Jezelf bewapenen, doen alsof je iemand belt of een plek ’s avonds überhaupt vermijden. Het zijn voor veel vrouwen herkenbare maatregelen. Er zijn plekken waar vrouwen en meisjes zich simpelweg onveilig voelen, ook in Alkmaar. Die plekken zijn vooral het station, de Karpertongarage, het Waagplein en de Rekerhout.
Maar zo zijn er nog veel meer plekken, blijkt uit een onderzoek van Pointer. In het onderzoek werd aan 128 vrouwen in Alkmaar gevraagd waar zij zich onveilig voelen, en waarom. Veel gaven aan op een bepaalde plek zelf iets naars te hebben meegemaakt, of op de hoogte te zijn van een ervaring van iemand anders. (tekst gaat verder onder de foto)
Tijdens de Alkmaarse aftrap van ‘Orange the World’ gingen vrouwen de straat op tijdens een protestmars. “De nacht is van ons!” roepen de demonstranten. (foto: Marco Schilpp)
Als vrouw kún je melding doen van een onveilige situatie, maar dat helpt maar zelden. Uit eerder onderzoek van Pointer bleek namelijk dat er vaak weinig gebeurt met meldingen over onveilige plekken bij politie, gemeente of andere organisaties. Alkmaar lijkt overigens de enige gemeente met een speciaal meldpunt voor straatintimidatie. En heeft dat meldpunt te danken aan de inzet van fractievoorzitter John van der Rhee van de VVD, die er in 2021 al een lans voor brak.
Een prachtig initiatief, maar het is volkomen onduidelijk of er iets met die meldingen wordt gedaan, of dat het alleen bestaat om goede sier mee te maken. Daarom stelden de fracties GL-PvdA, Spek–Van der Heijde en D66 raadsvragen over de maatregelen in Alkmaar om vrouwen en meisjes te beschermen op straat.
De fracties willen dat onderzocht wordt welke plekken als onveilig worden gezien. Het onderzoek van Pointer kan hierbij helpen, maar Tineke Bouchier van GroenLinks-PvdA ziet meer mogelijkheden. “Ga gewoon eens met vrouwen in overleg over dit onderwerp. In andere gemeenten gebeurt dat al veel meer. Ga desnoods eens met vrouwen op stap in de buurt”, vertelt zij aan Streekstad Centraal. (tekst gaat verder onder de foto)
Tineke Bouchier van GroenLinks-PvdA luistert aandachtig naar de antwoorden op ‘haar’ raadsvragen tijdens de commissievergadering (screenshot)
De timing van de raadsvragen is niet geheel toevallig. Deze week werd de campagne ‘Alkmaar Breekt de Stilte’ gelanceerd. Hiermee sluit de gemeente zich aan bij de wereldwijde campagne ‘Orange the World’ van UN Women, tegen geweld tegen vrouwen en meisjes. Die werd afgetrapt met een vrouwenmars: “De nacht is van ons”, klinkt het in de stoet.
Terwijl tientallen vrouwen in oranje shirts door de stad lopen, vindt in het stadhuis de commissievergadering plaats. Tineke Bouchier van GroenLinks-PvdA vraagt daar aan wethouder Lars Ruiter wat er wordt gedaan met meldingen van onveilige situaties. Er komt nauwelijks antwoord op. Er is ook nog niet echt onderzoek uitgevoerd naar de plekken waar de meldingen gedaan werden, zo blijkt. En dat terwijl het meldpunt al ruim vier jaar bestaat. (tekst gaat verder onder de foto)
Victor Kloos van OPA sluit zich aan bij de andere fracties en stelt ook vragen over het thema. Hij wordt uiteindelijk onderbroken (screenshot)
Ook op de vraag wanneer er maatregelen genomen gaan worden komt geen antwoord. Wel wordt het onderzoek van Pointer aangegrepen, zodat de gemeente misschien “geen dubbel werk” hoeft te doen.
OPA-leider Victor Kloos, die vlak daarvoor een stukje had meegelopen met de protestmars, sluit zich aan bij het thema en vraagt ook om verduidelijking: “Wat gaat u eraan doen? Kunt u dat binnen 3 dagen beantwoorden? Hij wordt uiteindelijk onderbroken: “Ik krijg gewoon geen antwoord”, roept hij verwijtend. “Er zal binnenkort door het college over gesproken worden”, aldus wethouder Ruiter. En daar moeten de raadsleden het mee doen.
Maar Bouchier is nog niet klaar met het onderwerp, zo laat ze Streekstad Centraal weten: “Dit kan zo niet. Je kan als gemeente wel meedoen aan allerlei campagnes, maar er moet ook gewoon actie komen.” En ook Kloos antwoordt op onze vragen dat er snel wat moet gebeuren: “Anders blijft het een beetje vage politiek.” Hij en Bouchier hebben afgesproken samen te gaan werken op dit thema.
In regio Alkmaar wordt van alles gedaan om te voorkomen dat de geplande bovengrondse hoogspanningsverbinding via Oterleek richting Middenmeer wordt aangelegd. Deze optie heeft de voorkeur van de provincie. Gemeenten hebben nogmaals een gezamenlijke brief gestuurd om de provincie op andere gedachten te brengen, en nu zijn VVD Alkmaar en VVD Dijk en Waard een petitie gestart. Deze wordt 8 december overhandigd aan gedeputeerde Esther Rommel (VVD).
TenneT gaat een 380kV-verbinding richting Middenmeer aanleggen en heeft vijf hoofdopties voorgelegd. De provincie moet het Rijk een voorkeur geven en dat is voorlopig het ‘groene’ tracé, dwars door polders als de Schermer, en langs de Heerhugowaardse wijk De Draai. Dit ondanks dat gemeenten waar het groene tracé doorheen loopt zich hiertegen hebben uitgesproken.
De gemeenten vinden dat de provincie niet naar hen heeft geluisterd. Recent hebben ze hun bezwaren geuit in een brief aan de provincie, net als Beverwijk, Heemskerk en Zaanstad. Ze benadrukten nog eens dat – als TenneT echt niet ondergronds wil – het rode tracé via de A7 de minste impact heeft op de inwoners en de natuur. Hollands Kroon geeft de voorkeur aan groen tot aan Markenbinnen, en dan de paarse doorsteek grofweg langs Fort Spijkerboor naar rood. (tekst gaat verder onder de afbeelding)
De vijf hoofdopties voor de 380 kV-verbinding: blauw, groen, geel, rood en lichtblauw, met daar tussenin paarse doorsteekroutes. (kaart: Tennet)
LTO Noord en de Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur (KAVB) pleiten ervoor om de kabels zo veel mogelijk op de bodem van het Markermeer en het IJsselmeer te leggen. Ja, dat is lastiger en duurder – de kabels kunnen minder capaciteit aan dus zijn er meer nodig, plus de isolatielaag moet dikker – maar de investering zou het volgens de agrarische belangenverenigingen absoluut waard zijn.
Maandag zijn de VVD-fracties van Alkmaar en Dijk en Waard een petitie gestart tegen het groene tracé. “De VVD benadrukt dat het oplossen van netcongestie noodzakelijk is, maar de energietransitie mag nooit ten koste gaan van onze inwoners. Het provinciale voorstel kiest nu voor een route die de grootste negatieve impact heeft op landschappelijke waarden en woongebieden. Dat vinden wij onverantwoord.”
“Dit gaat over gezondheid, over leefbaarheid en over het landschap dat ons gebied uniek maakt,” aldus de liberalen. “Onderzoeken laten zien dat het wonen in de nabijheid van hoogspanningslijnen risico’s meebrengt. Dat kunnen en willen we niet negeren.” Daarnaast snijdt het ‘groene’ tracé dwars door laagvlieggebieden van Defensie. (tekst gaat verder onder de foto)
Varkenskrullen op bliksemdraden, zo ziet dat er uit. (foto: TenneT)
Het rode tracé langs de A7 is volgens de fracties logisch, korter, sneller te realiseren en veel minder belastend voor inwoners en hun portemonnee. Ook innovatieve oplossingen, zoals (deels) ondergrondse aanleg, zouden nadrukkelijk moeten worden meegenomen in het advies richting het Rijk. “Bescherm onze inwoners én onze open Noord-Hollandse landschappen. Neem alternatieven zoals de A7-route serieus mee.”
Op 8 december besluiten de Provinciale Staten over een concept-regioadvies voor de aanleg van een nieuwe 380 kV-hoogspanningslijn. Dan zal de petitie worden overhandigd aan de verantwoordelijk gedeputeerde Esther Rommel, ook van de VVD.
De petitie is te vinden via deze link naar petities.com. De teller staat op het moment van schrijven op 336. (hoofdfoto: Tennet)
AV Hylas had een redelijk gunstige avond geprikt om de Alkmaarse politiek te laten zien en voelen dat het atletiekcomplex aan de N9 wel wat te wensen overlaat. Het was fris, winderig en als bonus regende het aan het einde van de excursie langs meerdere atletiekclubs. Organisator Rudmer Heerema kijkt dan ook tevreden terug: “Ik ben positief verrast door de reacties die ik heb gekregen.”
Negen vertegenwoordigers van zeven raadsfracties verzamelden zich deze week bij AV Hylas voor een avondmaal, een rondleiding en een excursie. Niet alleen is het clubgebouw op het complex verouderd en zijn het krachthonk en materiaalhok klein, de baan heeft serieuze gebreken zoals verzakkingen. En dan zijn er nog de beperkingen, zoals de aanwezigheid van maar één speerwerpaanloop en één discuskooi.
Berucht is ook het gebrek aan beschutting vanwege de Viaanse Molen op een speerworp afstand. Wedstrijden rennen en verspringen met tegenwind i serg vervelend en bij meer dan 2m/s (ongeveer windkracht 2) wind in de rug tellen prestaties officieel niet mee. Gedurende de winter kan het flink guur zijn op de baan. Vooral onprettig als je in een groepje één voor één moet werpen of springen en stevig afkoelt. (tekst gaat verder onder de foto)
AV Hylas pleit al enige tijd voor betere faciliteiten. Rudmer Heerema (midden) en voorzitter Sergei van Exel (rechts) werken voor wat betreft een atletiekhal samen met Patrick van Balkom van de Atletiekunie. (foto: Streekstad Centraal)
Na de gebreken te hebben gezien en te gevoeld reisde het gezelschap per bus naar drie andere atletiekclubs om te ervaren hoe het óók kan. Eerste stop: Lycurgus in Assendelft, dat naast de baan een complex heeft met een atletiekhal en clubgebouw in één. De raad stemde tegen een Sportpaleis met indoor atletiekbaan, maar Hylas wil er nog steeds eentje in Alkmaar. Tweede stop: de vernieuwde, veel rijker uitgeruste baan van AV Haarlem. Heerema benadrukte dat AV Haarlem in tien maanden 13 procent meer leden kreeg. De laatste stop was De Spartaan in Lisse, om te kijken in het moderne clubgebouw met een ruim krachthonk.
“De verschillen met Alkmaar zijn duidelijk. De baan in Haarlem is prachtig, de hal in Assendelft is prachtig, het clubgebouw in Lisse is heel mooi”, reageerde Marion de Jong (D66). “Het is heel helder: bij Hylas moet er in ieder geval heel veel worden opgeknapt. En Rudmer heeft de ambities goed verwoord. De club heeft drie mooie stippen aan de horizon laten zien. In hoeverre het reëel is om ze te realiseren weet ik nog niet”, besluit De Jong terughoudend.
“Op iedere locatie die we bezochten heb ik dingen gezien die ook belangrijk zijn voor in Alkmaar”, constateerde Pien Bijl (BAS). “En wat ik begreep is dat je bij Hylas eigenlijk geen wedstrijden kan doen. De ondervloer en andere dingen moeten worden vernieuwd. En de locatie is een probleem. Ik denk dat het prijskaartje niet veel hoger zal zijn met een verhuizing naar een betere plek. Als je het doet, moet je het meteen goed doen.”(tekst gaat verder onder de foto)
Warm en droog trainen in Assendelft, terwijl het buiten guur is. (foto: Streekstad Centraal)
Over een Alkmaarse atletiekhal is ook Bijl terughoudend. “En ik snap dat atleten een binnenlocatie nodig hebben. Maar Keulen en Aken zijn ook niet op een dag gebouwd. Laten we beginnen met het buitengebeuren.”
“Het zag er bij de andere clubs hartstikke mooi uit”, vindt Mathijs de Boer (GL-PvdA). “Ik denk dat we als Alkmaar echt moeten streven naar een regiofunctie op het gebied van sport. Met een mooie atletiekaccommodatie kan je denk ik heel veel mensen tot sporten aanzetten en faciliteren.” Ook De Boer realiseerde zich hoe vervelend het gebrek aan beschutting by Hylas is. “Of je nou tegenwind hebt of rugwind waardoor je prestatie officieel niet telt, het maakt wedstrijden lastig.”
De Boer ziet graag dat gemeente Alkmaar goed alle sportfaciliteiten inventariseert. “Nu werken we met salamiplakjes en het lijkt een beetje op ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’.” Dat Hylas hulp nodig heeft is hem wel duidelijk. Voor De Boer sprong Lisse eruit, al maakte de atletiekhal ook indruk. “Het zou mooi zijn om faciliteiten te combineren om zo veel mogelijk mensen te laten sporten. De vraag is in welke vorm en wat zijn de kosten.”
De vraag om een atletiekhal in Alkmaar te realiseren wordt door het Alkmaarse college voorlopig met een ‘nee’ beantwoord. Het houdt Heerema en Hylas niet tegen. Want zo zeggen ze: ‘uiteindelijk is de raad de baas’.
Slachtoffers van geweld, en dan met name huiselijk geweld, worden in gemeente Alkmaar niet goed genoeg geholpen. Dat vinden VVD en OPA. De gemeente vraagt wel veel aandacht voor het thema met campagnes, maar er wordt onvoldoende kritisch gekeken naar hulptrajecten, zo stellen de partijen. Daarom hebben zij – in de Week tegen de Kindermishandeling – opnieuw raadsvragen gesteld aan het college.
Het is niet voor het eerst dat VVD en OPA de handen ineenslaan voor dit thema. Al sinds 2024 pleiten de partijen voor meer actie. “Er wordt van alles georganiseerd en campagne gevoerd vanuit de gemeente en dat is mooi. Maar wij krijgen signalen vanuit de samenleving dat de hulpverlening tekort schiet”, laat OPA-leider Victor Kloos weten aan Streekstad Centraal. Volgens Kloos worden slachtoffers niet altijd serieus genomen wanneer zij melding doen van geweld. “Ze worden geadviseerd het zelf op te lossen of van het kastje naar de muur gestuurd.”
VVD en OPA zouden graag zien dat er gekeken wordt hoe goed het systeem werkt. Vooral de samenwerking tussen partijen als politie en Veilig Thuis laat te wensen over, stellen de fracties. Dat wordt volgens Kloos bovendien bevestigd door sommige hulpverleners. Dat Alkmaar scherp moet zijn op de hulpverlening aan slachtoffers van geweld wordt overigens door de hele raad beaamd. “Wij moeten het college wel echt achter de broek aanzitten op dit thema. Het gaat gewoon te langzaam. We zijn al anderhalf jaar bezig met dit aan de kaart stellen”, stelt Tamara Vermeulen van de VVD. (tekst gaat verder onder de foto)
Victor Kloos (OPA) en Tamara Vermeulen (VVD) sloegen de handen ineen om de hulpverlening voor slachtoffers van geweld in Alkmaar te verbeteren. (foto: Streekstad Centraal)
Maar de inzet van maatregelen duurt simpelweg te lang, en als er dan wat wordt gerealiseerd, dan valt het vies tegen, zo vindt ook Vermeulen: “Vorig jaar hebben we gevraagd om een balie te realiseren waar slachtoffers van geweld zich kunnen melden op een subtiele en laagdrempelige manier.” De balie kwam er, bij Veilig Thuis. “Dat is niet wat we bedoelden. Dat is niet laagdrempelig en veel te zichtbaar. Je buurman zal maar net langslopen wanneer je binnenstapt.”
Er is vooral behoefte aan cijfers. Kloos en Vermeulen willen inzichtelijk hebben hoe het systeem functioneert en wat de verbeterpunten zijn. Daar is intern onderzoek voor nodig. In 2024 hield Veilig Thuis een enquête over de samenwerking tussen partijen die betrokken zijn bij de hulpverlening van slachtoffers. Dat is een begin maar niet het enige waar Kloos en Vermeulen op doelen. Bovendien werd er aan de samenwerking het cijfer 6,8 gegeven. “Dat is best laag”, aldus Vermeulen. (tekst gaat verder onder de foto)
Een belangrijke partij in de hulpverlening aan slachtoffers is advies- en meldpunt voor huiselijk geweld is Veilig Thuis.
Kloos en Vermeulen willen juist graag weten hoe slachtoffers van geweld zelf de hulpverlening ervaren. Veilig Thuis geeft aan dit te onderzoeken, sinds dit jaar. De organisatie spreekt overigens niet van slachtoffers, maar van ‘directbetrokkenen’: “Bij het afsluiten van de dienst wordt aan directbetrokkenen gevraagd hoe zij de betrokkenheid van Veilig Thuis hebben ervaren. Zoals afgesproken worden deze resultaten gedeeld met de beleidsambtenaren wanneer er voldoende respons is en de analyse is voltooid”, aldus een woordvoerder.
Verder laat Veilig Thuis weten zich niet te herkennen in het geschetste beeld van gebrekkige samenwerking met de politie. Bij het meldpunt worden samenwerkingsverbanden periodiek geëvalueerd en waar nodig bijgestuurd. Volgens de woordvoerder worden er ook cijfers gecommuniceerd: “Veilig Thuis rapporteert in de Planning & Control cyclus aan de gemeenten over bijvoorbeeld de instroom, doorlooptijden en overdrachten.”
Het is nu aan het college om de kritische vragen van Kloos en Vermeulen te beantwoorden. Overigens is Kloos er helemaal niet op uit om instanties zwart te maken, maar: “Men moet wel openstaan voor verbetering.”
Bij de ChristenUnie Dijk en Waard is de keuze voor de verkiezingen van 2026 gemaakt: de 65-jarige Fred Ruiten uit Sint Pancras wordt de lijsttrekker. De partij koos unaniem voor de huidige wethouder, die al jaren actief is binnen de lokale politiek en sinds 2022 in het college van Dijk en Waard zit namens zijn partij.
Ruiten laat weten dat de partij zich breed wil inzetten voor de leefbaarheid in de gemeente. “We gaan ons sterk maken om fijn te kunnen blijven wonen, werken en recreëren, samen met iedereen die daar aan mee wil werken”, zo luidt een citaat uit een persverklaring.
Na Ruiten volgen Joris Koning uit Broek op Langedijk en Trijntje Johanne Visser uit Heerhugowaard op respectievelijk plek twee en drie van de lijst. In totaal doen 24 kandidaten namens de ChristenUnie mee in maart. De partij haalde in 2022 twee van de 37 zetels in de gemeenteraad.
De partij voert de verkiezingscampagne onder de leus “Samen het goede doen voor Dijk en Waard”. De speerpunten lopen uiteen: het realiseren van meer passende en betaalbare woningen, het versterken van een groene en veilige woonomgeving en extra aandacht voor mensen die kwetsbaar of eenzaam zijn. Ook zegt de partij ondernemers meer ruimte te willen geven, het lokale verenigingsleven te willen ondersteunen en zuinig te willen omgaan met natuur- en recreatiegebieden.
Fred Ruiten was donderdag helaas niet bereikbaar voor een reactie.
De discussie over de bestuurlijke toekomst van Heiloo, Castricum en Uitgeest raakt op stoom. Na maandenlange onderzoeken, gesprekken en enquêtes onder inwoners en bedrijven – en vele rapporten verder – kan de komende weken de lokale politiek er mee aan de slag. Tenminste, dat is de mening van de meerderheid van de politieke partijen in Heiloo, Castricum en Uitgeest.
Uitgeest ligt een eindje voor in het proces. Daar is al besloten dat de gemeente niet zelfstandig verder wil en kan. Daarom liggen er nu verschillende scenario’s voor een bestuurlijke fusie en er wordt gelonkt naar Heemskerk, Alkmaar (de twee gemeenten grenzen aan elkaar bij de Starnmeer), Castricum, Heiloo en mogelijk ook Bergen. Binnenkort wil de raad in Uitgeest een voorkeur uitspreken.
In Heiloo zijn ze zover nog niet. Daar is ook onderzocht of alles kan blijven zoals het nu is, of Heiloo weer helemaal zelfstandig kan worden – zonder ambtelijke samenwerking met andere gemeenten in de BUCH -, of dat er toch volledig gefuseerd moet worden. Opvallend: buurgemeente Alkmaar werd meteen als fusiepartner uitgesloten. Zonder echte motivatie. Het fusieonderzoek richtte zich daarna op verschillende varianten met Castricum, Uitgeest en mogelijk ook Bergen. (tekst loopt door onder de foto)
De Rijksweg bij Limmen verbindt Heiloo met de buurgemeenten in het zuiden. (foto: Streekstad Centraal)
Castricum zag door de ontwikkelingen bij de buurgemeenten dat ambtelijke samenwerking in de BUCH mogelijk eindigt, kijkt tegen financiële uitdagingen aan en ging onderzoek doen naar de eigen toekomst. Daar wordt gekeken naar fusiecombinaties met Heiloo, Bergen en Uitgeest. Tijdens het onderzoek werd ook de mening van de eigen inwoners in Castricum, Bakkum, Limmen en Akersloot in kaart gebracht.
De resultaten daarvan werden maandagavond in Castricum gepresenteerd. De inwoners blijken te hechten aan het dorpse gevoel, de gunstige ligging, het strand en de natuur. “Dat willen de Castricummers absoluut niet kwijtraken bij een samengaan met andere plaatsen. De voorzieningen die er zijn, moeten er blijven en dat geldt evenzeer voor het lokale verenigingsleven” , legt de onderzoeker uit aan de raadsleden.
Wat betreft het eigen karakter wordt de dorpse, vriendelijke sfeer als belangrijkste kenmerk genoemd. Maar inwoners willen ook lokale tradities behouden, evenals de ontmoetingsplekken voor de bewoners. Participatie willen inwoners ook niet kwijt, net zo min als de dienstverlening via het gemeentelijk loket in Castricum.
De resultaten zijn redelijk ‘standaard’ voor een dergelijk onderzoek. Waardering is er in de gemeente voor de voorzieningen: inwoners hechten aan de zorginstellingen, supermarkten, het station, basisscholen en sportparken. Het moet de raadsleden enig houvast bieden als ze binnenkort een keuze maken over de bestuurlijke toekomst van Castricum. (tekst gaat verder onder de foto)
Het gemeentehuis in Castricum, waar nu een groot deel van de ambtelijke organisatie van de BUCH een werkplek heeft gevonden. (foto: aangeleverd)
Op hetzelfde moment werd in het gemeentehuis van Heiloo aan de raadsleden gevraagd of ze nu voldoende info hadden om in december keuzes te kunnen maken. De meeste partijen kunnen er mee uit de voeten. Alleen Heiloo2000 vond het allemaal wat te snel gaan.
De grootste fractie betwist niet dat zelfstandig blijven wel heel moeilijk wordt, maar de fractieleden zouden meer tijd willen om de inwoners te laten wennen aan het idee dat Heiloo straks als zelfstandige gemeente waarschijnlijk niet meer bestaat.
De noodzaak tot fusie komt voort uit de conclusie dat de gemeente Heiloo alleen simpelweg te klein en daardoor bestuurlijk niet krachtig genoeg is om toekomstige maatschappelijke opgaven aan te kunnen. De huidige ambtelijke samenwerking binnen de BUCH-gemeenten stamt uit 2017.
Het was ooit voor de vier gemeenten bedoeld als kostenbesparing en vermindering van kwetsbaarheid. Maar de kostenbesparingen vallen tegen en over de complexe structuur met vier onafhankelijke kapiteins (gemeenten) op het schip wordt alom geklaagd. (tekst gaat verder onder de foto)
Het gemeentehuis in Uitgeest. De kleinste gemeente heeft als enige gemeente al besloten dat ze wil fuseren met een andere gemeente. (foto: Streekstad Centraal)
Het tempo in Heiloo wordt deels gedreven door de keuzes van Uitgeest. Uitgeest heeft al een principebesluit genomen om te fuseren met één of meer gemeenten, wat tot gevolg heeft dat de huidige BUCH-samenwerking niet op dezelfde manier kan worden voortgezet. De kleinste BUCH-gemeente streeft ernaar om nog dit jaar een knoop door te hakken.
Burgemeester Ben Tap van Castricum erkent dat de beslissing van Uitgeest grote gevolgen kan hebben. Als Uitgeest in december kiest voor samengaan met Heemskerk, zou er voor Castricum een heel nieuw onderzoek nodig zijn. Ook Castricum is aanvankelijk in actie gekomen om te reageren op keuzes van buren Uitgeest en Heiloo, niet vanwege een gebrek aan bestuurskracht. Castricum onderzoekt of men met of zonder Bergen wil samenwerken, of enkel met Uitgeest en Heiloo.
De gemeente Bergen loopt in het besluitvormingsproces mijlenver achter. Anders dan Heiloo en Uitgeest, heeft Bergen nog geen resultaten van een bestuurskrachtonderzoek. Bergen bevindt zich in de fase (‘spoor 1′) waarin zij eerst maatschappelijke uitdagingen en gewenste inhoudelijke antwoorden in kaart brengt, voordat zij zich buigt over bestuurlijke scenario’s (‘spoor 2’). (tekst gaat verder onder de foto)
De gemeenteraad van Bergen denkt na over de eigen toekomst in een ander tempo dan de buurgemeenten Uitgeest, Castricum en Heiloo. (foto: Streekstad Centraal)
Bergen heeft Heiloo daarom gevraagd om te wachten met een definitief besluit en eerst met hen in gesprek te gaan. De deur voor Heiloo staat ‘wagenwijd open’ in de gemeenteraad van Bergen, aangezien Bergen en Heiloo goed bij elkaar passen qua dorps karakter en geografische ligging.
Bergen benadrukt dat het belangrijk is om in de regionale dynamiek niet ‘alleen over te blijven’. Het ziet zich al geconfronteerd met lokale politici in de buurgemeenten die gemeente Bergen in stukken wil scheuren: de Egmonden naar Heiloo-Castricum, Bergen naar Alkmaar en Schoorl naar Schagen.
Heiloo heeft verschillende fusievarianten laten onderzoeken, variërend van fusie met Bergen en Heiloo (BH) tot een volledige BUCH-fusie. Fusie tussen minstens drie gemeenten wordt in de regio als het meest logisch gezien. De variant Uitgeest-Castricum-Heiloo (UCH, ca. 75.000 inwoners) en Bergen-Castricum-Heiloo (BCH, ca. 90.000 inwoners) zijn serieuze opties die de dorpse identiteiten kunnen versterken en regionaal meer slagkracht bieden.
Een fusie tussen Bergen, Castricum en Heiloo (BCH) is financieel structureel het meest positief. Iets minder gunstig is een fusie tussen Uitgeest, Castricum en Heiloo (UCH). Een fusie met alle vier de BUCH-gemeenten (BUCH) levert weer heel andere financiële plussen en minnen op. (tekst gaat verder onder de foto)
Inwoners van Heiloo maken zich bij een fusie vooral zorgen over de afstand tussen bestuur en burger (bureaucratie) en het verlies van de eigen identiteit en het voorzieningenniveau (zoals sport- en cultuurfaciliteiten). wederom een redelijk voorspelbaar resultaat. Tegelijkertijd maken veel inwoners zich ook zorgen dat zelfstandig blijven financieel onhaalbaar is voor Heiloo.
De gemeenteraden staan voor de taak om deze complexe afwegingen – tussen financiële robuustheid, bestuurlijke slagkracht in de regio, en het behoud van lokale identiteit – te vertalen naar een gezamenlijk en kansrijk toekomstscenario. De onderlinge timing en afstemming voegen een extra moeilijkheidsgraad toe aan het hele proces, waarbij het ‘achterlopen’ van Bergen alles extra ingewikkeld maakt.
GroenLinks-PvdA schuift Soledad van Eijk naar voren als lijsttrekker voor Dijk en Waard. Van Eijk vervulde die rol tijdens de vorige raadsverkiezingen ook, toen voor GroenLinks. In aanloop naar de gemeenteverkiezingen die op 18 maart plaatsvinden is een nieuwe kandidatenlijst opgesteld. Daarop staan bekende en minder bekende namen.
“Het was een hele puzzel om de lijst op te stellen”, vertelt van Eijk tegen Streekstad Centraal. “We wilden dat de kandidaten een goede mix zijn vanuit de dorpen, maar ook qua afkomst en leeftijd. Je wil de samenleving representeren dus dat hebben we geprobeerd.”
Dat is niet op alle gebieden gelukt. Er solliciteerden minder vrouwen, en leden uit Heerhugowaard zijn oververtegenwoordigd vindt Van Eijck. “Het is wel mooi dat er ook echt nieuwe mensen naar voren komen, juist in een nieuwe gemeente. Die hebben geen politieke kleur, maar stappen echt in de GroenLinks-PvdA mentaliteit.”
Twee van die nieuwe gezichten zijn Mustafa Genc op plek drie en Pauline Bovenkerk op plek vier. Beide kandidaten komen uit de gemeente Dijk en Waard. Genc komt uit Heerhugowaard en Bovenkerk uit Oudkarspel.
En ook voor ‘oud bloed’ is ruimte. PvdA-fractievoorzitter Hudson Louis staat op plek twee en ook ervaren raadsleden Quincy Naarden en Daniëlle Barhorst staan weer op de lijst. Het is voor het eerst sinds de landelijke fusie van de twee partijen dat er een gezamenlijke lijst is.
Alkmaar verwierf dit jaar de status ‘grootschalige woningbouwlocatie’ en dacht zo toegang te krijgen tot subsidiepotten met totaal 2,5 miljard euro. Vorige week kwam de koude douche. Door de vele aanvragen koos het kabinet ervoor om alleen de gemeenten te bedienen die al langer in de selectie zaten. Extra pijnlijk: vanwege de promotie naar de ‘Champions League’ kon Alkmaar geen aanspraak meer maken op de pot voor ‘gewone’ gemeenten.
Fantastisch nieuws in juni. Alkmaar was een van de vier gemeenten die het predicaat ‘grootschalige woonlocatie’ kregen. Maar de uitbreiding van de selectie vraagt om veel meer dan 2,5 miljard euro en het demissionaire kabinet besloot de vier nieuwkomers buiten te sluiten. Als pleister op de wond krijgen ze totaal 100 miljoen euro uit het ‘Gebiedsbudget’. Alkmaar hoopte op 130 miljoen euro; het is slechts 6,8 miljoen voor woningbouw geworden, met mogelijk later nog eens 18,3 miljoen.
Wellicht komen er in de toekomst wel weer nieuwe subsidiepotjes in Den Haag, maar daar heeft Alkmaar nu even niks aan voor projecten zoals de Heldersetunnel onder het spoor door en de Bestevaerbrug tussen Overdie en Oudorp. Als het Rijk de helft betaalt van de geraamde 80 miljoen en 40 miljoen euro, dan kunnen ze veel sneller aangelegd worden. (tekst gaat verder onder de foto)
Ontwerp voor de Heldersetunnel, met voor autoverkeer geen aansluiting op de Stationsweg. (ontwerp: Sweco)
Het college van B&W is druk aan het lobbyen om alsnog miljoenen los te peuteren. Immers, niet het demissionaire kabinet heeft het laatste woord, maar de nieuwe Tweede Kamer. Op 19 januari staat het op de agenda. Maar even er vanuit gaande dat de lobby niks oplevert: wat wil de Alkmaarse politiek? Het nieuws is nog vers, maar wellicht hebben partijen er al over nagedacht.
“Nog niet, maar er moet iets gebeuren met de infrastructuur”, stelt BAS-fractievoorzitter Pien Bijl. “Persoonlijk vind ik de Heldersetunnel minder belangrijk dan de Bestevaerbrug. Over die brug wordt al vijftig jaar gediscussieerd en aan die kant van de stad wordt veel bijgebouwd. Maar verder móet er ook meer gebeuren, zoals de ringweg, anders loopt het verkeer overal vast. En dan kan het Rijk wel roepen ‘jullie moeten bouwen’, maar dan moeten ze wel helpen.”
Wat betreft de N9 zal dat sowieso gebeuren, want dat is een Rijksweg. De eerste stap is de turborotonde bij de Kogendijk, waarvan de oplevering eind 2028 staat geprikt. Om de doorstroming op de Nieuwe Schermerweg te verbeteren mag wat betreft Pien Bijl in ieder geval één busbaan weg. “Er gaan niet zo heel veel mensen meer met de bus. En of die busbanen nou zo veel uitmaken…” (tekst gaat verder onder de foto)
Ontwerp voor de rotonde N9 – Kogendijk/Helderseweg, met er onderdoor een fietstunnel.(beeld: gemeente Alkmaar)
Minder ruimte voor het OV, daar moet GroenLinks-PvdA niks van hebben. “We moeten anders met mobiliteit omgaan”, zegt GL-fractievoorzitter Maaike Kardinaal, gezien de verstedelijking. “Het is duidelijk dat het wegennet de drukte niet aan zal kunnen. En met de huidige parkeernormen… Al die parkeerplekken onder gebouwen als de Chocoladetorens kosten miljoenen extra en dat maakt de woningen weer duurder. We moeten volle bak inzetten op fietsen, wandelen, het openbaar vervoer en op deelvervoer.”
Kardinaal benadrukt dat GL-PvdA niet tégen de auto is. “Zo worden we wel eens neergezet, maar dat is niet zo. Er moet zeker geïnvesteerd worden in de Alkmaarse ring.” De Heldersetunnel vindt ze daarentegen vrij nutteloos. “Dan sta je daarna toch bij het volgende stoplicht weer stil.” En haar fractie houdt vast aan een Bestevaerbrug uitsluitend voor langzaam verkeer. Dat zou moeten volstaan en het scheelt miljoenen.
“It ain’t over till the fat lady sings. De Tweede Kamer moet er nog over besluiten”, benadrukt VVD-fractievoorzitter John van der Rhee. Hij is optimistisch. “Het college is met man en macht haar netwerk aan het aanspreken om het tij nog te proberen keren, en het is een reële mogelijkheid dat de Tweede Kamer alsnog subsidies verstrekt. Als dat niet gebeurt, dan hebben we een heel groot probleem met het bereikbaar houden van de regio.” (tekst gaat verder onder de foto)
De Bestevaerbrug bovenin de tekening is erg belangrijk voor de ontwikkelingen in Overdie en Oudorp, vinden alle fracties. (tekening: gemeente Alkmaar)
Van der Rhee verwacht dat de Tweede Kamer dat in zal zien. Over keuzes maken wil hij dan ook nog niet nadenken. “Ja, de Bestevaerbrug is belangrijk, maar ik sta achter álle plannen die we hebben. Pas als duidelijk is dat de subsidies er straks niet komen moeten we het gaan hebben over keuzes maken.”
OPA-fractievoorzitter Victor Kloos houdt ook vast aan de gestelde ambities. Sowieso was er toen die werden opgesteld nog geen zicht op een dikke zak geld. “Ambities zoals de Bestevaerbrug en de Heldersetunnel zijn zonder bijdragen berekend. Die kunnen dus gewoon doorgaan.” Het zal alleen niet sneller gaan.
Kloos werkt aan een brief vanuit de gemeenteraad naar Den Haag en wil het subsidiedebat met zo veel mogelijk raadsleden bijwonen. “Niet alleen het college moet actie voeren, wij raadsleden ook. Je moet je gezicht laten zien. Als ze er gezichten bij zien dan kan dat wel eens effect hebben.” Net als Van der Rhee is Kloos optimistisch, maar als niet dan volgend jaar wel. Het stempel ‘grootschalige bouwlocatie’ heeft Alkmaar immers gewoon nog. (tekst gaat verder onder de afbeelding)
De ring van Alkmaar slibt dicht. Met name de N9, maar daar gaat vooral het Rijk over. (foto: Streekstad Centraal)
“Het was wel even schrikken”, zegt Maya Bolte, fractievoorzitter van Leefbaar Alkmaar over de afwijzing van het kabinet. “We hebben veel plannen in de steigers en het gaat om zó veel geld. Het is zorgelijk. Als het hier mis mee is, is er dan op andere vlakken misschien ook iets mis?”
Als belangrijkste grote infraproject voor de gemeente noemt ook Bolte de Bestevaerbrug, die samen met de ontwikkeling van Overdie op 20 november op de raadsagenda staat. Mocht al het gelobby niks opleveren, dan wil ze wel volop doorzetten met woningbouw. “Ik denk dat huizen belangrijker zijn dan infrastructuur. Vooral in het goedkopere en het middensegment.”
D66-fractievoorzitter Steven Smit: “Het staat nog niet vast. De wethouder blijft zich inzetten voor de subsidies. En de provincie heeft een hoop geld gekregen voor infrastructuur, dus daar liggen ook nog mogelijkheden. Maar wellicht moeten we bepaalde zaken op de langere termijn plaatsen. We zouden het financieel ook wat anders kunnen regelen, bijvoorbeeld geld lenen, al zitten we niet ruim in ons jasje.”
En ook bij D66 klinkt als meest voorname infraproject de Bestevaerbrug. “Daar moet écht een klap op komen. Er zijn nog meer grote werken zoals de ringweg, maar dat is niet alleen een kwestie voor Alkmaar. Maar ik ben er van overtuigd dat er nog wel geld binnen gaat komen.”
In Dijk en Waard klinkt steeds luider de roep om sportpark De Vork opnieuw in te richten. Niet voor voetbal, maar als plek waar diverse fietsdisciplines samenkomen. Tijdens de behandeling van de gemeentebegroting vroeg een meerderheid van de gemeenteraad het college om dit scenario actief te gaan verkennen.
Het idee voor een uitgebreid fietspark in de regio is niet nieuw. De Outdoor Bike Experience, ooit bedacht voor recreatiegebied Geestmerambacht, leek dé plek te worden voor mountainbikers, wielrenners en BMX’ers. Ondanks steun van bekende namen zoals voormalig profrenner Steven Rooks, bleek het plan voor de colleges van Alkmaar en Dijk en Waard een brug te ver. De aandacht verschuift nu naar De Vork, waar het wielerdomein mogelijk alsnog vorm kan krijgen. (tekst gaat door onder de foto)
Kees Tesselaar van DOP wil dat wethouder John Does actief in gesprek gaat met initiatiefnemers van De Outdoor Bike Experience. (foto: Gemeente Dijk en Waard)
Voor BMX-club De Kley-Drivers is een snelle oplossing noodzakelijk. De vereniging moet vertrekken van de huidige locatie door woningbouwplannen in de Oostrand van Noord- en Zuid-Scharwoude, waar ruim zeshonderd woningen komen.
Tijd is daardoor een cruciale factor: zonder baan dreigt de club leden kwijt te raken. Het college stelt voor om de BMX’ers onder te brengen op De Vork. De velden worden momenteel nog tijdelijk benut door voetbalvereniging SV Vrone uit Sint Pancras, maar na oplevering van hun vernieuwde complex komt die ruimte vrij.
Waar het college vooral keek naar huisvesting van De Kley-Drivers, breidde DOP-fractievoorzitter Kees Tesselaar het perspectief uit. Volgens hem zou De Vork niet alleen een BMX-baan kunnen hosten, maar ook faciliteiten voor wielrennen, mountainbiken en skeeleren – onderdelen die eerder onder de Outdoor Bike Experience vielen.
Hij vroeg wethouder John Does om in gesprek te gaan met de initiatiefnemers van dat bredere plan, om te onderzoeken welke onderdelen eventueel op De Vork kunnen landen. De Vork lijkt kansrijk doordat er al een kantine staat, kleedkamers zijn en het bestemmingsplan al sport is.
Daarnaast is de gemeente eigenaar van de grond. Hierdoor zouden eventuele aanpassingen sneller en eenvoudiger uit te voeren zijn dan op locaties waar nog geen sportfunctie bestaat. (tekst gaat door onder de foto)
Wethouder John Does van de DOP heeft het onderwerp sport in zijn portefeuille en er wordt van hem verwacht dat hij actief aan de slag gaat met de huisvesting van De-Kley Drivers en het realiseren van De Outdoor Bike Experience. (foto: Gemeente Dijk en Waard)
Hoewel de meeste fracties positief reageerden, klonken ook bedenkingen. Coalitiepartner Lokaal Dijk en Waard wees erop dat de BMX-club voorrang moet krijgen bij de planvorming. CDA’er Jasper John vreest dat De Vork te kleinschalig is voor het hele fietsconcept en suggereerde dat ook andere locaties overwogen moeten worden.
Wethouder Does erkent dat De-Kley Drivers op De Vork passen, maar wilde de bredere toekomstvisie liever laten aan een nieuw college na de komende verkiezingen. Na aandringen van Tesselaar – die benadrukte dat de BMX-verhuizing geen reden is om het gesprek met andere initiatiefnemers stil te leggen – ging de wethouder toch akkoord om ook dat bredere onderzoek alvast op te pakken.
Bruggen in Alkmaar: het levert nog wel eens een meerjarige soap op. Wie herinnert zich niet de blunders en misrekeningen bij de aanleg van de Victoriebrug? Het volgende brugdossier is al jaren in voorbereiding en wordt iedere maand dikker: een nieuwe oeververbinding tussen Oudorp en Overdie. Volgens sommigen is die discussie om die brug wel of niet aan te leggen, al 50 jaar bezig.
Als de gemeenteraad later deze maand een besluit neemt om geld uit te trekken voor het ontwerp van een nieuwe brug tussen Overdie en Oudorp, mag de aanleg van deze fietsstraatbrug daarna nooit meer ter discussie worden gesteld in de gemeenteraad. Die toevoeging op het raadsbesluit wil de Onafhankelijke Partij Alkmaar op het voorstel van het college.
Een groot deel van de discussie in de Commissie Sociaal en Ruimte ging vorige week niet over de brug zelf, maar over deze wens van coalitiepartij OPA. Met de bouw van de brug is 40 miljoen euro gemoeid, waarbij wethouder Peetoom van mobiliteit hoopt dat het Rijk de helft ophoest. (tekst gaat verder onder de foto)
De aanleg van de Victoriebrug werd een hoofdpijndossier waar weinigen binnen de gemeente Alkmaar graag aan herinnerd worden. (foto: Streekstad Centraal)
In het coalitieakkoord van OPA, VVD, CDA, D66, SPA en BAS stond al dat er in deze collegeperiode een ‘onomkeerbaar besluit’ zou worden genomen over de Bestevaerbrug. Vorig jaar viel het besluit dat het een fietsbrug zou worden ‘met de auto te gast’: zo kreeg deze oplossing de naam ‘Fietsstraatbrug’.
Nu het einde van de periode nadert, ziet het ernaar uit dat alleen de financiering van het ontwerp door de gemeenteraad is geregeld. De 20 miljoen euro uit de gemeentekas moet na de volgende verkiezingen door de nieuwe raad worden geregeld. En daar begint de angst bij fractievoorzitter Victor Kloos van OPA, een van de ‘brugliefhebbers’, weer toe te slaan. Wat als de partijen die minder enthousiast zijn over de gekozen oplossing, straks weer een meerderheid halen? Het zou niet voor het eerst zijn.
Kloos wil dat oplossen met een amendement op het raadsbesluit, waarin zwart op wit staat dat het besluit voor een fietsstraatbrug onomkeerbaar is. Hij vreest dat een nieuwe politieke wind het plan alsnog terugdraait en wil het besluit ‘helemaal dichttimmeren’. “We moeten van die discussie af”, stelt Kloos: “Het moet een keer klaar zijn met de discussie’’. (tekst gaat verder onder de foto)
Fractievoorzitter Victor Kloos zette de toon voor het debat met zijn aankondiging van een amendement voor een ‘onomkeerbaar’ besluit. (foto: Streekstad Centraal)
In zijn ogen mag een volgende raad dat dan nooit meer ter discussie stellen, en moet de volgende gemeenteraad zorgen dat de benodigde miljoenen ervoor worden uitgetrokken. Ook de VVD schaart zich hierachter, waarbij Jeroen van Velzen vroeg: ,,Maar hoe borgen we onomkeerbaarheid?’
Het is inderdaad de vraag of het plan voor de fietsstraatbrug bij de Bestevaerstraat in beton kan worden gegoten. In de ogen van Kloos beloven de partijen die voor zijn amendement stemmen, dat zij in de volgende periode opnieuw alles op alles zetten om de miljoenen voor de aanleg te vinden: “Dat het nooit meer wordt teruggedraaid,” aldus Kloos.
Dat streven is mede ingegeven door het feit dat Alkmaar al vijftig jaar spreekt over een brug op deze plek, maar het project telkens op de lange baan werd geschoven of afgeschoten wegens uiteenlopende redenen, waaronder oplopende kosten. (tekst gaat verder onder de foto)
De plannen voor een brug tussen Overdie en Oudorp dateren al van vele decennia terug. (foto: Streekstad Centraal)
Tijdens de vergadering hadden veel andere partijen hun vraagtekens bij de wens van OPA. Uit de oppositie klinkt zelfs wantrouwen over het dogmatisch doorzetten van het plan. Kivilcim Pinar (PvdD) sprak zijn verbazing uit: “Echt onomkeerbaar? Het maakt niet uit onder welke omstandigheden?” Ook Erik Regterschot (ChristenUnie) waarschuwde voor mogelijke financiële risico’s: “We moeten slimmer met geld omgaan. Moet je eens kijken hoe hard die miljoenen er straks uitvliegen.”
Ondanks de formulering in het coalitieakkoord uit 2023, heeft het college zelf niet voorgesteld om de term ‘onomkeerbaar’ in het voorstel te zetten. Volgens wethouder Peetoom zijn er mogelijk al heel vervelende gevolgen als Alkmaar het plan voor een brug op deze plek intrekt: “Normaal kun je een plan niet eenzijdig veranderen. Het kan zijn dat het Rijk dan zegt: dat kan niet.”
OPA bereidt nu een amendement voor op het voorstel van het college, zodat daarin alsnog het woord ‘onomkeerbaar’ in voorkomt. De gemeenteraad bespreekt dan het onderwerp op 20 november. De cruciale vraag of het besluit dan écht onomkeerbaar is geworden als de huidige raad dit amendement aanneemt, wordt dan waarschijnlijk ook niet beslecht.
