk dat de tweewieler gestolen is. Maar er is ook een andere mogelijkheid. Stadswerk072 en de gemeentelijke handhaving zijn namelijk druk met de periodieke opruimactie van lokale wrak- en weesfietsen.
Dat zijn overigens de enige officiële en respectvolle termen die de stadsbeheerders hanteren. Voorbijgangers slingeren de rijwielen nog wel eens verwensingen als ‘zwerffiets’ of ‘kwakfiets’ naar het stuur, maar daar neemt Stadswerk072 nadrukkelijk afstand van. Een beetje respect graag voor het stalen ros.
Zo’n vier keer per jaar trekt handhaving door de binnenstad om de vaak overvolle fietsenrekken wat ademruimte te geven. Fietsen die al lange tijd ongebruikt staan, krijgen een rood label aan het frame. De boodschap is simpel: de eigenaar heeft twee weken de tijd om zijn karretje te verplaatsen. Blijft het brik – excuus de weesfiets – na die tijd nog staan, dan is er geen ontkomen meer aan en volgt onvermijdelijke afvoer. (tekst gaat verder onder de foto)
Weesfietsen, wrakfietsen, kwakfietsen of zwerffietsen, ze krijgen in Alkmaar allemaal hetzelfde rode labeltje. (foto: Stadswerk072)
De grootte van de vangst is altijd weer een verrassing. Een woordvoerder van de stadsbeheerder licht toe: “Soms gaat het om enkele tientallen fietsen, maar er zijn ook rondes waarbij er wel 300 worden afgevoerd. Handhaving is vooraf meestal een halve dag tot twee dagen bezig met het labelen”.
Daar voegt de woordvoerder aan toe: “Daarna heeft Stadswerk072 nog een tot twee dagen nodig om alle fietsen op te halen en te registreren.” Dat ophalen gebeurt overigens niet gezellig fluitend met een bakfiets, maar met een flinke vrachtwagen en een strak staaltje logistiek. Soortgelijke acties vinden ook plaats rond de treinstations, waar tijdens schoolweken studenten van de opleiding Handhaving van het Talland College vaak een handje helpen. (tekst gaat verder onder de foto)
Ook bij station Alkmaar is regelmatig een actie van de handhavers en Stadswerk072 nodig. (foto: Streekstad Centraal)
Toch eindigt niet elke fiets via de gebaande paden direct in de vrachtwagen. Sommige rijwielen maken eerst een verfrissende, zij het onvrijwillige, duik in de Alkmaarse grachten. Vraag dat maar aan Maaike. Haar trouwe fiets kreeg een rood label, waarna zij er een vriendelijk briefje aan hing om de handhavers te laten weten dat ze hem daar dagelijks voor haar deur stalt. Toch verdween de fiets. “Toen ie weg was, dacht ik eerst dat Stadswerk al was langsgeweest”, vertelt ze.
De werkelijkheid bleek anders en natter. Onbekenden hadden in een baldadige bui een hele reeks fietsen in de Oudegracht gesmeten. Gelukkig schoot een buurtbewoner als amateur-magneetvisser te hulp. Met zijn gereedschap wist hij maar liefst elf onderwaterfietsen weer op de kant te trekken. Er lagen er nóg meer, maar de visser vond het wel mooi geweest, zeker toen een zware scooter op de bodem onwrikbaar bleek. (tekst gaat verder onder de foto)
Met een beetje geluk wordt je verweesde fiets niet meegenomen door Stadswerk. Met een beetje pech hebben vandalen je fiets al in de gracht gegooid. (foto: aangeleverd)
De elf opgeviste rijwielen, waaronder die van Maaike, lagen op de hoek van de Oudegracht en het Ritsevoort nog maar net na te druipen in de zon, toen het opruimteam in de vrachtwagen de hoek om kwam. De geplande opruimactie was immers volop gaande en precies op dat moment was de Oudegracht aan de beurt. Het team van drie handhavers en drie werklieden zag de modderige ‘druipfietsen’ liggen en laadde Maaike’s fiets, samen met zijn tien lotgenoten, alsnog resoluut in.
Zo verdween de tweewieler van Maaike ironisch genoeg alsnog naar het fietsdepot aan de Herculesstraat. Daar worden alle binnengebrachte fietsen geregistreerd in iLost, een online zoekmachine voor gevonden voorwerpen. Wie zijn fiets mist, kan daar kijken of zijn eigendom ertussen staat. (tekst gaat verder onder de foto)
De elf fietsen die een buurtbewoner uit het water wist te vissen met behulp van een magneet. Ze verdwenen daarna in de laadbak van Stadswerk 072. (foto: aangeleverd)
Eigenaren krijgen vervolgens dertien weken de tijd om hun fiets kosteloos op te halen, waarbij een passend sleuteltje vaak al voldoende bewijs is. Haal je hem niet op, dan wordt de gemeente eigenaar. Verdwijnen doen ze echter niet: de rijwielen worden vaak aan maatschappelijke organisaties gegeven, die ze opknappen voor mensen die wel een fiets kunnen gebruiken.
Ook Maaike heeft zich inmiddels gemeld bij Stadswerk072 en gaat binnenkort met haar sleuteltje langs. Ze toont best begrip voor de opruimers en realiseert zich dat haar fiets in het depot waarschijnlijk een stuk veiliger staat dan langs de gracht waar ze ‘m altijd neerkwakt – excuus: parkeert. Toch wil ze nog wel even één ding rechtzetten: “Mijn barreltje doet het nog prima en is geen weesfiets! En ook geen wrak, kwak of zwerffiets!” (tekst gaat verder onder de foto)
Het barreltje van Maaike staat nu tussen de andere oogst in het fietsdepot van Stadswerk072 aan de Herculesstraat. (foto: Stadswerk072)
Voor wie nu twijfelt of zijn fiets misschien ook bij zo’n actie is meegenomen: de gemeente adviseert om eerst te kijken op iLost. Grote kans dat hij daar gewoon terug te vinden is. Zo niet, dan is er misschien nog hoop dankzij het magneetvissen.
De politie heeft een tweede verdachte aangehouden in het onderzoek naar de poging tot overval op een juwelier in Heerhugowaard in september vorig jaar. Het gaat om een 20-jarige man uit België. Eerder werd in het onderzoek al een andere verdachte aangehouden.
De politie kreeg op woensdag 3 september rond 10:45 uur een melding van de overvalpoging. Kort daarvoor zouden twee personen hebben geprobeerd de juwelierszaak van Sjaak Knijn aan de Middenweg te overvallen, waarbij zij dreigden met voorwerpen die op vuurwapens leken.
Door ingrijpen van een klant mislukte de overval. De verdachten gingen er daarna zonder buit te voet vandoor. Een getuige zag ze richting het Raadhuisplein vluchten. Bij het incident raakte niemand gewond.
Een dag na de poging tot overval werd al een 19-jarige verdachte uit België aangehouden. Hij moet zich op 19 mei verantwoorden bij de rechtbank. De tweede verdachte werd afgelopen vrijdag aangehouden. Hij is maandag voorgeleid aan de rechter-commissaris. Die besloot dat de man langer vast blijft zitten.
In oktober werden beelden van de poging tot overval getoond in de opsporingsprogramma’s Bureau NH en Opsporing Verzocht. Volgens de politie hebben tips uit het publiek bijgedragen aan het onderzoek.
Een elektrische auto die plotseling in brand vliegt aan een laadpaal: het gebeurde afgelopen zaterdag in Heiloo. De brandweer had het vuur snel onder controle, maar het incident brengt weer in herinnering dat branden met elektrische auto’s ingewikkeld kunnen zijn.
Felle autobranden van elektrische voertuigen doen veel mensen in onze regio meteen denken aan die enorme brand in de Alkmaarse Singelgarage in 2020. Daar bleek hoe ongelooflijk lastig het is om brandende elektrische auto’s uit te krijgen. Terwijl sommige veiligheidsregio’s inmiddels speciale dompelcontainers inzetten om zulke branden definitief te stoppen, wacht Noord-Holland Noord nog af of zo’n investering de juiste uitgave is.
Dit soort incidenten laat zien dat buurten in rap tempo veranderen. Het wordt steeds normaler dat iedereen een steentje bijdraagt aan een schoner milieu. Zonnepanelen, een elektrische fiets of een thuisbatterij worden een normaal verschijnsel.
Deze mooie ontwikkeling baart veiligheidsexperts inmiddels ook zorgen. Dat blijkt wel uit het gloednieuwe jaarplan van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV), het kennisinstituut van de brandweer. Dit rapport zit aanstaande vrijdag tussen de ingekomen stukken voor het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, waar ook de burgemeesters uit onze regio in zitten. (tekst gaat verder onder de foto)
In dit document, dat de burgemeesters ter kennisname al op de mat hebben gekregen, trekt het NIPV aan de bel: de snelle verduurzaming brengt namelijk complexe, nieuwe brandgevaren met zich mee in onze woonwijken en op de bedrijventerreinen.
Voor de lokale brandweermannen en -vrouwen levert dit behoorlijk wat kopzorgen op. Waar zij vroeger precies wisten hoe ze een gewone auto- of woningbrand moesten aanpakken, staan ze nu vaak voor grote verrassingen.
Volgens het NIPV is een brand in een zonnepaneel of de batterij van een e-scooter heel heet, bijzonder hardnekkig en lastig te blussen. Ook auto’s met een stekker in parkeergarages zijn voor de hulpdiensten tegenwoordig een flinke uitdaging, zo bleek ook al in 2020 in de Alkmaarse Singelgarage. (tekst gaat verder onder de foto)
De brand in de Alkmaarse Singelgarage in juli 2020 bleek zeer lastig te blussen door de elektrische auto’s die er geparkeerd stonden. (foto: Streekstad Centraal)
Het grote verschil met gewone autobranden zit in de batterij van elektrische voertuigen. Die bestaat uit lithium-ion cellen. Als zo’n batterij beschadigd raakt of oververhit, kan een chemische kettingreactie ontstaan die zichzelf blijft voeden. Dat proces wordt door experts “thermal runaway” genoemd.
Zelfs nadat de vlammen zijn geblust kan de batterij opnieuw ontbranden, soms uren of zelfs dagen later. Voor brandweerlieden betekent dat een flinke uitdaging.In sommige delen van het land wordt daarom een bijzondere methode gebruikt: het onderdompelen van de auto in een grote watercontainer. (tekst gaat verder onder de foto)
Bij de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland beschikken ze al over een dompelcontainer voor autobranden met elektrische auto’s. (foto: NH Media)
In de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland beschikt de brandweer bijvoorbeeld over speciale dompelcontainers (zie kader). Daarin kan een elektrische auto volledig onder water worden gezet. Het voertuig blijft vervolgens vaak een dag of langer in de container staan, zodat de batterij volledig kan afkoelen en niet opnieuw in brand vliegt.
Zo’n systeem is niet goedkoop. Ook de inzet bij een incident – met transport, kraan en afvoer van vervuild bluswater – kost nog eens enkele duizenden euro’s per keer. Voor elke veiligheidsregio is het daarom een afweging of zo’n investering nodig is.
De zuiderbuur, Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland, koos er al voor om deze containers aan te schaffen. In het gebied staan veel elektrische voertuigen geparkeerd in dichtbebouwde stedelijke gebieden en parkeergarages. Door een brandend voertuig snel te kunnen stabiliseren met een dompelcontainer wil de regio voorkomen dat een incident opnieuw oplaait of zich uitbreidt. (tekst gaat verder onder de foto)
De brandweer wist het vuur in de SIngelgarage in juli 2020 pas na lange tijd onder controle te krijgen. (foto: Streekstad Centraal)
De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, waar onder meer Alkmaar, de BUCH-gemeenten en Dijk en Waard onder vallen, heeft die investering voorlopig nog niet gedaan. De Veiligheidsregio wacht nog verder onderzoek af naar de beste manieren om batterijbranden te blussen. Experts delen slimme oplossingen met elkaar zodat de brandweer in de toekomst sneller en veiliger kan ingrijpen als het misgaat.
Veiligheidsexperts zijn niet tegen de verduurzaming. Wel is het advies om extra goed op te letten. Adviseurs in brandpreventie raden aan niet op veiligheid te besparen als mensen hun huis willen vergroenen. “Laat zonnepanelen, laadpalen en thuisbatterijen altijd door een erkende vakman installeren en laat u goed adviseren. En let ook zelf een beetje op bij het opladen van de elektrische fiets of scooter”, zo luidt hun advies. (tekst gaat verder onder de foto)
De brandweer van Heiloo na de inzet bij de brand van de elektrische auto in Heiloo. (foto: PersfotoNH)
Vanuit oogpunt van brandpreventie is het volgens hen altijd raadzaam om goede adviezen in te winnen van deskundige partijen bij de aanschaf en plaatsing van duurzame systemen zoals zonnepanelen, laadpalen en thuisbatterijen. (Hoofdfoto: PersfotoNH)
In de raadsapp van Heiloo ging maandagmiddag een opvallend bericht rond. Niet over Ypehove, het Stationsplein of het aanstaande verkiezingsdebat, maar over iets wat zich grotendeels buiten het zicht van de lokale politiek afspeelt: buitenlandse hackers die mogelijk meelezen met berichten van bestuurders.
De griffie van Heiloo stuurde raads- en commissieleden een waarschuwing door van de AIVD en MIVD, waarin wordt gewezen op een internationale cybercampagne gericht op accounts van WhatsApp en Signal.
Volgens de veiligheidsdiensten proberen Russische staatshackers wereldwijd toegang te krijgen tot accounts van hoogwaardigheidsbekleders, militairen en ambtenaren. Nederland vormt daarop geen uitzondering. Het doel is niet om de apps zelf te kraken, maar om individuele accounts over te nemen, zodat berichten en contactgegevens kunnen worden ingezien. (tekst gaat verder onder de foto)
In Heiloo leidde het bericht vooral tot een mengeling van nuchterheid en lichte verbazing. Griffier Gerda Beeksma liet de raadsleden weten dat er in de gemeentelijke appgroepen voorlopig geen vreemde of dubbele accounts te zien zijn.
“Het chatverkeer voor het raadswerk van Heiloo is gelukkig vrij overzichtelijk,” schreef zij in haar bericht. Tegelijkertijd voegde ze eraan toe dat bestuurders – ook op lokaal niveau – in theorie wel degelijk interessant kunnen zijn voor buitenlandse inlichtingendiensten.
In Heiloo houdt het lokale bestuur er al rekening mee dat het dorp vaker onderdeel wordt van een wereldwijde digitale werkelijkheid. Waar raadsleden elkaar vroeger na een vergadering nog even opbelden of een mail stuurden, lopen tegenwoordig veel korte afstemmingen via WhatsAppgroepen van fracties, commissies of soms zelfs hele raden. Dat maakt het werk snel en efficiënt, maar volgens de inlichtingendiensten ook kwetsbaar.
De hackpogingen maken gebruik van zogeheten ‘social engineering’. Daarbij proberen aanvallers gebruikers te verleiden om zelf toegang te geven tot hun account, bijvoorbeeld door zich voor te doen als helpdeskmedewerker of door een QR-code te laten scannen waarmee een extra apparaat wordt gekoppeld aan het account. Zodra dat lukt, kunnen hackers meelezen met berichten en groepsgesprekken. (tekst gaat verder onder de foto)
Alle bestuurders en politici van lokale overheden kunnen volgens de MIVD doelwit zijn van buitenlandse inlichtingendiensten. (foto: Streekstad Centraal)
Voor raadsleden kan dat verder gaan dan alleen privéberichten. In appgroepen wordt geregeld informatie gedeeld over conceptmoties, politieke strategie of interne discussies. Officieel horen vertrouwelijke stukken daar niet thuis, maar in de praktijk worden chatapps door veel bestuurders wel gebruikt voor snelle afstemming. Juist daarom benadrukken de veiligheidsdiensten dat WhatsApp en Signal, ondanks hun versleuteling, niet geschikt zijn voor vertrouwelijke of gerubriceerde informatie.
In Heiloo bleef de reactie vooralsnog vooral praktisch: even controleren of er geen onbekende deelnemers in de appgroepen zitten en alert blijven op verdachte berichten of links. Toch zal het bericht waarschijnlijk ook buiten het kleine dorpje worden gelezen. In vrijwel alle gemeenten in de regio Alkmaar lopen vergelijkbare appgroepen van fracties, colleges en raden. Alle burgemeesters en griffiers in Noord-Holland kregen via de provincie de waarschuwing van de AIVD en MIVD.
En zo komt een geopolitiek onderwerp ineens dicht bij huis. Want terwijl in Den Haag en Brussel wordt gesproken over cyberoorlog en digitale veiligheid, blijkt dat de eerste verdedigingslinie soms gewoon begint bij een raadslid dat even kijkt of er geen vreemde naam in de groepsapp staat.
De Fietsersbond regio Alkmaar pleit voor meer en betere fietspaden in en rond het hele duingebied, van Camperduin tot Zandvoort. In een nieuwe visie op het recreatieve fietsnetwerk waarschuwt de organisatie dat bestaande fietsroutes onder druk staan door natuurmaatregelen.
Daarbij valt te denken aan zandverstuivingen zoals die er in de duinen alleen maar meer zullen komen als het aan de provincie ligt. Terwijl de duinen juist belangrijk zijn als plek om te recreëren, betoogt de Fietsersbond. “Het rondje fietsen door de duinen moet blijven”, schrijft de organisatie in een toelichting op de plannen. De bond vindt dat er juist méér ruimte moet komen voor fietsen, omdat dit een duurzame en gezonde manier van recreëren is.
Een belangrijk knelpunt ligt bij het fietspad langs de Blijdensteinsweg bij Bergen. Daar zorgt een zogenoemd stuifduin bij het Buizerdvlak er al jaren voor dat zand over het fietspad waait. (tekst gaat verder onder de foto)
Het stuifduin bij het fietspad van de Blijdensteinweg in het Noordhollands Duinreservaat. (foto: Streekstad Centraal)
Daardoor dreigt het pad op termijn onbegaanbaar te worden. Volgens de Fietsersbond is het pad van groot belang voor fietsers, omdat het onderdeel is van een populaire route tussen Bergen aan Zee en Camperduin en ook deel uitmaakt van de internationale Noordzeefietsroute (EuroVelo 12).
De organisatie maakt zich zorgen over natuurbeleid waarbij meer ruimte wordt gegeven aan dynamische duinen. Dat kan volgens de bond betekenen dat bestaande fietspaden moeten verdwijnen of verlegd worden. In de visie staat dat dergelijke maatregelen alleen acceptabel zijn als er volwaardige alternatieve routes komen. (tekst gaat verder onder de archieffoto)
Provincie, Bergen, Alkmaar en Rijkswaterstaat zijn het al eens over een fietstunneltje onder de N9 bij de Kogendijk. (Archieffoto: Streekstad Centraal)
Om aandacht te vragen voor het onderwerp verzamelde de Fietsersbond in het najaar duizenden handtekeningen voor het behoud van de fietspaden in de duinen. Volgens de organisatie laat dat zien dat veel bewoners waarde hechten aan de bestaande routes.
Naast behoud van bestaande paden pleit de bond ook voor uitbreiding van het fietsnetwerk. Zo zouden er volgens de plannen nieuwe verbindingen moeten komen tussen onder meer Egmond aan Zee en Bergen aan Zee en tussen Alkmaar en ’t Woud. Ook wil de organisatie meer veilige fietsroutes in de polders en extra verbindingen over barrières zoals de N9 en het Noordhollandsch Kanaal. (tekst gaat verder onder de foto)
Het Noordhollandsch Kanaal is voor fietsroutes vaak een barrière in de regio, (foto: Streekstad Centraal)
Verder wijst de Fietsersbond op problemen met wateroverlast op sommige duinpaden. Door hevige regenval en een stijgende grondwaterstand stonden delen van de fietspaden in 2024 lange tijd onder water.
Volgens de organisatie kunnen maatregelen zoals het ophogen van paden of het aanleggen van sloten helpen om deze routes beter toegankelijk te houden. (tekst gaat verder onder de foto)
De Fietsersbond wil onder meer betere en veiligere fietsroutes tussen Bergen en Egmond. Vaak zijn de fietspaden te smal om naast elkaar te blijven fietsen. (foto: Streekstad Centraal)
De provincie Noord-Holland laat weten de visie serieus te nemen. Gedeputeerde Jeroen Olthof noemt het document “waardevol” en zegt dat de provincie het zal meenemen in de verdere afwegingen rond fietsroutes en natuurbeheer.
Tegelijk wijst hij erop dat verschillende belangen spelen. “Er zijn ook investeringen nodig in de natuur en in kustveiligheid. Die belangen kunnen botsen met de fietsinfrastructuur, maar we blijven zoeken naar oplossingen binnen de bestaande natuurwetgeving”, aldus Olthof. (tekst gaat verder onder de foto)
De Fietsersbond doet verschillende voorstellen voor verbetering van het fietsnetwerk in de gemeente Bergen. (foto: Streekstad Centraal)
Ook de gemeente Bergen staat positief tegenover de inzet van de Fietsersbond. Wethouder Ernest Briët noemt fietsen een duurzame manier om het duingebied te beleven. Volgens hem is het belangrijk dat het recreatieve fietsnetwerk van goede kwaliteit blijft en waar mogelijk wordt verbeterd.
Met de visie hoopt de Fietsersbond dat overheden en terreinbeheerders bij toekomstige natuur- en infrastructuurplannen meer rekening houden met het belang van recreatief fietsen in het duingebied.
Maandagavond is de brandweer gealarmeerd voor een mogelijke brand in een leegstaand schoolgebouw aan de Loopakker in Zuid-Scharwoude. Het betreffende pand staat vanwege een verhuizing en woningbouwplannen al zeker een jaar leeg.
In de afgelopen periode is er al vaker brand uitgebroken op dezelfde locatie. Volgens omwonenden zouden enkele jongeren kort voor de brand bij het pand zijn gezien. Zij renden weg. Omwonenden zagen rook en belden uit voorzorg meteen de brandweer.
Vanuit de brandweerkazerne aan de Vroedschap rukte de brandweer uit met een tankautospuit, vanuit de kazerne aan De Mossel kwam al snel ook de brandweer van Noord-Scharwoude assisteren. Brandweerlieden controleerden het pand binnen en buiten. Tijdens de controle bleken er drie kleine brandhaarden in de school te zijn.
De melding onderstreept de zorgen van de dat omwonenden over de situatie. Zij hopen dat er snel maatregelen worden genomen om ernstige vormen van vandalisme bij het leegstaande pand te voorkomen.
Volgens een omwonende waren er ‘kids’ meegenomen door de politie. Bij navraag blijkt dit niet zo te zijn. De politiewoordvoerder zegt dat een aantal jongeren staande zijn gehouden, maar ze waren niet aan de brandjes te verbinden en konden dan ook niet aangehouden worden. Wel zijn namen genoteerd.
De politie weet dat het schoolgebouw hangjongeren aantrekt, en dat ze soms overlast veroorzaken. De woordvoerder stelt dat de gemeente in gesprek is met de projectontwikkelaar om hier iets tegen te doen. (foto: RVP Media)
De kloof tussen buurtcomité De Omval en Alkmaar leek de afgelopen maanden op de somberste winterdagen onoverbrugbaar. Het buurtcomité liet eerder duidelijk merken dat zij zich bedonderd voelden door het college over de komst van woonzorgvoorziening Fetura Extra.
Er hing dus wel wat spanning in de lucht toen de gemeente naar De Alkmaarse Poort kwam voor de eerste bewonersavond. De sfeer aan het eind van de avond was een andere: de aanwezige bewoners gaven de avond een dikke voldoende, met een gemiddelde van een 7,6. Dat betekent niet dat de zorgen verdwenen zijn, maar wel dat veel bewoners de bijeenkomst waardeerden als een kans om vragen te stellen en informatie te krijgen.
Spanning bleef de hele avond zeker voelbaar, de sfeer was kritisch, maar bleef over het algemeen respectvol. Aan het eind van de avond kwam er meer ontspanning. De buurt blijkt niet enkel uit felle tegenstanders te bestaan, maar ook uit mensen die er neutraal in staan en voorstanders die zich gedeisd houden. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Robert te Beest heeft de opdracht van de gemeenteraad om 12 mensen uit een moeilijke doelgroep in De Omval te plaatsen. (foto: Streekstad Centraal)
De avond begon luchtig, met een onafhankelijke voorzitter die de spelregels uitlegde. Om de aanwezige verslaggever van Streekstad Centraal te introduceren, stelde de voorzitter de zaal gerust met betrekking tot het maken van geluidsopnames en foto’s door de verslaggever. “Als u iets niet wilt, gewoon zeggen”, sprak ze.
Een bewoner achter in de zaal reageerde daarop razendsnel: “Wij willen geen Fetura in de buurt!”. De opmerking zorgde voor gelach in de zaal en brak direct het ijs, waarna de voorzitter met een glimlach verduidelijkte dat ze doelde op de pers en niet op het raadsbesluit. Het zette de toon voor een avond die, ondanks de zware materie en de aanwezige frustraties, netjes verliep. (tekst gaat verder onder de foto)
Achter sommige ramen hangen nog posters tegen de komst van Fetura Extra. (foto: Streekstad Centraal)
Waar in de eerdere berichtgeving vooral de focus lag op de achtergehouden documenten en de kritiek van het buurtcomité, was er deze avond veel ruimte gereserveerd voor het verhaal van zorgorganisatie Esdégé-Reigersdaal en de gemeente Alkmaar zelf. Petra Moritz, al 43 jaar werkzaam bij Esdégé-Reigersdaal, nam de tijd om uit te leggen wie de twaalf toekomstige bewoners daadwerkelijk zijn.
“Er zijn heel veel beelden over deze mensen,” zei ze. “Maar ik ken ze. Het zijn eigenlijk hele leuke mensen.” Volgens Moritz gaat het om volwassenen die moeilijk lerend zijn en vaak ook kampen met psychiatrische problemen of verslaving. Veel van hen zijn in het verleden tussen wal en schip geraakt in de hulpverlening. (tekst gaat verder onder de foto)
Sommige bewoners die naar de participatieavond kwamen, wilden al positief meedenken over de komst van Fetura naar De Omval. (foto: Streekstad Centraal)
In Fetura Extra krijgen ze een eigen appartement met begeleiding. Die begeleiding is 24 uur per dag aanwezig en kan helpen met dagelijkse zaken zoals opstaan, schoonmaken, koken of het vinden van dagbesteding. Volgens Esdégé-Reigersdaal is het doel dat bewoners weer een stabiel bestaan opbouwen. “Het is eigenlijk een gewoon huis met bijzondere bewoners,” aldus Moritz.
Ondanks deze geruststellende woorden van de zorginstelling, is de angst voor incidenten en onveilige situaties op straat niet verdwenen. Buurtbewoners Nico en Renée Appelman vatten het gevoel van veel wijkbewoners na afloop van de bijeenkomst treffend samen. “Je wordt gevraagd om iets onbekends te accepteren, en dat is gewoon lastig”, stelden zij. (tekst gaat verder onder de foto)
Soraya Klaver Kramer en Hans Mechielsen van buurtcomité De Omval bij de plek waar Fetura Extra moet komen. (foto: Streekstad Centraal)
Renée Appelman trok een parallel met het verleden om de terughoudendheid van de buurt te verklaren: “Vijftig jaar geleden moest hier aan de overkant een vuilverbranding komen. Toen wisten we ook niet wat het was, maar iedereen verzekerde ons dat het goed zat. In 1990 werd die al gesloten omdat die teveel dioxine over ons uit stortte. En nu weten we ook niet wat er komt.”
Geconfronteerd met de uitspraak van de familie Appelman, toonde wethouder Robert te Beest zich na de bijeenkomst opvallend begripvol. “Ik vind dat mooi verwoord”, reageerde de wethouder. “Je gaat iets onzekers tegemoet en dat is altijd lastig en ingewikkeld.” (tekst gaat verder onder de foto)
Woningcorporatie Woonwaard presenteerde al wat schetsontwerpen van de nieuwe opvang voor 12 bewoners, maar daar knelt de schoen (nog) niet. (foto: Streekstad Centraal)
Volgens Te Beest is dat precies de reden waarom de gemeente de zorgen uiterst serieus moet nemen en de dialoog moet blijven opzoeken. Hij benadrukte echter ook de bredere maatschappelijke verantwoordelijkheid van de gemeente. “Het zijn ook onze inwoners. Het zijn onze mensen die we ook een dak boven hun hoofd moeten geven”, stelde hij standvastig. Daarmee verschoof hij de discussie van de vraag óf de voorziening er komt, naar de vraag hóé deze er op een veilige manier kan komen.
Ondanks de wrijving over het gevoerde proces, gaf de gemeente aan stellig van plan te zijn om met de buurt in gesprek te blijven over de cruciale randvoorwaarden. Er moet, in overleg met de buurt, een onafhankelijke voorzitter komen om de gesprekken over een stevig veiligheidsconvenant te leiden. (tekst gaat verder onder de foto)
Bewoners van De Omval met enkele raadsleden als toehoorders luisteren naar wethouder Robert te Beest in De Alkmaarse Poort. (foto: Streekstad Centraal)
Er komt dus een veiligheidsconvenant, opgesteld met de buurt, en op ruimtelijk gebied praat de buurt in de marges ook nog mee; woningcorporatie Woonwaard organiseert in juni een thema-avond over de landschappelijke inpassing van het gebouw. Het moet de uitstraling van een agrarische boerderij krijgen, passend bij de dijk.
Uiteindelijk bleek de bereidheid in De Omval om het gesprek over de toekomst aan te gaan groter dan het eerdere protest deed vermoeden. Uit de samenvatting van de reactiekaarten die na afloop werden ingeleverd, blijkt dat de combinatie van presentaties en de mogelijkheid tot directe dialoog goed is bevallen bij de meeste aanwezigen. (tekst gaat verder onder de foto)
Buurtschap De Omval. Het groene perceel achter tuincentrum Ranzijn is door de gemeenteraad aangewezen voor Fetura Extra. (foto: Buurtschap Omval)
Enkele bewoners hebben zich op de avond zelf zelfs al aangemeld voor de vervolgsessies. Het lijkt erop dat een deel van De Omval, ondanks de blijvende vrees voor het onbekende en de terechte kritische vragen richting de gemeente, bereid is om samen met Esdégé-Reigersdaal te zoeken naar een veilige manier om de nieuwe bewoners straks te verwelkomen. Een ander deel bereidt zich al voor op een stap naar de rechter.
