‘Veel langzamer dan normaal’. Dat is de melding die Google Maps geeft als de regio Alkmaar wordt aangeklikt. Gele lijntjes daar waar normaal de grote, brede autosnelweg A9 loopt bevestigen dat statement. De werkzaamheden aan de A9 zijn maandag van start gegaan en dat betekent dat de weg even minder snel is – en dat tot halverwege juni.
De A9 is níét afgesloten, verkeer kan over de vertrouwde route van Alkmaar naar Amsterdam en omgekeerd. Maar omdat er aan de weg gewerkt wordt is er wél minder ruimte. In beide richtingen zijn de rijstroken versmald. Dat is tussen Alkmaar en Uitgeest het geval, dus over een afstand van ruim 10 kilometer.
Het idee is dat er zo gewerkt kan worden terwijl het verkeer wel doorrijdt, alleen moet dat verkeer dus wel een stuk langzamer rijden dan normaal, tot 70 kilometer per uur. (tekst gaat door onder de foto)
De werkzaamheden werden ruim op voorhand aangekondigd, dus de vaste weggebruikers zullen er niet door zijn verrast (foto: NH)
“Er zitten op diverse plekken scheuren in het asfalt”, verklaart Rijkswaterstaat, de beheerder van de weg, in gesprek met NH, mediapartner van Streekstad Centraal. De werkzaamheden zijn er dus niet voor niets en ze langer uitstellen was ook niet wenselijk. “Het groot onderhoud vindt nu plaats voordat er grote gaten in het wegdek vallen en we de weg onverwacht moeten afsluiten vanwege de veiligheid.”
De vertraging voor automobilisten kan oplopen tot een uur, al zal het meestal minder zijn. Een alternatief is de trein, voor wie in de buurt van een station moet zijn. Het andere alternatief, de provinciale wegen in de omgeving, wordt niet aangemoedigd, om grote drukte in onder meer Limmen en Uitgeest te voorkomen.
“Rijkswaterstaat adviseert om in deze periode vaker thuis te werken als dat kan”, vult de wegbeheerder aan. Ook carpoolen kan een oplossing zijn. De werkzaamheden lopen tot en met 15 juni.
Deze week wordt een boek gepresenteerd over Alkmaars erfgoed dat eigenlijk overal is, en tóch aan de meeste Alkmaarders voorbijgaat. Het gaat om het erfgoed uit de koude oorlog. Van schuilkelders tot waterkeringen – én een springstofluik. “Ik heb Alkmaar goed leren kennen.”
Streekstad Centraal sprak met Rutger Noorlander, die het boek samen met Colette Cramer schreef en daar veel onderzoek voor deed in Alkmaar zelf. Noorlander zal dinsdag ook aanwezig zijn bij de presentatie ervan, op het Alkmaarse stadhuis. Daar ontstond jaren geleden ook het idee dat uiteindelijk tot dit boek zou leiden, vertelt hij.
“De gemeente vroeg ons of wij de verhalen die in Alkmaar nog bekend waren samen te brengen, als ‘oral history’, dus opgetekend aan de hand van interviews. Alkmaar was er op tijd bij.” (tekst gaat door onder de foto)
Natuurlijk zijn er archiefstukken, zoals deze plattegrond, maar de schrijvers haalden waardevolle informatie uit interviews (foto: Regionaal Archief)
Dat mondelinge typeert het historisch onderzoek naar de koude oorlog, weet Noorlander. Hij schreef eerder al een boek over vergelijkbaar erfgoed in Den Haag en werkte aan een landelijke inventarisatie. Uiteraard zijn er ook geschreven bronnen, archieven, maar veel zaken waren geheim – praten met mensen die er zélf bij betrokken waren levert dus vaak interessante extra informatie op.
“We hebben die interviews in 2019 gedaan, in opdracht van de gemeente Alkmaar. Dat was heel waardevol. Het is ook goed dat we het toen hebben gedaan, een aantal van de mensen die we toen spraken is inmiddels overleden. Hun verhalen zijn toch bewaard.”
Ze vormden een paar jaar later een belangrijke basis voor ‘Schuilen voor de atoombom in Alkmaar, het erfgoed van de Koude Oorlog’, uiteraard aangevuld met ander onderzoek en foto’s van wat er in Alkmaar nog allemaal te vinden dus. Van schuilkelders, bijvoorbeeld. Wie vandaag de dag zijn auto parkeert onder De Vest beseft vaak niet dat deze garage ook als atoomschuilkelder kon worden gebruikt.
“Dat was de openbare schuilplek. In principe moesten mensen thuis schuilen, maar als je onderweg was en niet op tijd thuis kon komen, kon je naar deze schuilplaats. Met plek voor 6.000 personen. Het was echt bedacht op een atoombom. Niet dat Alkmaar een voltreffer zou overleven, maar als de bom op een andere stad zou vallen, konden de mensen in zulke kelders schuilen voor de straling, was de gedachte.” (tekst gaat door onder de foto)
De wateropslag van de schuilkelder in de Vestgarage (foto: Regionaal Archief)
Het boek laat vooral goed zien hoe ver alles wat uitgedacht en uitgewerkt. Er werd écht met dat doemscenario rekening gehouden, tot in de details. “Alkmaar was een uitzonderlijke provinciestad in dit verband. Den Helder en Amsterdam golden als potentiële doelwitten, Alkmaar lag daar mooi tussenin. Veel regionale voorzieningen waren hier gevestigd.”
Zoals de PTT. De bekende Telefooncentrale – tegenwoordig ook de redactie van Streekstad Centraal – herbergt een forse atoomschuilkelder, die ook bezocht kan worden. “Met de open monumentendagen zullen Colette en ik daar rondleidingen geven. Het is wel ‘n beetje leeggestript hoor, het is niet allemaal bewaard, maar als je daar binnen bent en de deur gaat dicht… De lucht wordt anders, een opgesloten gevoel krijg je. Dan moet je je voorstellen hoe het geweest zou zijn als het écht was gebeurd.”
Voor wie erop let, is er in Alkmaar nog veel van alle voorbereidingen te zien. Twee ondergrondse atoomschuilkerders dus, drie commandoposten ook. In het boek is verder aandacht voor de verschillende waterkeringen in de stad. “Die zijn bedoeld om het water in de grachten te houden”, legt Noorlander uit. De vrees dat de vijand de dijken zou bombarderen was reëel en als dat gebeurde, kon het Noordhollandsch Kanaal leeglopen op de Schermer. Dan zouden ook de grachten droogvallen en dat moest voorkomen worden, want zonder water in de grachten storten de kades in, en uiteindelijk de oude stad zélf. Los daarvan: het grachtenwater is ook het bluswater in het centrum. (tekst gaat door onder de foto)
De atoomkelder van de Telefooncentrale is ook bovengronds goed zichtbaar (foto: Streekstad Centraal)
Onder de Friesebrug is nog een andere voorbereiding zichtbaar: een springstofluik. Dat maakte het mogelijk deze brug op te blazen en zo de vijand te dwarsbomen. Het laat zien dat er zelfs met een invasie op het land, een echte grondoorlog dus, rekening was gehouden. Ook dan hoopte Nederland zo lang mogelijk stand te houden.
Het onderwerp leeft nog steeds – of eigenlijk: wéér. De recente ontwikkelingen in de wereld maken de voorbereidingen van toen weer actueel. “Het boeit mensen heel erg, merken we. Waar kunnen wíj schuilen, vragen ze zich af.”
De Alkmaarse kelders, keringen en dat springstofluik zijn gelukkig nooit gebruikt. Dat is uiteindelijk toch een geruststellende gedachte. De bom viel niet. “Het is goed dat Alkmaar dit laat zien”, vindt Noorlander. “Het helpt ons ook te beseffen hoe waardevol het is dat we nu vrede hebben. We moeten hard werken om dat zo te houden.”
Een fiets met daarop een vrouw en twee kinderen is tegen een paaltje gebotst. Dat gebeurde zondagmiddag op de Smaragdweg in Alkmaar. De vrouw en beide kinderen raakten gewond en zijn met spoed naar het ziekenhuis gebracht. Getuigen melden dat de toestand van één van de kinderen kritiek was.
De vrouw fietste vanuit Heiloo naar Alkmaar over het fietspad. Daar staat een paaltje om ander verkeer tegen te houden; tegen dit paaltje is zij aangebotst. De fiets had kinderstoeltjes voor en achter. De kinderen zouden vijf en drie jaar oud zijn, een jongen en een meisje.
Voor het ongeval waren meerdere ambulances opgeroepen. Ook de traumahelikopter werd opgeroepen. Dat onderstreept de ernst van het ongeluk en de grote zorgen om de jonge slachtoffers.
Het ongeval was ook aanleiding voor forensisch onderzoek. Mogelijk was het paaltje voor de fietser slecht te zien. Het paaltje was vuil en daardoor minder contrasterend met het fietspad. De onderzoekers willen daarom nagaan of de inrichting van dit stuk fietspad mede oorzaak is van het ongeluk.
Vier gemeenten, twee veiligheidsregio’s, één ambtelijke organisatie: de vraag of er tijdens het WK voetbal ook in Castricumse cafés latere openingstijden mogelijk waren was niet in één, twee, drie beantwoord. Maar na afstemming met de buurgemeenten kan burgemeester Ben Tap van Castricum nu dan toch het goede nieuws brengen: het mág.
Daarover informeerde het college van Castricum deze week de eigen raad. Navraag door Streekstad Centraal leert dat dezelfde uitzonderingsregels ook gelden voor de gemeenten Heiloo en Bergen. De buurgemeenten volgen namelijk dezelfde lijn: “Dit is om te voorkomen dat overlast zich verplaatst van de ene naar de andere gemeente”, verklaart het college.
Bij het overleg over dit onderwerp was Uitgeest overigens niet aanwezig, omdat deze gemeente weer onder een andere veiligheidsregio valt. (tekst gaat door onder de foto)
Horeca in het centrum van Castricum. Cafés moeten voor de uitzondering wel een aanvraag doen. (foto: Streekstad Centraal)
Eerder maakte ook Dijk en Waard al een uitzondering. Aan de verruimde openingstijden tijdens het WK voetbal zijn wel voorwaarden verbonden. Zo geldt de verruiming alléén als Oranje speelt en dus niet bij andere wedstrijden. “Bij deze wedstrijden geldt dat horecabedrijven geopend mogen blijven gedurende de wedstrijd en tot maximaal één uur na afloop van de wedstrijd”, verduidelijkt het college.
De uitzondering is er ook alleen voor het binnengedeelte van het horecabedrijf. De terrastijden blijven dus hetzelfde. Zo voorkomt de gemeente toch een deel van de overlast die omwonenden zouden kunnen ervaren.
Ook voetbalverenigingen mogen wedstrijden vertonen buiten de gewone openingstijden. Wel wil de gemeente vooraf weten waar en wanneer zoiets gebeurt. “Horecaondernemers en evenementenorganisatoren die gebruik willen maken van de verruimde sluitingstijden of eindtijden, dienen minimaal één week voor de wedstrijd een melding te doen”, besluit het college.
D66 Dijk en Waard heeft een nieuwe voorzitter. De termijn van de vorige voorzitter Michael Feelders zat erop en dus werd gekeken naar een nieuwe leider om de kar te trekken. De keuze viel op de ervaren Jacob Hilbrants, iemand die zich ook in het verleden al inzette voor D66 Dijk en Waard. “We zijn blij dat hij nogmaals een bijdrage wil leveren.”
Dat zegt fractievoorzitter Daan Pheijffer, die voor de democraten in de gemeenteraad zit. De plek van Hilbrants is die van partijvoorzitter, dus nog los van de fractie. D66 Dijk en Waard maakt zich op voor een plekje in de nieuwe coalitie en heeft dus behoefte aan iemand met de nodige ervaring in huis.
“D66 Dijk en Waard heeft een duidelijke koers en ambitieuze plannen voor de komende jaren. Juist daarom wilde ik mij beschikbaar stellen als voorzitter”, reageert Jacob Hilbrants. (tekst gaat door onder de foto)
Hilbrants gaat aan de slag met een duidelijke koers voor ogen, laat hij weten (foto: D66 / Ferry Floor)
Hilbrants ziet zijn rol als ondersteunend aan de meer politieke kant van het vak, waar Pheijffer dan weer het gezicht van is. “Ik zie het als mijn taak om onze fractie en actieve leden te ondersteunen, te stimuleren en de ruimte te geven om het D66-geluid zichtbaar te maken binnen de gemeente.”
Dat D66-geluid zit hem wat Hilbrants betreft vooral in thema’s als ‘democratie, participatie en vertrouwen in de lokale overheid’, zaken waarop D66 zich zowel in de toekomstige coalitie als in de raad zal moeten blijven profileren.
“Met zijn kennis en ervaring past het partijvoorzitterschap goed bij Jacob en ben ik ervan overtuigd dat hij een belangrijke bijdrage zal leveren bij het verwezenlijken van onze gezamenlijke ambities”, reflecteert Pheijffer. “Ik wens Jacob veel succes toe in deze nieuwe rol.” (hoofdfoto: D66 / Ferry Floor)
Een ongeluk met zes voertuigen heeft voor veel vertraging gezorgd op de N242 van Heerhugowaard naar Alkmaar. Het ongeluk gebeurde vrijdag rond het middaguur, ter hoogte van het bedrijventerrein. De gevolgen voor het verkeer in de regio waren groot.
Er waren vier personenauto’s en twee vrachtwagens bij de aanrijding betrokken. Meerdere slachtoffers zijn nagekeken door ambulancepersoneel, maar voor zover bekend hoefde er niemand naar het ziekenhuis.
Bergingsvoertuigen bleken nodig om de beschadigde auto’s weer op te ruimen. Door de afsluiting van de N242 ontstond op meerdere plekken in de regio oponthoud en vertraging.
IKC Cunera in Bakkum gaat de diepte in. Dat is hoe de nieuwste ontwikkeling rondom dit kindcentrum kernachtig kan worden samengevat. De nieuwe schetsen voor het gebouw laten namelijk een slimme ruimtebesparing zien: de gymzaal van het centrum wordt verdiept aangelegd en daardoor blijft de omgeving van het gebouw toch wat opener.
Maar diepte is óók hoogte, in dit geval. “Om dit compacte ontwerp mogelijk te maken, is een deel van het gebouw in het midden hoger dan het gestelde maximum van twee bouwlagen”, verklaart de gemeente Castricum. “Daarom stelt het college voor het ruimtelijk kader aan te passen en de maximale bouwhoogte te verruimen naar 11,5 meter.”
Met die aanpassingen moet de weg vrij komen voor een ánder IKC Cunera dan dat van de eerste plannen. Wat het college betreft een béter kindcentrum, dat goed past in de wijk.
Het adres van Cunera blijft Vondelstraat 25 – tegenover het spoor, dus op de grens van Castricum en Bakkum. De buurt is de school gewend, maar over de nieuwe plannen bestaan wel zorgen. Zo vragen buurtbewoners zich af of er wel voldoende is gedacht aan plek om te parkeren. (tekst gaat door onder de foto)
Wethouder Roel Beems is enthousiast over het nieuwe schetsontwerp en gaat graag het gesprek met de buurt aan (foto: aangeleverd)
Volgens de gemeente laten onderzoeken nou juist zien dat het allemaal goed past. “Ik begrijp de zorgen van de buurt over verkeer en parkeren, daarover gaan we nog met de buurt en het schoolbestuur in gesprek”, reageert wethouder Roel Beems. Die zit in het nieuwe ontwerp in elk geval een verbetering, omdat er zo meer afstand komt tot de omliggende woningen.
Wel is het ontwerp met de verdiepte gymzaal in het middenstuk dus wat hoger, maar dat moet voor de omgeving nauwelijks verschil maken; de delen van het gebouw waar de huizen op uitkijken vallen binnen de gebruikelijke bouwhoogte.
“Met dit ontwerp kiezen we voor een slimme, duurzame oplossing die door de verdiepte gymzaal niet alleen ruimte bespaart, maar ook zorgt voor een prettige leeromgeving voor kinderen”, zegt wethouder Beems over de nieuwe schets. Er is zo ook meer ruimte voor het schoolplein.
Dat er in de diepte en in de hoogte moet worden uitgebreid hangt samen met het relatief kleine perceel van de school. Dat was ooit groter, maar in de jaren tachtig werd het verkleind om woningbouw mogelijk te maken – er kwam een school met zes lokalen. Het aantal leerlingen is sindsdien toegenomen, de school opende een noodlocatie. Een duurzame oplossing lijkt nu dan in deze schetsen te zijn gevonden.
Het was een aangrijpend verhaal dat de dochter van een 88-jarige man uit Broek op Langedijk deze week vertelde aan politici in Dijk en Waard. Een fatbiker reed haar vader aan op het Broekerplein en liet hem achter in een plas bloed. De gevolgen zijn nog elke dag te merken. Hij kan bijna niets meer. “Voor mijn ouders is het al te laat, maar ik wil dat er iets verandert.”
Mevrouw De Vries was als ‘inspreker’ naar de commissievergadering van de raad gekomen. Ze was dankbaar dat ze daar kon zijn, er haar verhaal kon doen, want de kwestie raakt haar en haar ouders erg. “De gevolgen zijn onomkeerbaar. Als mijn vader wat wil lezen heeft ie de rest van de dag hoofdpijn.”
Autorijden gaat ook niet meer. De bewoner van het Broekerplein liep zwaar hersenletsel op en heeft voor veel dagelijkse zaken ondersteuning nodig. “Het leven van mijn ouders is door dit ongeluk dramatisch omgekeerd.” (tekst gaat door onder de foto)
Nachtelijk beeld van een deel van het Broekerplein in Broek op Langedijk (foto: archief Streekstad Centraal)
Extra wrang is dat het Broekerplein, waar het ongeluk begin dit jaar gebeurde, juist was bedoeld als een veilige plek. Een wandelplein moest het zijn, waar ouderen die in de seniorenwoningen woonden elkaar in alle rust konden ontmoeten. Maar in de praktijk is het een ‘racebaan’ voor elektrische fietsen en fatbikes, ziet de inspreekster. Het is niet veilig.
“Handhaving alleen volstaat niet”, hield ze de raadsleden voor. “Er zijn fysieke barrières nodig. Plantenbakken bijvoorbeeld.” Dat zou de snelle fietsen moeten tegenhouden.
Het verhaal van de inspreekster staat niet op zichzelf, schrijft raadslid Lea van der Zee van Lokaal Dijk en Waard aan het college. “Ook andere signalen bereiken onze fractie over onveilige situaties op en rondom het Broekerplein, waarbij omwonenden in nauw contact staan met politie en handhaving. Tot op lijkt dit echter nog niet tot voldoende verbetering van de situatie te hebben geleid.” (tekst gaat door onder de foto)
Raadslid Lea van der Zee stelde schriftelijke vragen over de kwestie (foto: gemeente Dijk en Waard)
Van der Zee is één van de commissieleden die het verhaal van de inspreekster beluisterde en er ook vragen over stellen. Ze vindt dat het relaas van mevrouw De Vries raakt aan ‘bredere thema’s’, zoals de ambitie van Dijk en Waard om een dementievriendelijke gemeente te zijn.
“Welke mogelijke oplossingen of maatregelen ziet het college om de verkeersveiligheid en leefbaarheid op deze locatie te verbeteren?”, wil Van der Zee dan ook weten van het college van Dijk en Waard.
Tijdens de commissievergadering ging het ook over slachtofferhulp. De gebeurtenissen op het Broekerplein zijn traumatisch geweest voor het oudere echtpaar, maar bij slachtofferhulp vingen ze bot, omdat ze deze hulp te laat zouden hebben aangevraagd. De inspreekster hoopt dat de burgemeester van Dijk en Waard zijn invloed kan aanwenden om toch een vorm van slachtofferhulp mogelijk te maken.
Het was het enige toegankelijke natuureilandje in het Alkmaarder- en Uitgeestermeer. Een geliefd stekje voor watersporters, de bestemming van menig zeiltochtje. De Pannekoek, een klein eiland, groen, verstild. Maar het is afgesloten. Omdat de kades in slechte staat zijn is een aanmeerverbod ingesteld. Voor de Castriumse VVD reden om raadsvragen te stellen.
Deze week berichtte ook Streekstad Centraal over de afsluiting van het eilandje. Dat er weinig duidelijkheid is over de toekomst van de populaire aanleegplaats nabij Akersloot steekt de fractie van de VVD in Castricum. “Deze beperking leidt tot grote teleurstelling bij watersporters en recreanten”, schrijft raadslid Rob Dekker.
In april ging de afsluiting in en inmiddels hebben veel watersporters de borden ook al wel gezien. Het geeft toch een nare bijsmaak. “Dergelijk verval gebeurt niet in korte periode”, redeneert Dekker. Er had best wat aan gedaan kunnen worden. (tekst gaat door onder de foto)
Het eilandje gezien vanaf het water. Aanleggen mag niet meer. (foto: aangeleverd)
“Waarom is er gewacht tot de enige optie was het eiland te sluiten voor publiek”, wil hij dan ook weten. “Welke alternatieven zijn voorafgaand aan het besluit onderzocht of besproken?”
Een moeilijkheid is dat de beheerder van het eiland, Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer, zich beraadt over de bestuurlijke toekomst. Met andere woorden, het is niet duidelijk wie er de komende jaren over gaat – en dus gebeurt er voorlopig niks met de Pannekoek, bleek uit de antwoorden die Streekstad Centraal deze week kreeg.
“Is onze conclusie juist, dat zolang de toekomst niet duidelijk is, dat van herstel of vervanging geen sprake zal zijn”, vraagt de VVD-fractie zich dan ook af. De partij zou zo’n hersteloperatie juist toejuichen, blijkt uit de raadsvragen; zo wil de VVD vast een kosteninschatting hebben. Ook wil de partij meer duidelijkheid over de afspraken die er zijn gemaakt over regulier onderhoud aan het meer en de voorzieningen rondom het meer.
De VVD heeft ook aandacht voor de bestuurlijke kant van de zaak en wil daarom weten in hoeverre het college betrokken is bij het besluit om het eiland af te sluiten, en of het college niet overwogen heeft deze kwestie eerst aan de raad voor te leggen.
Trekkers, muziek, gezelligheid: de organisatie en de vaste bezoekers van het truckersfestival ‘Power Valley’ in het Geestmerambacht keken er al naar uit. Maar het feest gaat niet door nu blijkt dat een beschermde vogel aan het broeden is in het gebied. Het gaat om een ransuil. Onbedoeld houdt die uil nu een heel festival tegen.
Het is één van de vele voorbereidingen, normaal een formaliteit: de controle door een ecoloog, of er niet een zeldzaam vogeltje zit waar de organisatie rekening mee moet houden. Het Geestmerambacht is immers óók een natuurgebied. Dit jaar kwam de ecoloog met het bericht dat de ransuil er broedt en dat is een beschermde vogel.
“De ransuil heeft jongen en die vliegen waarschijnlijk over een week of drie uit”, legt Jan Romar van Power Valley uit aan NH, mediapartner van Streekstad Centraal. De teleurstelling is groot. (tekst gaat door onder de foto)
Machtige machines stalen in andere jaren de show, nu blijft het stil (foto: Power Valley)
“Hier houd je geen rekening mee”, verzucht Romar. “Het is zuur voor iedereen. We waren volop bezig met de opbouw. Vooralsnog is de ransuil de eerste en enige bezoeker van het evenement.”
Power Valley zou op 22 mei van start gaan. Het tweedaagse festival trok in andere jaren duizenden bezoekers. Met optredens van bands als Oôs Joôs en Annelie Smits verwachtte de organisatie er ook dit jaar weer een mooi feest van te maken, met als middelpunt de grote trekkers die wedijveren bij het ‘tractor pulling’.
Volgens Omar is het niet haalbaar het evenement een paar weken later alsnog te laten plaatsvinden. “De ogen zijn nu gericht op volgend jaar”, verklaart hij. Voorlopig is hij druk met afzeggen; hoe de mensen die al een ticket hadden gecompenseerd gaan worden is nog niet bepaald. “Dit gaat geld kosten”, vreest Romar.
De ransuil is een inheemse vogel, die het sinds de jaren 70 moeilijk heeft en daarom op de rode lijst is gezet. Er zijn enkele duizenden broedparen in Nederland. Ransuilen gebruiken voor het broeden oude nesten van andere vogels. Dat is ook in het Geestmerambacht het geval. Het is voor de organisatie van Power Valley te hopen dat de uilen volgend jaar een ander plekje uitzoeken. (hoofdfoto: Wikimedia Commons / Gllawm)
