Op de ijsbaan draait het deze week niet om snelheid, maar om stijl. In Alkmaar vond namelijk het Nederlands Kampioenschap schoonrijden plaats, een traditionele schaatsdiscipline waarbij elegantie en perfecte synchronisatie centraal staan. Tijdens deze wedstrijd op ijsbaan De Meent lieten paren uit het hele land zien hoe belangrijk techniek en samenspel zijn wanneer je sierlijk over het ijs wilt bewegen.
Schoonrijden heeft diepe wortels in Noord-Holland. De discipline ontstond al in 1875 en wordt nog altijd beoefend, al staat de sport tegenwoordig voor een uitdaging: het aantal jonge deelnemers blijft achter. Daardoor ligt de gemiddelde leeftijd van de deelnemers vrij hoog. Volgens voorzitter Yvonne Nieboer van de sectie schoonrijden binnen de KNSB is dat een punt van zorg. “We hebben jongere leden nodig, anders houden we alleen bejaarden over.”
Tijdens het kampioenschap draait alles om uitstraling, balans en samenwerking. Schaatsparen proberen zo vloeiend en harmonieus mogelijk over het ijs te glijden, terwijl juryleden letten op techniek en synchroniciteit. Het doel is dat het geheel er moeiteloos uitziet. Jurylid Henny van Maanen omschrijft dat gevoel treffend: “Je moet het idee hebben dat een paar heerlijk, vrij en soepel aan het schaatsen is.” (tekst gaat door onder de foto)
Yvonne en Bradley doen met veel plezier mee met het NK Schoonrijden. (foto: NH Nieuws)
Voor Nieboer zelf is schoonrijden meer dan alleen een bestuursfunctie; ze staat ook zelf op het ijs. Samen met haar schaatspartner doet ze mee aan de wedstrijd. De ervaring van het samen schaatsen geeft volgens haar een bijzonder gevoel. “Het voelt een beetje als zweven over het ijs.” Daarnaast benadrukt ze ook de ontspannen sfeer binnen de sport: “Het is heel chill, je doet het met elkaar en dat is gewoon heel erg leuk.”
Ondanks de rijke geschiedenis kampt schoonrijden met een wat stoffig imago. Volgens Nieboer klopt dat beeld niet. Ze vindt dat de sport juist meer erkenning verdient, onder andere vanwege de technische basis die het biedt voor andere schaatsdisciplines. “De sport heeft een oubollig karakter, daar moeten we vanaf. Schoonrijden is juist een hele goede basis als je goed wilt leren schaatsen”, zegt ze tegen NH Nieuws, mediapartner van Streekstad Centraal. (tekst gaat door onder de foto)
Met sierlijke slagen glijden Yvonne en Bradley over het Alkmaarse ijs. (foto: NH Nieuws)
Om nieuwe generaties te enthousiasmeren probeert de bond jongeren al vroeg kennis te laten maken met de discipline. Dat gebeurt bijvoorbeeld tijdens speciale clinics bij jeugdtrainingen. Volgens Nieboer levert dat vaak verrassend positieve reacties op. “We doen er alles aan om de sport te promoten onder de jeugd. We geven bijvoorbeeld clinics en dan merk je dat er heel veel enthousiasme is. Schoonrijden verdient meer aandacht. Iedereen is welkom.”
Tijdens het NK eindigde Nieboer samen met haar partner Bradley Catteau uiteindelijk op de zesde plaats. De titel bij de paren ging naar Sofieke van Schaik en Frank van Haastrecht uit Utrecht. Ook Noord-Holland kon juichen: bij de mannen wist René Hollenberg uit Castricum het kampioenschap op zijn naam te schrijven.
Wonen was hét paradepaardje van de coalitie in Dijk en Waard. Tijdens de verkiezingscampagne van 2021 was er weinig discussie over de richting: er moest gebouwd worden. Veel. Het doel van 10.000 woningen in tien jaar werd daarbij een belangrijk ijkpunt. Dat doel werd vervolgens opgenomen in het eerste coalitieakkoord van DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard en de VVD.
Toen dat college eind 2022 viel en een nieuwe coalitie werd gevormd met DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie, bleef de ambitie om veel woningen te bouwen overeind. In het nieuwe coalitieakkoord “Thuis in Dijk en Waard” kwam meer nadruk te liggen op betaalbaarheid, sociale woningbouw en duurzaamheid. Partijen als GroenLinks, PvdA en ChristenUnie legden daarbij meer nadruk op een groter aandeel betaalbare woningen en sociale huur. (tekst gaat verder onder de foto)
Het grootste probleem is het tempo waarin gebouwd wordt. 10.000 woningen in tien jaar betekent grofweg 1.000 woningen per jaar. In 2024 kwamen er slechts 402 woningen bij. Dat is geen kleine tegenvaller, maar een flinke achterstand. In dit tempo raakt de gemeente ieder jaar verder verwijderd van haar eigen doel.
Het college wijst terecht op netcongestie, stikstofregels en hoge bouwkosten. Maar precies die obstakels kwamen tijdens de verkiezingscampagne nauwelijks ter sprake. Toen werd de indruk gewekt dat woningbouw vooral een kwestie van politieke wil was. Die belofte gaf kiezers het idee dat de gemeente de regie stevig in handen had. Inmiddels blijkt hoe beperkt die invloed eigenlijk is. De ondertekening van de Woondeal Noord-Holland Noord en het binnenhalen van subsidies zoals de Startbouwimpuls laten zien dat er wordt geprobeerd te sturen, maar ze zorgen niet automatisch voor snellere bouw. (tekst gaat door onder de foto)
Betaalbare woningen voor starters en senioren zijn erg gewild in Dijk en Waard, maar de woningen zijn nog niet gerealiseerd. (foto: Streekstad Centraal)
Een van de weinige woonmaatregelen die wel is uitgevoerd, is de zelfbewoningsplicht. Die is verlengd van drie naar vijf jaar. Daarmee wil de coalitie voorkomen dat nieuwbouwwoningen worden opgekocht door beleggers. Voor starters kan dat helpen, omdat woningen langer beschikbaar blijven voor mensen die er zelf willen wonen. Tegelijk lost deze maatregel het grootste probleem niet op: er komen geen extra huizen bij. Voor wie al jaren op een woning wacht, voelt het daarom vooral als een pleister op een veel groter probleem.
Tijdens de campagne werd ook veel gesproken over betaalbaarheid. Partijen benadrukten dat starters en huishoudens met lagere inkomens meer kansen moesten krijgen op de woningmarkt. In de praktijk blijkt dat lastig. In het coalitieakkoord wordt wel gesproken over “betaalbare woningen”, maar concrete prijsgrenzen ontbreken. Daarmee blijft het begrip betaalbaar breed en moeilijk te toetsen.
Op de hoek van de Westtangent en Zuidtangent is in 2025 begonnen met de bouw van Woodstone. (foto: Streekstad Centraal)
Op papier veranderde de koers tussen beide coalitieakkoorden dus niet fundamenteel. Zowel het eerste als het tweede akkoord benadrukken dat er veel gebouwd moet worden en dat woningen betaalbaar moeten zijn. Wel verschuift het accent in het tweede akkoord iets meer naar sociale woningbouw en duurzaamheid. In de praktijk blijkt vooral het tempo van de bouw het grootste probleem te zijn. De ambities blijven overeind, maar de uitvoering loopt achter.
Ook bij economische ontwikkeling en woningbouw blijft veel algemeen geformuleerd. In de coalitieakkoorden wordt gesproken over een goed vestigingsklimaat voor ondernemers en een sterke lokale economie, maar een duidelijke koppeling tussen woningbouw en ruimte voor bedrijven ontbreekt. Er staat bijvoorbeeld niet hoeveel ruimte er voor bedrijventerreinen blijft of hoe economische groei samen moet gaan met de groei van het aantal woningen. De ambitie blijft staan, maar de uitwerking blijft vaag. (tekst gaat door onder de foto)
Het tempo van de woningbouw in Dijk en Waard moet een flink stuk omhoog om aan de belofte te voldoen. (foto: Streekstad Centraal)
Op het gebied van senioren is het beeld gemengder. Senioren Dijk en Waard beloofde nieuwe woonvormen voor ouderen, met in het bijzonder de terugkeer van het bejaardenhuis. Dat laatste komt er niet. In plaats daarvan kiest de gemeente voor “geclusterde woonvormen” en wonen met zorg. Dat past bij landelijke ontwikkelingen, maar het is wel iets anders dan wat tijdens de campagne werd geschetst.
Ook andere partijen legden nadruk op betaalbare woningen en doorstroming. Zo pleitte de PvdA in haar verkiezingsprogramma voor een groter aandeel sociale woningbouw en meer betaalbare woningen voor starters en doorstromers, omdat de wachtlijsten voor sociale huur in de regio al jaren oplopen.
De opvang van statushouders is ook een onderdeel van het woondomein. Lokaal Dijk en Waard beloofde dat statushouders geen voorrang meer zouden krijgen bij sociale huurwoningen. Dat punt staat ook in het coalitieakkoord. In de praktijk blijkt de ruimte om dat echt door te voeren klein. De gemeente haalt de taakstelling niet met alleen flexwoningen en andere tijdelijke oplossingen. Het gevolg: het probleem verdwijnt niet, het verschuift. (tekst gaat door onder de foto)
De Oostrand in Noord- en Zuid-Scharwoude kan bouwrijp gemaakt worden voor woningbouw. (foto: aangeleverd)
Een opvallend punt dat volledig uit beeld verdween, is de grenscorrectie rond Sint Pancras en Koedijk. Lokaal Dijk en Waard verwees in de campagne nadrukkelijk naar de motie in de Tweede Kamer om aansluiting bij Alkmaar te onderzoeken. In het coalitieakkoord wordt daar niet meer over gesproken. In plaats daarvan staat er dat de fusie tot een succes moet worden gemaakt.
De rode draad is duidelijk. Er gebeurt veel, maar vooral op papier. De harde belofte – 10.000 woningen in tien jaar – is niet waargemaakt. De woningnood wordt niet ontkend, maar vooruitgeschoven. Starters wachten. Senioren wachten. Doorstromers wachten. Woningzoekenden krijgen vooral uitleg – of excuses – waarom het allemaal niet sneller kan. De stenen en sleutels laten vooralsnog nog even op zich wachten.
De volgende coalitie mag opnieuw beloven. De vraag is niet of er plannen komen. Die zijn er altijd. De vraag is of de stenen dit keer het tempo van de belofte kunnen bijhouden.
In de grote zaal in TAQA Theater De Vest vond woensdagavond het verkiezingsdebat De Stem van Alkmaar plaats. Veertien partijen gingen er met elkaar in gesprek over zes thema’s die door inwoners zijn aangedragen. Allemaal live te volgen via Streekstad Centraal. Het doel: duidelijkere keuzes, eerlijke antwoorden en minder politieke taal.
De avond begint met een poëtisch optreden van woordkunstenaar Luan Buleshkaj, die de zaal meeneemt in een verhaal over de vraag wat voor stad Alkmaar wil zijn. Daarna neemt moderator Bahram Sadeghi het over. Met kleine grapjes en scherpe vragen houdt hij het tempo erin.
Tussen de debatrondes door zorgt de Alkmaarse muzikant Dean Presley voor korte optredens. Dat blijkt een schot in de roos. “Dat was echt slim gedaan,” zegt een bezoeker na afloop. “Na zo’n muziekstuk zit je er weer helemaal bij.”
De eerste ronde gaat over wonen. Forum voor Democratie wil Alkmaarders voorrang geven op de woningmarkt. “De Alkmaarder moet weer op één staan. We kunnen ervoor kiezen om eigen inwoners voorrang te geven op woningen.” Volgens de partij worden er nu te veel ‘postzegelwoningen’ gebouwd. Andere partijen reageren daar kritisch op. (tekst loopt door onder de foto)
Tussen de verschillende debatten zorgt de Alkmaarse Dean Presley voor een muzikaal intermezzo. (foto: Streekstad Centraal)
CDA wijst op het belang van het juiste type woningen. “Als je kijkt naar wat Alkmaarders willen, zijn dat vaak kleinere woningen. Door dat soort woningen te bouwen ontstaat er ook doorstroming.” De Partij voor de Dieren vindt dat de discussie te veel draait om nieuwbouw. “Niet de stad volbouwen, maar slim omgaan met leegstand en bestaande ruimte.” Volt ziet juist kansen in nieuwe woonvormen. “Met kleinere woningen van bijvoorbeeld veertig vierkante meter kun je starters sneller een plek geven.”
De Seniorenpartij Alkmaar wijst op betaalbaarheid. “Een woning van twee ton klinkt mooi, maar daar moet ook nog een ontwikkelaar voor komen. Dat is niet zo eenvoudig.” Tijdens het debat ontstaat spanning wanneer Forum voor Democratie het aantal statushouders op de woningmarkt noemt. “We mogen ervoor kiezen om ze achteraan in de rij te laten staan.” Andere partijen zijn het daar niet mee eens.
In de tweede ronde bespreken Status Quo, Belangen Alkmaarse Samenleving (BAS), Volt en Leefbaar Alkmaar de toekomst van de economie en voorzieningen in de stad. Status Quo benadrukt het belang van participatie en inspraak. “Over tien jaar is Alkmaar een gemeente waar je fijn kan wonen, waar genoeg te doen is en waar leegstand beter wordt benut.” Volt ziet kansen in creatieve broedplaatsen. “Alkmaar heeft statistisch gezien veel minder broedplaatsen dan omliggende gemeenten. Dat missen we echt.” (tekst loopt door onder de foto)
Alkmaar kampt al langer met een leegstandprobleem. Daar moet volgens de partijen iets aan gedaan worden. (foto: NH Nieuws)
BAS kijkt naar werkgelegenheid. “Als Alkmaar groeit met dertigduizend inwoners, moeten we ook ruimte hebben voor werk. Anders hebben we straks geen banen.” Leefbaar Alkmaar stemt daarmee in. “Ondernemers zijn geen probleem, maar de motor van de stad.”
Wanneer moderator Sadeghi vraagt of leegstand bestraft moet worden, lopen de meningen uiteen. “Bij langdurige leegstand, en dan bedoel ik een half jaar, mogen sancties opgelegd worden”, vindt Leefbaar Alkmaar. Volt is het daarmee eens, BAS niet. “Als er geen vraag is naar een pand, kun je een eigenaar niet straffen. Dus dan moeten we ze ook niet beboeten.” Status Quo wil vooral stimuleren. “We moeten juist stimuleren om wel te verhuren en de regeltjes weghalen.”
Dan is het tijd voor veiligheid. VVD, OPA, SP, CDA en D66 gaan met elkaar in gesprek. De VVD pleit voor meer handhavers. “Als mensen zich ’s avonds niet veilig voelen, moeten we daar meteen iets aan doen.” OPA wil een harde aanpak van overlast. “Straattuig moet worden aangepakt. Met meer camera’s en strengere handhaving.”
SP waarschuwt juist voor te veel repressie. “Als je mensen alleen maar oppakt, worden ze zorgmijders. Dan wordt het probleem alleen maar groter.” CDA zoekt een middenweg. “Handhaven waar de wet wordt overtreden, maar ook inzetten op begeleiding en zorg.” Volgens D66 liggen de oorzaken vaak dieper. “Problemen zoals schulden en sociale problemen spelen vaak een grote rol.” (tekst gaat door onder de foto)
De Grote Zaal van TAQA Theater De Vest zat woensdagavond goed gevuld met geïnteresseerden. (foto: Streekstad Centraal)
In de vierde ronde discussiëren Forum voor Democratie, SP, ChristenUnie en GroenLinks/PvdA over de energietransitie. Forum voor Democratie wil het plan om Alkmaar aardgasvrij te maken pauzeren. “Niet iedereen wil dit en sommige bewoners zitten nu letterlijk in de kou.” Ook SP ziet problemen in de uitvoering. “Het moet niet twee keer zo duur worden. Mensen mogen niet in de kou zitten.”
GroenLinks/PvdA wil juist doorpakken. “Als we in 2050 aardgasvrij willen zijn, moeten we nu stappen zetten. Pauzeren? Nee. Time is up.” De ChristenUnie benadrukt dat de overgang eerlijk moet verlopen. “We moeten mensen die het niet kunnen betalen helpen via subsidies en isolatie.”
Dan bespreken GroenLinks/PvdA, Leefbaar Alkmaar, Status Quo, D66 en SPA wie in Alkmaar buiten de boot vallen. “Eén op de tien kinderen groeit op in armoede. Dat moeten we aanpakken”, begint GroenLinks/PvdA. Leefbaar Alkmaar haakt daarop in en benadrukt dat brede welvaart niet alleen in de binnenstad speelt. “Brede welvaart betekent dat iedereen moet kunnen meedoen.” (tekst gaat door onder de foto)
Voorzieningen dichtbij, is volgens alle partijen erg belangrijk op het gebied van welvaart. Het verdwijnen hiervan, zoals in de supermarkt in Koedijk, moet tegengegaan worden. (foto: Streekstad Centraal)
Status Quo kijkt naar een andere oplossing en pleit ervoor om bewoners zelf meer invloed te geven door middel van wijkbudgetten. “Laat bewoners zelf beslissen wat belangrijk is in hun buurt.” D66 kijkt vooral naar de langere termijn en de ontwikkeling van de stad. “Een leefbare stad gaat niet alleen over woningen, maar ook over voorzieningen en veilige buurten.” De Seniorenpartij Alkmaar legt vervolgens de nadruk op voorzieningen dichtbij huis. “Als voorzieningen verdwijnen wordt de wereld voor mensen kleiner.”
De laatste ronde gaat over mobiliteit en bereikbaarheid. OPA, ChristenUnie, Partij voor de Dieren, VVD en BAS gaan met elkaar in debat over hoe een groeiende stad bereikbaar blijft. OPA benadrukt keuzevrijheid van de inwoners. “Mensen moeten zelf kunnen kiezen hoe ze zich verplaatsen.”
De ChristenUnie legt de nadruk op verkeersveiligheid en ziet vooral een rol voor lagere snelheden in de stad. “Kinderen moeten veilig naar school kunnen. En als dat betekent dat auto’s minder hard mogen, moeten we die keuze maken.” Wanneer het gesprek weer richting autoverkeer gaat, reageert de Partij voor de Dieren zichtbaar kritisch. “Ik hoor hier vooral auto, auto, auto, maar het moet ook over fietsen gaan.” (tekst gaat door onder de foto)
Het volledige debat werd live uitgezonden door Streekstad Centraal, en is terug te kijken op YouTube. (foto: Streekstad Centraal)
De VVD probeert de discussie vervolgens wat te nuanceren. Volgens de partij moet er per situatie gekeken worden wat het beste werkt. “Op sommige plekken kan vijftig, op andere plekken moet het dertig zijn.” BAS wijst ondertussen op de belangen van ondernemers en bereikbaarheid van de stad. “Ondernemers moeten de stad in kunnen met hun bedrijfsbus. Maar iedereen moet ook veilig zijn op de fiets. Dus we moeten kijken naar een veilige snelheid.”
Tijdens het debat kan het publiek via stellingen ook zelf reageren. Dat wordt enthousiast ontvangen. “Het is leuk dat je niet alleen zit te luisteren, maar ook je eigen mening kan geven,” zegt een bezoeker. Toch missen sommige aanwezigen een echt fel debat. “Het bleef soms een beetje netjes,” zegt een andere bezoeker. “Ik had wel wat meer echte discussie willen zien.”
Over de moderator Bahram Sadeghi zijn bezoekers juist positief. “Hij hield het tempo erin en stelde scherpe vragen. Daardoor bleef het spannend om naar te kijken.” Met nog maar vier procent twijfelaars aan het eind van de avond lijkt het debat zijn doel te hebben bereikt.
In de grote zaal van COOL komen het publiek en twaalf politieke partijen samen voor het grote verkiezingsdebat van Dijk en Waard. Het doel van deze dinsdagavond is duidelijk: inwoners helpen bij hun stemkeuze voor de gemeenteraadsverkiezingen. Dat leek te lukken. “Ik heb nu een veel beter beeld.”
De opzet van het debat is strak: per thema staan vier partijen op het podium. Ze beginnen met een korte pitch, reageren op snelle stellingen met een rood of groen bordje en gaan daarna met elkaar in debat. Het publiek kan via Mentimeter meedoen. Daarnaast mogen partijen een ‘oranje kaart’ inzetten om zich alsnog in een debat te mengen, ook als ze niet op het podium staan.
Het eerste thema van de avond is duurzaamheid. Op het podium staan Beter voor Nederland (BVNL), GroenLinks/PvdA, Forum voor Democratie (FVD) en D66. De verschillen worden meteen duidelijk. Waar GroenLinks/PvdA inzet op investeren, benadrukt BVNL vooral dat inwoners niet met extra lasten moeten worden geconfronteerd. Toch volgt de echte discussie pas bij de vraag of Dijk en Waard inwoners meer moet helpen hun huis te verduurzamen, ook als de belastingen daardoor stijgen.
“Verduurzaming is fantastisch, maar niet met ons belastinggeld. Mensen plukken zelf de vruchten van zonnepanelen, dus laat ze het ook zelf betalen,” zegt BVNL stellig. GroenLinks/PvdA (GL/PvdA)ziet dat anders. “Verduurzamen is geen luxe, maar de sleutel naar betaalbare energie en een leefbaar klimaat. Een gemeente is alleen groen als iedereen mee kan doen.” (tekst gaat door onder de foto)
Forum voor Democratie en BVNL zijn niet tegen zonnepanelen, maar de gemeente moet niet de kosten van verduurzaming op zich nemen. (foto: Pixabay / Ulrike Leone)
D66 benadrukt ook dat niet iedereen de investering zelf kan betalen. “Wie vandaag investeert heeft morgen een lagere energierekening. Niet iedereen kan dat zelf, dus de gemeente moet helpen.” FVD waarschuwt juist voor stíj́gende lasten. “Iedereen wil een goed geïsoleerd huis, maar niet als de belastingen omhooggaan.”
In het debat dat volgt vliegen de argumenten over tafel. GL/PvdA vraagt tegenstanders hoe zij inwoners willen helpen als energieprijzen blijven stijgen. BVNL blijft hameren op lagere lasten en een kleinere overheid. D66 reageert fel: “Als je zegt dat mensen het zelf moeten oplossen, moet je ook eerlijk zijn dat je mensen in de kou laat staan.”
FVD noemt het juist oneerlijk dat iedereen meebetaalt aan de woning van een ander. “Het is scheef als iedereen moet meebetalen aan verduurzaming van andere huizen.” Halverwege het debat wordt een joker ingezet. Joker! brult het pupliek. De joker geeft partijen die niet aan tafel staan de kans om tóch iets in te brengen en kan maar één keer worden ingezet.
De Dijk&Waardse Onafhankelijke Partij (DOP) mengt zich via de joker in de discussie over lokale belastingen en corrigeert een uitspraak van D66 over stijgende lasten. “Als je goed kijkt zijn we eigenlijk terug op het prijspeil van 2024,” klinkt het vanaf de zijkant van het podium.
Het debat eindigt opvallend wanneer BVNL aangeeft dat leningen voor verduurzaming eventueel wel bespreekbaar zijn. “Als het via een lening gaat en mensen het terugbetalen, dan zeg ik ja.” Waarop D66 lachend reageert: “Ik zou bijna zeggen dat BVNL op D66 stemt.” (tekst gaat door onder de foto)
Om het debat levendig te houden werden er tussen de debatten door snelle stellingen voorgelegd aan de lijsttrekkers. (foto: Streekstad Centraal)
Het tweede thema van de avond is verkeer. Nu staan 50Plus, Beter voor Dijk en Waard (BvDW), DOP en de ChristenUnie (CU) tegenover elkaar. De discussie draait vooral om het parkeerbeleid rond het centrum. Volgens 50Plus werkt het huidige systeem niet. “Het kost klauwen vol geld en lijkt eerder een inkomstenbron dan een oplossing.” BvDW benadrukt dat inwoners zich niet gehoord voelen en wil het beleid afschaffen. “Parkeerbeleid moet werken vóór inwoners, niet tegen hen. Het overgrote deel van de bewoners is ontevreden.”
DOP verdedigt het principe van regulering. “Zonder systeem loopt het centrum vol met auto’s van winkeliers en langparkeerders. Het beleid moet misschien beter uitgevoerd worden, maar reguleren blijft nodig.” De CU wijst op de toekomst van de gemeente. “We bouwen tienduizend woningen. Dan moeten we ook nadenken over ruimte voor groen en spelen. De straat is niet alleen voor auto’s.” (tekst loopt door onder de foto)
Een blik vanuit de coulissen van theater Cool naar wat dinsdagavond het politiek epicentrum van Dijk en Waard was. (foto: Streekstad Centraal)
BvDW noemt dat een valse keuze. “U doet alsof het groen óf parkeren is”, klinkt het fel. “Maar als je groeit als gemeente, groeit ook het aantal auto’s.” Volgens de CU moet juist vooruit gekeken worden. “Besturen is vooruitzien. Als je weet dat er een probleem aankomt, moet je daar nu al iets aan doen.”
Hier worden zelfs meerdere jokers ingezet. Zo mengt FvD zich in de discussie met de opmerking dat veel huishoudens tegenwoordig twee auto’s nodig hebben. “Mensen hebben vaak twee banen en dus ook twee auto’s. Dan heb je die parkeerplekken gewoon nodig.” Later reageert de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) met een eigen joker. “Er wordt hier een probleem gecreëerd dat mensen niet zouden kunnen parkeren.”
Die opmerking zorgt voor nieuwe discussie op het podium. “Niet afwachten als je weet dat er in de toekomst druk komt, maar meteen iets doen,” klinkt het vanuit de CU. DOP vult aan dat parkeerplaatsen geld kosten en dat regulering nodig blijft als de gemeente groeit. BvDW blijft ondertussen hameren op de onvrede onder bewoners. “Als zoveel inwoners zeggen dat het niet werkt, moeten we daar naar luisteren.”(tekst gaat door onder de foto)
Ondanks dat inwoners van gemeente Dijk en Waard massaal in actie kwamen is het parkeerbeleid toch ingevoerd. (foto: Streekstad Centraal)
Het laatste thema is wonen. Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard, CDA en VVD discussiëren over de vraag of er meer woningen in het buitengebied mogen komen. Lokaal Dijk en Waard benadrukt dat bouwen noodzakelijk is. “We voelen de plicht om te bouwen, maar zeggen: eerst inbreiden, dan uitbreiden.” Daar is Senioren Dijk en Waard het mee eens. Daarnaast benadrukt de partij het belang van voorzieningen. “Bouwen moet, maar het liefst dichtbij scholen, openbaar vervoer en zorg. Zo zorg je voor buurten waar mensen echt kunnen wonen en doorstromen.”
Volgens het CDA hoeft bouwen in het buitengebied niet. “We hebben de ruimte om woningen te bouwen zonder landbouwgrond op te geven.” De VVD vindt dat er vooral sneller gebouwd moet worden. “We kennen allemaal iemand die een huis zoekt. Wie hier opgroeit moet hier ook kunnen blijven wonen.”
Tijdens het debat ontstaat discussie over mogelijke bouwlocaties, zoals bij Sint Pancras. De VVD ziet daar een prachtig plan voor een grote hoeveelheid woningen, Lokaal Dijk en Waard reageert juist fel op plannen daar te bouwen. “Wat wij horen van inwoners is dat ze dat absoluut niet vol willen bouwen. Eerst De Noord en Langedijk West, daarna pas verder kijken.” (tekst gaat door onder de foto)
De grote zaal van COOL zat redelijk gevuld met inwoners van Dijk en Waard. (foto: Streekstad Centraal)
Het CDA benadrukt dat de gemeente naar het totaalplaatje moet kijken, met ook ruimte voor bedrijventerreinen en voorzieningen. Senioren Dijk en Waard wijst ondertussen op andere mogelijkheden om woningen toe te voegen, bijvoorbeeld door bestaande gebouwen te splitsen of te verdichten. “Waar eerst twee woningen stonden, kunnen er soms ook meer komen zonder extra grond te gebruiken.”
Gedurende de avond wordt duidelijk dat de verschillen tussen partijen soms erg groot zijn, maar juist dat helpt bezoekers bij hun keuze. Na drie debatrondes wordt opnieuw de vraag gesteld: weet u al wat u gaat stemmen? Het aantal twijfelaars blijkt – in ieder geval in de Mentimeter – flink gedaald.
In de foyer reageren bezoekers na afloop positief. “Ik twijfelde nog tussen twee partijen, maar nu heb ik een stuk beter beeld van wat ze echt willen,” zegt een bezoeker. Een andere aanwezige vult aan: “In verkiezingsprogramma’s klinkt het vaak hetzelfde. In zo’n debat hoor je pas echt waar ze het oneens over zijn.”
Een andere bezoeker vertelt dat het debat voor hem het verschil maakte. “Ik wist nog helemaal niet wat ik ging stemmen. Door de discussie over parkeren en wonen werd voor mij duidelijk welke partij bij mij past. Je ziet hier niet alleen wat partijen vinden, maar ook hoe ze reageren op kritiek van anderen. Dat helpt echt bij het maken van een keuze.” Daarmee lijkt het doel van de avond bereikt: inwoners helpen bij het maken van hun keuze.
Duurzaamheid stond bij alle partijen op de agenda tijdens de verkiezingscampagne in 2021. Minder uitstoot, meer groen, huizen isoleren en schone energie opwekken – het kwam allemaal voorbij. Met het eerste college van DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard en de VVD leek er ook een meerderheid om daar stappen in te zetten. Maar dat college viel eind 2022.
Daarna werd een nieuwe coalitie gevormd met DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie. In het nieuwe coalitieakkoord “Thuis in Dijk en Waard” blijft de hoofdlijn van het duurzaamheidsbeleid grotendeels hetzelfde. Wel komt er meer nadruk te liggen op klimaat, vergroening en duurzame energie. (tekst gaat verder onder de foto)
In de coalitie was onvoldoende steun voor grote zonnevelden die het Dijk en Waardse landschap ingrijpend veranderen. (foto: Pixabay)
Windenergie was een van de gevoeligste onderwerpen. Senioren Dijk en Waard wilde tijdens de verkiezingen een duidelijke regel: windmolens moesten minimaal tien keer hun tiphoogte van woningen af staan. In het coalitieakkoord is die regel nergens terug te vinden. Daar staat alleen dat de gemeente “terughoudend” wil zijn met windturbines op landbouwgrond. Dat klinkt netjes, maar zegt maar weinig. Een duidelijke afstandsnorm ontbreekt.
Ook bij zonne-energie kiest de gemeente voor een voorzichtige aanpak. Zonnepanelen moeten vooral op daken komen. Dat is in beide coalitieakkoorden het uitgangspunt. Grootschalige zonnevelden liggen gevoeliger, omdat het landschap open moet blijven. Dat klinkt logisch, maar zonder duidelijke keuzes gaat het langzaam. Elk project vraagt overleg en elke locatie zorgt voor discussie. Zo wordt duurzaamheid vooral een proces, geen versnelling. (tekst gaat verder onder de foto)
NH Paprika was een grote en belangrijke speler voor de verduurzaming van het Alton-gebied in Heerhugowaard-De Noord, totdat deze duurzame paprikakweker in 2025 failliet ging. (foto: aangeleverd)
Niet alles rond duurzaamheid leidt tot politieke strijd. Op het gebied van klimaatadaptatie – zoals wateropvang, minder tegels en een betere inrichting van straten – wordt vooral doorgewerkt. De Dijk en Waardse Onafhankelijke Partij (DOP) pleit al langer voor meer groen en een parkachtige inrichting van nieuwe gebieden. In plannen voor klimaatbestendige wijken zie je die ideeën terug.
Partijen als GroenLinks, PvdA en ChristenUnie leggen in hun verkiezingsprogramma’s daarnaast meer nadruk op vergroening, energiebesparing en het verminderen van CO₂-uitstoot. Zo pleitte GroenLinks voor meer ruimte voor groen en duurzame energie, terwijl PvdA en ChristenUnie extra aandacht vroegen voor energiebesparing en het ondersteunen van inwoners bij het verduurzamen van hun woning. (tekst gaat verder onder de foto)
In november 2022 zette wethouder René Schoemaker (Duurzaamheid) de Rivierenwijk in Heerhugowaard in de schijnwerpers om een belangrijke mijlpaal in de warmtetransitie te vieren. (foto: aangeleverd)
De koers verandert echter niet fundamenteel. Zowel het eerste als het tweede coalitieakkoord zetten in op verduurzaming en energiebesparing. In het tweede akkoord ligt wel iets meer nadruk op klimaatadaptatie, vergroening en het helpen van inwoners bij het verduurzamen van hun woning.
Maar waar DOP sprak over een duidelijke groene koers, zie je in de uitvoering vooral compromissen. Zo zag de partij een parkachtig Westpoort voor zich tijdens de campagne. In de praktijk krijgt woningbouw vaak voorrang. Hoe meer huizen, hoe minder ruimte er overblijft voor een brede groene opzet. Het gebied is groener dan voorheen, maar niet zo parkachtig als beloofd. (tekst gaat door onder de foto)
Het ontwerp van de nieuwe wijk Westpoort in Heerhugowaard. (foto: RRog)
Ook bij energiebesparing zie je dat verschil tussen belofte en werkelijkheid. Senioren Dijk en Waard en DOP benadrukten het belang van hulp bij energiekosten en isolatie, vooral voor inwoners met een lager inkomen. Die regelingen zijn er ook gekomen. Er wordt geholpen met isolatie en er is aandacht voor energiearmoede.
Maar de mogelijkheden blijven beperkt. Veel geld komt uit landelijke subsidies. De gemeente kan inwoners ondersteunen, maar niet zelfstandig grote stappen zetten. Wat tijdens de verkiezingen klonk als een stevige inzet op energiebesparing, blijkt in de praktijk sterk afhankelijk van Den Haag. (tekst gaat verder onder de foto)
Inwoners hadden in 2025 kritiek op het terughoudende beleid van Dijk en Waard om inwoners hun eigen auto te laten opladen aan straat. De publieke druk leidde tot een tijdelijk experiment. (foto: Streekstad Centraal)
Wat opvalt, is dat geen enkele coalitie uiteindelijk kiest voor een harde koers. Zowel het eerste als het tweede coalitieakkoord spreekt over verduurzaming, maar zonder scherpe normen of ingrijpende keuzes. Draagvlak onder inwoners en bescherming van het landschap blijven belangrijke uitgangspunten.
Dijk en Waard doet mee met regionale afspraken, voert klimaatmaatregelen uit en stimuleert isolatie. Maar loopt niet voorop met strenge regels of grote doorbraken. De vraag is dus niet of er iets gebeurt – dat gebeurt er wel. De vraag is vooral of het tempo hoog genoeg ligt. Dat zal de komende jaren moeten blijken.
De belofte in 2022 was luid en duidelijk: de zorg in Alkmaar moest menselijker, toegankelijker en dichter bij de inwoner komen. Geen ondoorgrondelijke loketten meer, maar snelle en begrijpelijke hulp. Nu de bestuursperiode ten einde loopt, is de balans op te maken. Er zijn zeker stappen gezet, voornamelijk voor senioren. Maar de échte grote doorbraak in het zorgstelsel bleef uit.
Om te begrijpen waarom, moeten we niet alleen kijken naar de plannen, maar vooral naar de roerige politieke werkelijkheid van de afgelopen vier jaar: de val van de eerste coalitie en de daaropvolgende koerswijziging. (tekst gaat verder onder de foto)
Sinds 2023 is Christian Schouten (D66) de wethouder met zorg in de portefeuille, met onder andere Wmo, zorg en welzijn. (foto: Streekstad Centraal)
De eerste acte van het politieke theater uit 2022 kan beschreven worden als de linkse en groene droom. Na de verkiezingen van 2022 ging er een breed, overwegend links-leunend college van start, bestaande uit GroenLinks, BAS, PvdA, CDA, Leefbaar Alkmaar, ChristenUnie en SP. Dit college wilde flink ingrijpen in de fundamenten van het sociaal domein.
Het coalitieakkoord van deze eerste groep ademde de wens om het systeem rechtvaardiger te maken door de sterkste schouders de zwaarste lasten te laten dragen. Zo werd er concreet onderzocht of de huishoudelijke hulp via de WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning) inkomensafhankelijk gemaakt kon worden, zodat inwoners die het zelf konden betalen geen aanspraak meer deden op de schaarse publieke middelen.
Dit was een nadrukkelijke wens van onder andere GroenLinks. Ook werd er de aanval geopend op ‘zorgcowboys’ die met lichte problematiek in de jeugdzorg hoge winsten maakten; partijen die investeerden in complexe zorg moesten beloond worden. (tekst gaat verder onder de foto)
Gedurende het grootste deel van 2022 en de eerste helft van 2023 was Robert te Beest (CDA) verantwoordelijk voor de zorg. (foto: Streekstad Centraal)
De tweede acte kreeg echter een onvoorziene wending. De ambitieuze, structurele hervormingen kregen niet de kans om volledig te wortelen. Na de val van deze eerste coalitie trad de ‘Alkmaarse Stad en Landcoalitie’ aan. In deze nieuwe samenstelling was een belangrijke rol weggelegd voor partijen met een wezenlijk andere visie op zorg en financiën, waaronder de VVD, OPA en SPA.
Met het nieuwe college veranderde de toon en de beleidsrichting. Waar de eerste coalitie de WMO inkomensafhankelijk wilde maken, stelde de VVD in haar programma juist klip en klaar dat gemeentelijke inkomensafhankelijke regelingen voorkomen moesten worden, al moest er wel een reële ‘eigen bijdrage’ blijven bestaan om de kosten beheersbaar te houden.
Het nieuwe coalitieakkoord koos uiteindelijk voor een middenweg: een “ruimhartig en betaalbaar WMO-beleid” waarin gestreefd werd naar géén “stapeling van eigen bijdragen” voor inwoners. (tekst gaat verder onder de foto)
Zes partijen vormden vanaf 2023 een nieuwe coalitie, die de accenten verschoof in het gemeentelijk beleid van Alkmaar. (foto: Streekstad Centraal)
De scherpe randjes verdwenen niet alleen bij de WMO, maar ook bij onderwerpen als de bijstand. Waar VVD en OPA in de campagne nog pleitten voor strenge regels (zoals de strikte verplichting tot een tegenprestatie voor een uitkering), werd de harde campagnetaal in het nieuwe coalitieakkoord ingeruild voor mildere termen over begeleiding en ondersteuning.
De ‘Stad en Landcoalitie’ koos duidelijk voor rust en compromissen (“liever een compromis dan een botsing”) in plaats van een harde ideologische lijn. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Arie Epskamp van de Seniorenpartij Alkmaar trad in 2025 af na lang ziekteverlof dat werd ingeluid nadat de SPA-partijfinanciën niet op orde bleken. (foto: aangeleverd)
Heeft deze politieke stoelendans de Alkmaarder dan niets opgeleverd? Jawel, maar vooral op pragmatisch niveau. Het meest opvallende succesverhaal is dat van de SeniorenPartij Alkmaar (SPA). Hun doelgerichte eisen bleven ook in de nieuwe coalitie overeind. De partij kreeg haar zin met de benoeming van Arie Epskamp (SPA) als coördinerend wethouder voor de Seniorenagenda en WMO. De beloofde seniorenagenda, het seniorenpanel en de uitgebreide digitaliseringshulp in bibliotheken zijn daadwerkelijk gerealiseerd.
Daarnaast is de afstand tussen inwoner en gemeente iets verkleind door de introductie van ‘groene golfambtenaren’ en wijkbudgetten, die bureaucratie moeten verminderen.
Wat sneuvelde in de politieke overgang, waren de grote beloftes die voorafgaand aan de verkiezingen werden gedaan. Het systeem met al zijn hindernissen staat er nog steeds. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Christiaan Peetoom (VVD, Sport) is de drijvende kracht achter de grootschalige nieuwbouw van Sportcomplex Hoornse Vaart. (foto: Streekstad Centraal)
Een pijnlijk voorbeeld van een belofte die de veranderende politieke wind niet overleefde, is het schoolzwemmen. BAS (die wél in de eerste, maar haar stempel verloor in de tweede fase) beloofde dat álle kinderen weer via school zwemles zouden krijgen. In werkelijkheid is dit afgezwakt tot een vergoeding via de AlkmaarPas, uitsluitend voor gezinnen met een laag inkomen. Een wezenlijk verschil tussen een universele voorziening en een armoedemaatregel.
De afgelopen vier jaar laten zien hoe een tussentijdse coalitiebreuk de uitvoering van verkiezingsbeloften compliceert. Partijen uit de eerste coalitie konden hun visie niet afmaken, en de tweede coalitie koos voor het bewaren van de lieve vrede en financiële voorzichtigheid.
Is de zorg in Alkmaar mislukt? Zeker niet. De voorzieningen zijn toegankelijker geworden, buurtcentra blijven open en senioren hebben een duidelijkere stem gekregen. Maar wie hoopte op een grote stelselwijziging in de Alkmaarse zorg, kwam bedrogen uit. Wie in een verdeelde raad na een bestuurscrisis iedereen tevreden wil houden, kiest voor ‘zacht bestuur’. En zacht bestuur maakt zelden scherpe keuzes.
Waar het binnen andere domeinen draaide om aantallen en deadlines, ging het bij zorg over iets anders tijdens de verkiezingscampagnes van 2021. Over kwetsbaarheid, nabijheid en begrijpelijke ondersteuning. Vooral Senioren Dijk en Waard zette dat thema tijdens de verkiezingen stevig op de agenda.
De boodschap was helder: zorg moet menselijker, toegankelijker en dichterbij. Wie nu de balans opmaakt in Dijk en Waard, ziet dat er echt stappen zijn gezet – maar dat de kosten blijven oplopen. Net als in heel Nederland, overigens.
In tegenstelling tot sommige andere dossiers bleef zorg niet steken in mooie woorden. De Vrijwillige Ouderen Adviseur is ingevoerd en structureel gefinancierd. Ouderen kunnen daardoor laagdrempelig hulp krijgen bij moeilijke keuzes over zorg en ondersteuning.
Ook de aansluiting bij de Alliantie Financieel Misbruik en de inzet om een dementievriendelijke gemeente te worden zijn daadwerkelijk opgepakt. Dat waren concrete verkiezingsbeloftes – en die zijn uitgevoerd. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Gerard Rep met de DijkenWaardPas. De mogelijkheden met de pas werden de afgelopen vier jaar uitgebreid om de participatie te bevorderen. (foto: aangeleverd)
Ook preventie kreeg vorm. Projecten als Welzijn op Recept en de uitbreiding van de DijkenWaardPas laten zien dat preventie en participatie niet alleen op papier zijn blijven staan. De inkomensgrens voor bijzondere bijstand is verruimd en armoedebeleid is aangescherpt. Daardoor kunnen inwoners eerder ondersteuning krijgen. De zorg is daarmee niet alleen toegankelijker gemaakt, maar ook breder georganiseerd.
DOP en Lokaal Dijk en Waard hebben daarnaast invloed gehad op hoe er naar zorg wordt gekeken. Eenzaamheid is geen bijzaak meer, maar een vast onderdeel van beleid. Voor inwoners betekent dat dat de zorg toegankelijker en zichtbaarder wordt. (tekst gaat door onder de foto)
Zorg is en blijft een domein waar Dijk en Waard heel veel geld aan besteedt. (foto: Streekstad Centraal)
De kosten lopen wel op. Het probleem zit niet in de intentie, maar in de vraag of het op lange termijn vol te houden is. De ondersteuning wordt – zoals beloofd – toegankelijker, maar de uitgaven groeien. Vooral de jeugdzorg blijft een zorgenkind. Er zijn maatregelen genomen om de kosten te beperken, maar tot nu toe heeft dat nog niet geleid tot lagere uitgaven. De gemeente probeert te sturen, maar de kosten bewegen nauwelijks mee.
Voor de VVD is dat een gevoelig punt. De partij beloofde tijdens de campagne meer grip op de zorgkosten, efficiënter werken en minder verspilling. De partij kon een klein jaar deel uitmaken van de coalitie om aan de knoppen te draaien, maar in december brak er een bestuurlijke crisis uit, waarna de partij in de oppositie belandde en niet langer een stempel kon drukken op de koers van het college.
VVD-lijsttrekker Falco Hoekstra (r) zag de verkiezingscampagne in 2021 beloond met een plek in het college, maar dat duurde minder dan een jaar. (foto: aangeleverd)
Bij het nieuwe coalitieakkoord van de leidende partijen Senioren Dijk en Waard, DOP en Lokaal Dijk en Waard sloten GroenLinks, PvdA en de ChristenUnie zich aan. Zij wilden een koers die meer sociaal vooruitstrevend was, door de harde financiële sturing op de zorg deels in te ruilen voor sturing op kwaliteit en preventie, en door de financiële vangnetten voor kwetsbare inwoners stevig te verbreden.
De nadruk kwam veel sterker te liggen op andere zaken. Het nieuwe college met de nieuwe wethouder Fred Ruiten van de ChristenUnie wilde nadrukkelijk sturen op “bestaanszekerheid” voor alle inwoners, inclusiviteit en een andere benadering van zorgprofessionals. (tekst gaat verder onder de foto)
De nieuwe ChristenUnie-wethouder Fred Ruiten werd vanaf december 2022 het gezicht van een meer sociaal vooruitstrevender koers in Dijk en Waard. (foto: Streekstad Centraal)
Ook de nieuwe coalitie worstelde met de openeinderegelingen in de Wmo en jeugdzorg. De allereerste coalitie van de nieuwe gemeente Dijk en Waard met de VVD focuste echter hard op ‘beheersmaatregelen’ en de ontwikkeling van een “dashboard sociaal domein” om via data meer politieke grip op de kosten te krijgen.
De nieuwe coalitie uit 2022 legde het accent daarentegen op het ‘vertrouwen geven aan professionals’ om de juiste zorg te bepalen. Zij wilden de kosten primair beheersen door advies in te winnen bij deskundigen en wetenschappelijke instituten, en zo gericht op te treden tegen een ‘wildgroei aan aanbod’ in de zorgmarkt. (tekst gaat verder onder de foto)
Het valt niet mee om de kosten te beheersen van de jeugdzorg. (foto: aangeleverd)
Die koers is ook ingezet: contracten zijn herzien, toezicht is aangescherpt en er wordt meer samengewerkt met huisartsen. Toch laten de cijfers zien dat de kosten blijven stijgen. De belofte van kostenbeheersing blijkt in de praktijk moeilijk waar te maken.
Bij Senioren Dijk en Waard ligt de nadruk minder op kosten en meer op inhoud. Hun inzet op ouderenondersteuning, dementievriendelijkheid en preventie is duidelijk terug te vinden in het beleid. Niet alles wat tijdens de campagne werd benoemd, is letterlijk terug te vinden in het beleid, maar de kern van hun boodschap – eerder helpen, beter begeleiden – heeft wél vorm gekregen. (tekst gaat door onder de foto)
De fusie van Langedijk en Heerhugowaard heeft ervoor gezorgd dat de zorg voor ouderen beter georganiseerd is. (foto: Streekstad Centraal)
De zorg voor ouderen is beter georganiseerd dan vóór de fusie van Heerhugowaard en Langedijk. Wel op een andere manier dan destijds werd beloofd. Er komt geen terugkeer van het klassieke ‘bejaardenhuis’. In plaats daarvan kiest de gemeente voor geclusterd wonen en zorg dichtbij. De richting komt overeen met de campagne, maar de vorm is veranderd. Dat laat zien hoe verkiezingsbeloftes in de praktijk worden aangepast aan bestuurlijke en financiële realiteit.
Op het gebied van zorg wordt dus uitgevoerd en geïnvesteerd en de maatregelen zijn zichtbaar. Tot het moment dat de financiële grenzen in zicht komen. De zorg is menselijker en toegankelijker georganiseerd, maar een structureel antwoord op de stijgende kosten ontbreekt totnogtoe. (tekst gaat verder onder de foto)
Heel Nederland heeft te kampen met structureel stijgende zorgkosten, dat probleem is niet uniek voor Dijk en Waard. (foto: Magenta Zorg)
De kiezer kreeg dus wel wat werd beloofd: betere ondersteuning, meer aandacht en een toegankelijker systeem. Maar daar staat een vraag tegenover: tegen welke prijs? Die prijs stond niet in de verkiezingsprogramma’s, maar verschijnt later in de begroting. De goede intenties zijn uitgevoerd, maar zorg blijft één van de grootste kostenposten van Dijk en Waard.
Tijdens de viering van Internationale Vrouwendag in De Binding in Noord-Scharwoude, sluit de gemeente Dijk en Waard zich officieel aan bij het internationale initiatief Safe Streets. Burgemeester Maarten Poorter en wethouder Ester Leibbrand zetten hun handtekening onder de intentieverklaring waarmee de gemeente zich verplicht in te zetten voor een veiligere openbare ruimte voor vrouwen en meisjes. “Dijk en Waard moet veilig voelen voor iedereen.”
In de zaal zitten zaterdag inwoners, raadsleden en andere betrokkenen die samenkomen om stil te staan bij vrouwen in de politiek en veiligheid op straat. Wethouder Ester Leibbrand opent de middag met een korte terugblik op de positie van vrouwen in de politiek. “Politiek gaat over dingen die ons allemaal raken,” begint ze. “Dan is het eigenlijk gek dat de mensen die de beslissingen nemen niet hetzelfde zijn als de mensen die in de samenleving leven.”
Hoewel vrouwen al sinds 1919 verkiesbaar zijn, zijn ze volgens haar nog altijd in de minderheid. “Ongeveer een derde van de raadsleden en wethouders is vrouw. In Dijk en Waard is van de vijf wethouders er maar één vrouw – en dat ben ik.” In de zaal wordt instemmend geknikt. Een van de aanwezige vrouwen vertelt dat ze het goed vindt dat dit onderwerp zo nadrukkelijk op tafel ligt. “Je merkt dat het hier echt serieus wordt genomen. Dat voelt fijn.” (tekst gaat door onder de foto)
De hal van De Binding in Noord-Scharwoude zat zaterdagmiddag goed vol met vrouwen voor Internationale Vrouwendag. (foto: Streekstad Centraal)
Volgens Leibbrand zijn rolmodellen belangrijk voor jonge generaties. “Als jonge meiden zien dat vrouwen minister of burgemeester kunnen worden, dan zien ze wat mogelijk is en dat is ontzettend belangrijk voor de ontwikkeling.” Na de opening neemt voormalig wethouder Annette Groot het woord.
Ze vertelt hoe haar moeder haar altijd leerde dat vrouwen alles kunnen bereiken wat ze willen. “De wereld is gelukkig echt wel veranderd,” zegt Groot. “Mijn moeder gaf mij altijd het voorbeeld dat je als vrouw alles kan doen. Ik ben blij dat ik zelf ook een voorbeeld kan zijn voor anderen. We hebben meer mensen – en dan in het bijzonder vrouwen – nodig, dus ik zeg: pak je kans.”
Een bezoeker vertelt dat juist dat soort verhalen inspirerend zijn. “Je hoort vaak dat politiek ingewikkeld is, maar als je zo’n verhaal hoort denk je toch: misschien kan ik dat ook wel. Ik moet me er maar eens in gaan verdiepen.” En dat is precies wat één van de doelen van zaterdagmiddag is. (tekst gaat door onder de foto)
Naast verschillende toespraken konden de vrouwen ook verschillende workshops volgen, waaronder de activistische workshop: eisen van en voor vrouwen. (foto: Streekstad Centraal)
Naast vrouwen in de politiek staat ook veiligheid op straat centraal tijdens de bijeenkomst. Volgens wethouder Leibbrand is de intentieverklaring een belangrijke stap voor de gemeente. “Het is een ontzettend belangrijke stap, want gemeente Dijk en Waard wordt zo alleen maar veiliger. Het doel van deze aansluiting is dat we gaan leren van andere gemeenten die al zijn aangesloten, op die manier kunnen we grote stappen zetten op het gebied van veiligheid voor vrouwen en meisjes.”
Ze vertelt dat de gemeente inmiddels al een duidelijk beeld heeft van plekken waar vrouwen zich onveilig voelen. “Na de vrouwenavond eerder hebben we een duidelijke lijst van plekken die als onveilig worden gezien. Die gaan we aanpakken, dus dat merken vrouwen meteen.” In de zaal herkennen sommige bezoekers zich daarin. “Je past soms toch je gedrag aan,” zegt een van hen. “Bijvoorbeeld als je ’s avonds alleen naar huis gaat. Dan kijk je toch even anders om je heen.”
Volgens Leibbrand moet veiligheid breder worden bekeken dan alleen fysieke aanpassingen. “We moeten verder kijken dan alleen een lantaarnpaal hier of een bosje weghalen daar. Het gaat ook over bewustwording.” Veel van de angst ontstaat volgens haar doordat vrouwen bang zijn dat er iets kan gebeuren, terwijl het in de meeste gevallen goed gaat. (tekst gaat door onder de foto)
Er werd ook een cursus zelfverdediging voor vrouwen aangeboden waarbij de de deelnemers leerden hoe ze verschillende trappen uit moeten voeren. (foto: Streekstad Centraal)
“Veel van die angst komt doordat vrouwen bang zijn dat er iets gebeurt, maar 999 van de 1000 keer gebeurt er niks. Als mannen weten welke invloed ze op vrouwen hebben, dan helpt dat al voor een heel groot deel.” Daarom wil de gemeente ook inzetten op voorlichting, bijvoorbeeld op scholen. “Een groep jongens op fatbikes kan bijvoorbeeld een naar gevoel geven bij vrouwen, maar vaak hebben ze zelf helemaal niet door wat voor invloed ze hebben.”
Later op de middag volgt het officiële moment. Burgemeester Maarten Poorter en wethouder Leibbrand zetten hun handtekening onder de intentieverklaring van Safe Streets (zie kader onderaan voor uitleg). Daarmee wordt Dijk en Waard de zestiende gemeente in Nederland die zich bij het initiatief aansluit. De gemeenteraad nam eerder al een motie aan om concrete stappen te zetten om de veiligheid van vrouwen en meiden in de openbare ruimte te vergroten. Aansluiten bij Safe Streets is een van de stappen uit die motie. (tekst gaat door onder de foto)
De internationale vrouwenmiddag in de Binding werd goed bezocht. (foto: Streekstad Centraal)
Volgens burgemeester Poorter is het belangrijk dat iedereen zich vrij kan bewegen in de gemeente. “Vrijheid hoeft geen omweg te nemen,” zegt hij. “Het is onacceptabel dat meisjes een andere route kiezen omdat ze zich ergens onveilig voelen. Daar moeten we als gemeente iets aan doen.” Hij benadrukt dat veiligheid een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. “Dit is niet alleen een probleem dat vrouwen moeten oplossen. Dat moeten we samen doen.”
Voor veel aanwezigen voelt de middag als een belangrijk signaal. “Je merkt dat veiligheid en vrouwen in de politiek hier echt als iets belangrijks worden gezien,” zegt een van de vrouwen. “Dat geeft wel het gevoel dat er echt iets mee gedaan gaat worden. Nu hopen dat dat ook echt zo is.”
Mobiliteit ging tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 in Alkmaar niet alleen over asfalt en parkeerplaatsen. Het ging over een grotere vraag: hoe groeit de stad zonder vast te lopen? Over auto’s in de binnenstad, parkeerdruk in woonwijken, verkeersveiligheid in dorpen en de vraag hoeveel ruimte er nog is voor de auto.
Tijdens de verkiezingen lagen de verschillen duidelijk op tafel. D66 wilde meer regels rond de binnenstad: meer vergunningparkeren en meer sturing op auto’s in woonwijken. VVD en OPA benadrukten juist bereikbaarheid. De auto moest welkom blijven. BAS keek vooral naar de binnenstad en de ondernemers en stelde zelfs gratis parkeermomenten voor, bijvoorbeeld tijdens koopavonden. Het CDA richtte zich op parkeerdruk in dorpen en woonwijken. SPA kwam met plannen voor nieuwe parkeergarages en betere fietsvoorzieningen.
De strijd om de schaarse vierkante meters in Alkmaar was hét hoofdpijndossier tijdens de verkiezingen van 2022. Waar geven we voorrang aan: de fietser en de schone lucht, of de doorstroming van de auto en de bereikbaarheid voor ondernemers? (tekst gaat door onder de foto)
Parkeren in de stad en dorpen blijft een punt van discussie in de Alkmaarse gemeenteraad. (foto: aangeleverd)
De afgelopen vier jaar laten op mobiliteitsgebied een opmerkelijke U-bocht zien. Wie puur naar het eindresultaat kijkt, ziet een stad die fundamentele mobiliteitskeuzes voor zich uitschuift. Maar wie naar de politieke geschiedenis kijkt, ziet hoe de val van de eerste, progressieve coalitie de rode loper weer uitlegde voor de auto.
Na de verkiezingen startte een overwegend progressieve coalitie met grootse, groene ambities voor het Alkmaarse verkeer. Partijen als GroenLinks wilden de openbare ruimte stevig terugwinnen op de auto en pleitten voor een autoluwe binnenstad met minder parkeerplekken. (tekst gaat verder onder de foto)
Auto’s zijn al decennialang een belangrijke blikvanger op de Alkmaarse grachten. Of ze daar thuishoren, is voortdurend onderwerp van politiek debat. (foto: Streekstad Centraal)
Dit was duidelijk zichtbaar in het eerste coalitieakkoord tussen de partijen GroenLinks, BAS, PvdA, CDA, Leefbaar Alkmaar, ChristenUnie en de SP. Daarin werden harde afspraken werden gemaakt om in samenspraak met bewoners en ondernemers te bekijken hoe het aantal autobewegingen in het centrum verminderd kon worden.
Ook werd er een onderzoek gestart naar de invoering van een Zero Emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s. De boodschap naar de Alkmaarder was in die eerste bestuursperiode helder: de auto is in het stadshart in de toekomst slechts te gast. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Robert te Beest (CDA) was van 2022 tot 2023 wethouder voor mobiliteit en bereikbaarheid, en kreeg daarna andere portefeuilles. (foto: Jan Jong Fotografie)
Deze inhaalslag voor de fietser en het klimaat sneuvelde echter voortijdig. Het eerste college viel binnen een jaar, waarna de nieuwe ‘Alkmaarse Stad en Landcoalitie’ aantrad. In deze nieuwe samenstelling kregen partijen als de VVD en OPA stevig de touwtjes in handen, en hun visie op mobiliteit stond haaks op die van de eerste coalitie.
Voor OPA blijven auto’s een cruciaal en belangrijk vervoersmiddel, en de VVD pleitte in haar programma onomwonden voor het vergroten van de autocapaciteit op knelpunten zoals de Kraspolderbrug. Het tweede coalitieakkoord bevatte dan ook een fundamentele beleidswijziging. Waar de eerste coalitie de auto actief wilde ontmoedigen, beloofde de nieuwe coalitie juist expliciet om de binnenstad goed bereikbaar te houden voor zowel de fiets als de auto, nadrukkelijk met het oog op de economie. (tekst gaat verder onder de foto)
De Laat in de Alkmaarse binnenstad werd een auto- en fietsluwe winkelstraat. (foto: Streekstad Centraal)
SPA kwam in 2022 met plannen voor extra parkeergarages en zelfs een fietsparkeergarage onder het water bij het Waagplein. Grote ideeën, maar ze waren de afgelopen jaren nergens terug te vinden als concreet project. Er wordt wel geïnvesteerd in fietsbeleid en bereikbaarheid, maar zonder dergelijk grote plannen.
Het CDA zat van 2022 tot 2026 in beide colleges. In het verkiezingsprogramma werd gepleit voor Parkeren Op Eigen Terrein (POET) als standaard bij nieuwbouw, om te voorkomen dat in nieuwe wijken bestaande straten vol worden ‘geparkeerd’. Die eis is niet als zodanig vastgelegd. Parkeernormen blijven flexibel, vooral om woningbouw niet verder te vertragen. Begrijpelijk, maar het betekent ook dat de parkeerdruk in bepaalde wijken niet verdwijnt. (tekst gaat verder onder de foto)
Parkeernormen willen de broodnodige woningbouw in Alkmaar nog wel eens vertragen. (foto: Streekstad Centraal)
Deze machtswisseling halverwege de rit verklaart waarom de beloofde grote transities in het Alkmaarse verkeer uiteindelijk in de ijskast zijn beland. Waar de progressieve partijen hoopten op autoluwe straten en verregaande logistieke ingrepen, zette de tweede coalitie in op rust en behoud.
Er werd gekozen voor het handhaven van het bestaande parkeerbeleid, waarmee de afspraken rondom vergunningparkeren en de parkeerplekken voor bewoners simpelweg werden gegarandeerd. Tegelijkertijd werden in het nieuwe akkoord ook de scherpe randjes van de rechtse partijen er afgevijld. De Stad en Landcoalitie koos in alles voor zacht bestuur; een compromis heeft immers altijd de voorkeur boven een botsing. (tekst gaat door onder de foto)
Parkeren en auto’s in de binnenstad zijn twee belangrijke onderwerpen binnen het thema mobiliteit in Alkmaar. (foto: Streekstad Centraal)
Is er de afgelopen jaren dan helemaal niets veranderd op de Alkmaarse wegen? Jawel, maar de veranderingen vonden vooral plaats in de marge. Over de hele linie was men het er wel over eens dat fietspaden verbeterd moesten worden en dat bepaalde straten naar een veilige snelheid van 30 kilometer per uur moesten gaan.
Maar de échte doorbraak, het oplossen van de ruimtelijke puzzel tussen asfalt, fiets en groen, is ontegenzeggelijk het slachtoffer geworden van de politieke instabiliteit. Waar de bestuursperiode begon met een ideologische koers voor minder auto’s en meer leefbaarheid, eindigde deze na de bestuurscrisis in een voorzichtig poldercompromis. Zoals de Bestevaerbrug, die van een krappe meerderheid in de raad wel aangelegd mag worden, maar dan alleen als ‘fietsstraatbrug’. (tekst gaat verder onder de foto)
Bruggen en Alkmaar, zoals hier de Victoriebrug, blijken al decennialang een lastige combi in de gemeente. (foto: Streekstad Centraal)
Het resultaat is de huidige status quo: de stad is niet wezenlijk autovrijer geworden, maar heeft de auto ook niet definitief ruim baan gegeven. Wie echter iedereen tevreden wil houden en vermijdt om scherpe keuzes te maken, kiest in de praktijk uiteindelijk voor stilstand.
Op de Schuine Hondsboschelaan in Heiloo is zaterdagmiddag brand uitgebroken in een auto. Eind van de middag kregen de hulpdiensten een melding van een voertuigbrand, waarna de brandweer met spoed ter plaatse ging.
Bij aankomst bleek het te gaan om een elektrische auto die aan de laadpaal in brand stond. Met behulp van een hogedrukstraal wisten de brandweerlieden de brand snel onder controle te krijgen, waardoor verdere schade kon worden voorkomen.
De brand trok korte tijd de aandacht van omstanders, maar voor zover bekend raakte niemand gewond. Nadat het vuur was gedoofd, controleerde de brandweer het voertuig nog zorgvuldig om te voorkomen dat de brand opnieuw zou oplaaien.
Wat de brand precies heeft veroorzaakt, is op dit moment nog niet bekend. (foto’s PersfotoNH)
![[Beloftechecker] Veel bouwplannen in 2021, maar te weinig woningen in Dijk en Waard](https://hub.streekstadcentraal.nl/wp-content/uploads/2022/02/20220216_DeW_gemeentevlag-scaled.jpg)
![[Beloftechecker] 2022 beloften voor zorg in Alkmaar: geen mislukking, maar ook geen doorbraak](https://hub.streekstadcentraal.nl/wp-content/uploads/2025/11/20251120_ALK_Gemeenteraad_Alkmaar-scaled.jpg)
