Nog voordat de nieuwe wethouders officieel zijn benoemd, leidt één voordracht al tot stevige politieke discussie in Bergen. De keuze van Kies Lokaal om voormalig PvdA-wethouder Peter van Huissteden voor te dragen als wethouder roept zowel binnen als buiten de nieuwe coalitie kritische reacties op.
Van Huissteden is een bekende naam in de Bergense politiek. Hij was 25 jaar actief voor de PvdA als raadslid, fractievoorzitter en wethouder. Vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen stapte hij over naar Kies Lokaal. Hoewel hij niet terugkeerde in de gemeenteraad door een tegenvallende verkiezingsuitslag voor de partij van oprichters Janina Luttik-Swart, Michel Smook en Else Trap, is hij nu door die partij voorgedragen als wethouder.
Juist die terugkeer ligt gevoelig. Tijdens zijn eerdere periode als wethouder, tussen 2014 en 2018, kende Bergen een roerige bestuursperiode met terugkerende conflicten tussen bestuur, gemeenteraad en inwoners. De afgelopen vier jaar koos de gemeenteraad daarom voor een raadsbreed akkoord met een zakenkabinet van wethouders van buiten de lokale politiek. Die bestuursvorm werd door veel betrokkenen gezien als een belangrijke stap richting meer bestuurlijke rust. (tekst gaat verder onder de foto)
Peter van Huissteden werd donderdag gepresenteerd als wethouderskandidaat namens Kies Lokaal. (foto: Streekstad Centraal)
Critici vrezen dat de benoeming van Van Huissteden het beeld oproept van een terugkeer naar de oude politieke verhoudingen. Zo uitte de Bewonersvereniging Bergen Centrum in de Alkmaarsche Courant dit weekend openlijk zorgen over zijn kandidatuur. Volgens vicevoorzitter Rob van der Pas past de voordracht niet bij de ambitie uit het coalitieakkoord om verder te bouwen aan de vernieuwde bestuurscultuur. De bewonersvereniging roept de gemeenteraad daarom op de voordracht kritisch te beoordelen.
Ook binnen de achterban van coalitiepartij Pro Bergen klinkt kritiek. Dig Istha, een prominent oud-PvdA-politicus en tot voor kort commissielid voor Pro Bergen, heeft uit onvrede over de nieuwe politieke koers per direct zijn functie neergelegd.
In zijn afscheidsbrief schrijft Istha dat hij teleurgesteld is dat het beoogde raadsbrede akkoord uiteindelijk niet tot stand is gekomen. Hij noemt het onwenselijk dat de grootste verkiezingswinnaar, Ons Dorp, buiten de onderhandelingen is gebleven en betreurt de terugkeer naar een klassieke coalitie-oppositieverhouding.
Over de samenstelling van het nieuwe college is hij eveneens kritisch. “Dit is geen vernieuwing. Dit is het tegenovergestelde van vernieuwing”, schrijft hij. Ook geeft hij aan zich niet meer thuis te voelen in de nieuwe politieke constellatie. (tekst gaat verder onder de foto)
Het is de bedoeling dat de wethouderskandidaten op 18 augustus worden benoemd. (foto: Streekstad Centraal)
De brief werd na zijn vertrek openbaar gemaakt en circuleert inmiddels ook binnen de Bergense politiek.
Van Huissteden zelf herkent zich niet in de kritiek. Tegenover de Alkmaarsche Courant zegt hij niet te begrijpen waarom hij met de oude bestuurscultuur wordt vereenzelvigd. Volgens hem hoort het bij de politiek dat mensen van mening verschillen en zal hij in de praktijk moeten laten zien hoe hij invulling geeft aan het wethouderschap.
Tijdens de presentatie van het coalitieakkoord vroegen de fractievoorzitters van Kies Lokaal, Pro Bergen, CDA en D66 vooral aandacht voor de inhoud van hun coalitieakkoord. De nadruk lag vooral op de voornemens voor de komende bestuursperiode. De aanwezigen, waaronder de vertegenwoordigers van de media, kregen het boekwerkje na afloop mee.
De terugkeer naar de klassieke verhoudingen met een coalitie en een oppostie begint nu meteen met politieke spanning. Nog voordat het college is geïnstalleerd, zorgen zowel de voordracht van Van Huissteden als het vertrek van een commissielid van een coalitiepartij voor discussie over de koers van het nieuwe gemeentebestuur.
De gemeenteraad beslist op 18 augustus over de benoeming van nieuwe wethouders. Dan zal blijken of de voordracht van Van Huissteden kan rekenen op voldoende steun van een meerderheid van de raad.
Met de presentatie van het coalitieakkoord is donderdag duidelijk geworden hoe Bergen de komende vier jaar bestuurd gaat worden. Kies Lokaal, Pro Bergen, CDA en D66 vormen samen de nieuwe coalitie. Daarmee keert de gemeente na vier jaar met een raadsbreed zakenkabinet terug naar een klassieke coalitie met partijgebonden wethouders. De presentatie vond plaats in het Buitencentrum van Staatsbosbeheer in de Schoorlse Duinen.
Bij de start van het formatieproces werd nog ingezet op een akkoord waaraan alle partijen zouden deelnemen. Dat lukte uiteindelijk niet. De grootste winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen, Ons Dorp, viel al vroeg af.
Later stapte ook de VVD uit de onderhandelingen. Daardoor stonden uiteindelijk alleen vier coalitiepartijen naast formateur Martijn Bolkestein bij de presentatie van het akkoord. (tekst gaat verder onder de foto)
Verkiezingswinnaar Henk Borst stond donderdag bij de presentatie van het coalitieakkoord aan de zijlijn. (foto: Streekstad Centraal)
Tussen het publiek bevonden zich ook partijleider Henk Borst van Ons Dorp en VVD-fractievoorzitter Liselotte Verwaayen. Ons Dorp werd met zeven zetels veruit de grootste fractie in de gemeenteraad. De partij wilde die verkiezingswinst verzilveren met meerdere wethoudersposten. Dat bleek voor de andere partijen niet bespreekbaar, waarna zij zonder Ons Dorp verder gingen met de formatie.
De VVD sloot zich aanvankelijk wel aan bij de onderhandelingen, maar trok zich eind mei alsnog terug. Volgens de liberalen ontstond het belangrijkste verschil van inzicht over de toekomst van Plein Bergen. De VVD wilde in het coalitieakkoord geen richting vastleggen voordat de Raad van State uitspraak heeft gedaan over het omstreden project. Volgens de partij wilden de andere onderhandelaars daar aanvankelijk wel verder in gaan. (tekst gaat verder onder de foto)
VVD-fractievoorzitter Liselotte Verwaayen is de komende vier jaar van plan constructief oppositie te gaan voeren. (foto: Streekstad Centraal)
Opvallend is dat in het uiteindelijke coalitieakkoord over Plein Bergen juist een terughoudende lijn is gekozen. De coalitie schrijft dat zij de uitspraak van de Raad van State afwacht en daarna verder wil werken aan een oplossing die past bij de dorpse schaal van Bergen.
Na afloop van de presentatie bladerden Borst en Verwaayen direct door het akkoord. Vooral de passage over Plein Bergen viel daarbij op. “Verstandig”, reageert Verwaayen. “Dat was precies ons punt. Dan hebben ze uiteindelijk, nadat wij uit de onderhandelingen waren gestapt, misschien gedacht: ‘Oh, misschien wel een goed idee van de VVD om even te wachten.’”
De onderhandelaars van de coalitiepartijen poseren donderdag na afloop van de presentatie voor de fotografen, met uiterst rechts formateur Martijn Bolkestein. (foto: Streekstad Centraal)
De nieuwe coalitie presenteerde donderdag ook drie van de vier beoogde wethouders. Namens Pro Bergen is Valentijn Brouwer voorgedragen, voormalig wethouder in Castricum. D66 draagt voormalig fractievoorzitter Alexandra Otto voor. Kies Lokaal heeft voormalig PvdA-politicus Peter van Huissteden naar voren geschoven. Het CDA heeft zijn kandidaat nog niet bekendgemaakt.
Drie van de vier wethouderskandidaten zijn al bekend. (foto: Streekstad Centraal)
Met de keuze voor vier partijwethouders neemt Bergen afscheid van de bestuursvorm die de afgelopen vier jaar werd gehanteerd. Destijds werkte de gemeenteraad met een raadsbreed akkoord en een zakenkabinet, een constructie die ontstond na een roerige periode in de Bergense politiek en die volgens veel betrokkenen bijdroeg aan bestuurlijke rust.
Na de installatie van het nieuwe college zal de gemeenteraad weer bestaan uit een coalitie en een omvangrijke oppositie. Sinds het vertrek van Rob van Wingerden uit Partij Ons Dorp vormen Ons Dorp, VVD en Lokaal Liberaal met z’n drieën de oppositie met negen van de 21 zetels.
De gemeenteraad bespreekt het coalitieakkoord en besluit op 18 augustus over de benoeming van de nieuwe wethouders. Dan wordt ook duidelijk of de nieuwe coalitie voldoende steun krijgt om haar plannen de komende vier jaar uit te voeren.
De Bergense gemeenteraad krijgt er opnieuw een fractie bij. Raadslid Rob van Wingerden heeft Partij Ons Dorp verlaten en gaat verder als eenmansfractie onder de naam Lokaal Liberaal. Volgens Van Wingerden past die manier van werken beter bij zijn opvatting van lokale politiek. VVD-raadslid Michel Heusy noemt zijn komst een verrijking van de raad.
Van Wingerden werd in april raadslid voor Partij Ons Dorp. Daarvoor was hij onder meer actief als voorzitter van de bewonersvereniging in Aagtdorp, waar hij zich verzette tegen de voorgenomen komst van een opvanglocatie voor maximaal 45 alleenstaande minderjarige vreemdelingen in voormalig hotel Klein Zwitserland.
Volgens Van Wingerden kostte het functioneren binnen een grotere fractie veel tijd doordat veel intern overleg nodig was. Daarnaast vroeg ook het overleg met verschillende organisaties en belangengroepen veel van hem. Daarom kiest hij ervoor zelfstandig verder te gaan. Daarmee, zegt hij, kan hij sneller en efficiënter werken. “Ik ben gewoon een inwoner die politiek bedrijft en geen politicus: ik houd niet van politieke spelletjes. En als je dat vindt, dan moet je voor jezelf beginnen.” (tekst gaat verder onder de foto)
Rob van Wingerden was voorheen voorzitter van wijkvereniging Aagtdorp en stond bij de vorige raadsverkiezingen op de kandidatenlijst van Ons Dorp. (foto: aangeleverd)
Partij Ons Dorp liet eerder weten teleurgesteld te zijn over het vertrek van Van Wingerden, en vooral over zijn besluit de raadszetel te behouden. Volgens het huishoudelijk reglement van de partij hoort een zetel bij het mandaat van de partij. De fractie noemt het daarom onwenselijk dat Van Wingerden de zetel meeneemt.
Juridisch ligt dat anders. Een raadslid is volgens de Gemeentewet vrij om zich af te splitsen en als zelfstandig raadslid verder te gaan. De zetel behoort daarmee formeel toe aan het gekozen raadslid en niet aan de partij. Als partijreglementen niet in lijn zijn met de wet, dan gaat de wet altijd voor.
Van Wingerden kreeg bij de gemeenteraadsverkiezingen 383 voorkeurstemmen, het op twee na hoogste aantal binnen Partij Ons Dorp. Daarmee behaalde hij inderdaad meer dan genoeg stemmen om ook op basis van voorkeurstemmen voor een raadszetel in aanmerking te komen. (tekst gaat verder onder de foto)
Fractievoorzitter Henk Borst vindt dat Rob van Wingerden zijn zetel had moeten teruggeven, omdat dat zo binnen de partij in de reglementen staat. (foto: Streekstad Centraal)
Van Wingerden verwerpt de kritiek dat er sprake zou zijn van zetelroof. Volgens hem hebben veel inwoners bewust op hem gestemd. Hij noemt het juist een morele verplichting om de zetel te behouden en zijn kiezers als zelfstandig raadslid te blijven vertegenwoordigen. “Ik wil op een efficiënte en transparante manier blijven doen waarvoor zij mij hebben gekozen.”
Partij Ons Dorp heeft sinds de oprichting in 2022 enige ervaring met raadsleden die vertrekken uit de fractie. In de vorige raadsperiode verlieten ook Jan Houtenbos, Koos Bruin en Michel Heusy Partij Ons Dorp. Houtenbos, Bruin en Van Wingerden namen hun raadszetel mee, terwijl Heusy ervoor koos zijn zetel aan de partij terug te geven. (tekst gaat verder onder de foto)
Michel Heusy beschouwt zichzelf als rechts-liberaal, en is blij dat er een liberaal met een Bolkestein-hart naast hem in de raad komt te zitten. (foto: aangeleverd)
Niettemin heeft Michel Heusy, die tegenwoordig dankzij voorkeurstemmen als VVD’er weer raadslid is, veel begrip voor het besluit van Van Wingerden om zelfstandig verder te gaan. Heusy leverde na zijn vertrek bij POD zijn raadszetel destijds wel in, maar volgens hem is iedere situatie anders. “Rob heeft zijn eigen afweging gemaakt.”
Heusy zegt zich bovendien iets te kunnen voorstellen bij de redenen van Van Wingerden om uit Partij Ons Dorp te stappen. Hij ziet Lokaal Liberaal als een welkome aanvulling in de gemeenteraad. “Ik ben blij dat er in de raad een rechts-liberaal met een Bolkestein-hart naast me komt te zitten. Ik hoop dat hij in de nabije toekomst besluit om zich bij onze VVD-fractie aan te sluiten.”
Over journalistieke belangstelling voor de lokale politiek viel voor Castricum niets te klagen. Tijdens een goedbezochte persconferentie in Ons Huis in Limmen presenteerden Lokaal Vitaal, de VVD en D66 dinsdagmiddag hun kersverse coalitieakkoord voor de periode 2026-2030. Een heus boekwerk is het geworden. Omdat de ambtenaren dat zo adviseerden: “Niet uit onderling wantrouwen. Integendeel zelfs.”
De coalitie kiest volgens het akkoord voor een pragmatische koers, met veel aandacht voor de dorpen. “Op dit moment overheerst bij mij gewoon het gevoel van trots”, sprak een stralende Lokaal Vitaal-fractievoorzitter Mariska Tauber. “En nu hopen we op vier jaar euforie.”
Het 56 pagina’s tellende document moet voorlopig het fundament vormen voor rust en richting in Castricum, na een roerige politieke periode. Het akkoord is doorspekt met ambities op het gebied van wonen, veiligheid, leefbaarheid en groen. Tauber benadrukte de dadendrang van de nieuwe coalitie: “Ik heb alle ambities op een rij gezet en kom op zes pagina’s uit.” (tekst gaat verder onder de foto)
Roel Beems, politiek leider en oprichter van Lokaal Vitaal, stond aan de basis van het nieuwe bestuursakkoord en leidde ook de presentatie. (foto: Streekstad Centraal)
Een van de meest in het oog springende compromissen in het akkoord gaat over het hoofdpijndossier asiel en de huisvesting van statushouders. De gebrekkige opvang in wooncontainers in een oude showroom aan de Stetweg – een slepend dossier dat de afgelopen jaren leidde tot felle protesten, zelfopgelegde dwangsommen en politieke crises – moet binnen een jaar geschiedenis zijn.
De coalitie zet in op de snelle bouw van flexwoningen waar, in een vaste verhouding, zowel statushouders als lokale spoedzoekers en starters een dak boven hun hoofd krijgen. (tekst gaat verder onder de foto)
De tijdelijke opvanglocatie aan de Stetweg wordt binnen een jaar gesloten en de statushouders krijgen elders in de gemeente onderdak. (foto: NH Nieuws)
Voor D66, dat vanuit de oppositie jarenlang onvermoeibaar streed voor menswaardigere leefomstandigheden voor de statushouders, was het een cruciaal punt bij de formatie. Fractievoorzitter Harold Ebels was er tijdens de presentatie helder over: “We zijn tot de slotsom gekomen dat het beter is aan de knoppen te draaien dan aan de zijlaan te staan.”
Hij toonde zich zichtbaar opgelucht dat de andere partijen het nu met hem eens zijn om de, in zijn eigen woorden, “vermaledijde tussenlocaties” definitief te sluiten. Wat er exact met de huidige statushouders gaat gebeuren kon nog niet worden beantwoord, maar de belofte is dat er binnen de gemeentegrenzen een alternatief voor hen wordt gevonden. (tekst gaat verder onder de foto)
Woningbouw, zoals hier bij winkelcentrum Geesterduin, is een van de grote uitdagingen voor Castricum in de komende vier jaar. (foto: aangeleverd)
Een ander politiek lastig dossier is de woningnood. De coalitie streeft ernaar om jaarlijks 200 tot 250 nieuwe woningen te bouwen, waarvan dertig procent in de sociale huur. Toch is bouwen in Castricum makkelijker gezegd dan gedaan door ruimtegebrek, stikstofregels en Natura 2000-gebieden.
Ook over de vervanging van zwembad De Witte Brug is een belangrijke knoop doorgehakt. De coalitie kiest ervoor om het nieuwe zwembad te combineren met twee sporthallen op één locatie. Volgens de drie partijen biedt die combinatie kansen om de beschikbare ruimte efficiënter te benutten en voorzieningen beter op elkaar af te stemmen.
Daarmee komt een einde aan een jarenlang politiek debat over de vraag of het zwembad en de binnensportvoorzieningen samen of juist los van elkaar moesten worden ontwikkeld. (tekst gaat verder onder de foto)
De nieuwe coalitie denkt dat het financieel mogelijk is om het nieuwe zwembad straks te combineren met twee nieuwe sporthallen. (illustratie:aangeleverd)
Daarnaast vormt de infrastructuur een flinke hindernis. Zittend wethouder Roel Beems benadrukt hoe cruciaal de felbegeerde aansluiting op de A9 bij Heiloo is, in het bijzonder voor de dorpskern Limmen.
Zolang die aansluiting er niet is, loopt de gemeente namelijk vast op een maximum aantal verkeersbewegingen op de noord-zuidverbinding. Zonder de A9-afslag gaat Limmen feitelijk op slot voor nieuwe woningbouw. De coalitie kondigt daarom een intensieve lobby aan richting Rijk en provincie om dit vlot te trekken. Een flinke klus nu minister van Infrastructuur en Waterstaat Vincent Karremans (VVD) heeft bepaald dat het in stand houden van bestaande infrastructuur voorrang krijgt boven nieuwe projecten. (tekst gaat verder onder de foto)
De onderhandelaars van de drie partijen die de komende vier jaar Castricum willen besturen: Harold Ebels (D66), Mariska Tauber en Roel Beems (Lokaal Vitaal) en Rob Dekker (VVD). (Foto: Streekstad Centraal)
Ook de veelbesproken landelijke Spreidingswet wordt in het nieuwe akkoord niet genegeerd. Nadat de coalitie de schaarse ruimte in Castricum aanstipt en grote obstakels zoals Natura 2000-gebieden en een overvol stroomnet, lijkt deze nieuwe coalitie zich neer te leggen bij de wettelijke taak die de gemeente daarin heeft gekregen.
“Of je hem nu wel of niet leuk vindt, het is wel een gegeven en een wet waar de gemeente zich aan te houden heeft”, stelde Ebels resoluut over de Spreidingswet. De partijen sluiten een asielzoekerscentrum (AZC) niet uit, maar kiezen voor maatwerk en willen samen met het COA en de regio naar oplossingen zoeken. (tekst gaat verder onder de foto)
Voorlopig geen betaald parkeren in Castricum. (foto: Streekstad Centraal)
Mocht dat AZC er komen, dan wil de coalitie daar wel direct een ‘Meedoenbalie’ inrichten. Het idee daarachter is dat asielzoekers vanaf de eerste dag integreren en via (vrijwilligers)werk direct een impuls kunnen geven aan de lokale economie en samenleving.
Ook voor Castricum aan Zee liggen er grootse plannen op tafel. De coalitie wil toewerken naar een hoogwaardig strand in 2030, met een forse kwaliteitsverbetering, uitbreiding van de fietsparkeerplekken en meer inzet op veiligheid. (tekst gaat verder onder de foto)
Voor Castricum aan Zee heeft de coalitie een kwaliteitsverbetering afgesproken, en op termijn zeggenschap over het parkeerterrein. (foto: Gemeente Castricum)
Op het gebied van duurzaamheid en klimaat gooit het nieuwe college het over een andere boeg. Waar inwoners eerder nog weleens het gevoel kregen dat klimaatmaatregelen hen werden opgedrongen, kiest de nieuwe coalitie resoluut voor ‘uitnodigingsbeleid’. Dwang en plicht maken plaats voor verleiden en stimuleren. (tekst gaat verder onder de foto)
Persconferentie over het bestuursakkoord in Ons Huis in Limmen. (foto: Streekstad Centraal)
D66-voorman Harold Ebels verwoordde de omslag tijdens de perspresentatie: “Die verleidingsstrategie is in dit akkoord niet alleen voor milieu en duurzaamheid, maar bijvoorbeeld ook voor infrastructuur een factor”. Het college wil inwoners motiveren met subsidies, zonnepanelen op daken en energiecoaches, zonder dwingende verplichtingen op te leggen. “Verleiden werkt beter dan verplichten,” is het nieuwe adagium.
Dat de verschillen tussen de partijen soms groot waren, werd niet onder stoelen of banken gestoken, maar de wil om de schouders eronder te zetten overheerst. VVD-fractievoorzitter Rob Dekker benadrukte de menselijke maat van het akkoord: “Uiteindelijk gaat het om onze inwoners, iedere dag. Dat ze veilig kunnen leven en bewegen. Ik heb enorm veel zin om hiermee aan de gang te gaan”. (tekst gaat verder onder de foto)
Roel Beems, Ivor Balke, Judith Schram en Andries de Rooij vormen het beoogde wethoudersteam voor de komende tijd. (foto: Streekstad Centraal)
Voor D66 markeert het akkoord een terugkeer in het centrum van de macht na acht jaar in de oppositiebanken te hebben gezeten, klaar om direct bestuurlijke verantwoordelijkheid te dragen voor de stevige ambities uit dit akkoord.
De gemeenteraad debatteert donderdagavond over het akkoord, waarna de nieuwe en oude wethouders – Roel Beems, Judith Schram, Andries de Rooij en Ivor Balke – officieel geïnstalleerd worden om de plannen werkelijkheid te kunnen maken.
Het was een romantisch idee: een kunstwerk met de historische stoomtram ‘Bello’ als thema op of bij de nieuwe rotonde in de N9, bij de Helderseweg. Indiener Gosse Postma (BAS) zag het al voor zich, pure nostalgie. Maar die nostalgie botste met de harde realiteit van artistieke vrijheid, eigendomsrechten en financiële dekking. Dus werd maandagavond anders beslist en stemde de raad de motie de prullenbak in.
Tijdens de raadsvergadering sprak Postma vol vuur over de ‘NS 7742’, één van de stoomlocomotiefjes van de tram die tot 1955 tussen Alkmaar en Bergen aan Zee tufte en in de volksmond bekendstond als Bello. (tekst gaat verder onder de foto)
Bello stond tot 1978 weg te roesten op het Plein in Bergen, voordat de locomotief in Hoorn werd gerestaureerd. (foto: Regionaal Archief Alkmaar)
Bij de kruising van de Kogendijk met de N9 komt een nieuwe tunnel voor de voetgangers en fietsers en een rotonde voor het autoverkeer. In het midden van deze rotonde ziet Postma graag een kunstwerk verrijzen dat doet denken aan de oude stoomtram die tot 1955 door het landschap kruiste. Daarna roestte de locomotief langzaam weg op het Plein in Bergen, totdat deze in 1978 werd overgedragen aan de Stoomtram Hoorn-Medemblik als uitdagend restauratieproject.
“In Bergen heb ik er als kind nog op gespeeld”, vertelde hij de raad. De historische tram leeft volgens hem nog enorm onder de Alkmaarders. “Ik werd door heel veel oudere mensen benaderd. En ik heb zelf nog mensen gesproken die er in gezeten hebben. En dat zijn toch leuke dingen voor de mensen. Het leeft dus en ik krijg enthousiaste reacties”, aldus Postma. Hij had het ontwerp in gedachten al klaar: “Ik zie het al helemaal voor me. Maar ja, ik ben geen kunstenaar”.
Wethouder Marius Wiegman voorzag echter grote problemen, te beginnen bij de beoogde locatie. “De rotonde waar het over gaat, die is eigendom van Rijkswaterstaat, dus die zullen toestemming moeten geven”, legde hij uit. Bovendien komt er een fietstunnel met een open bovenkant direct onder de rotonde, waardoor de plaatsing van een kunstwerk in het midden “sowieso uitgesloten” is.
Locomotief 7742, de Bello, in het midden op het rangeerterrein van de Stoomtram Hoorn-Medemblik. (foto: Wiki Commons, Marten Steenman)
Nog zwaarder wogen de artistieke en financiële regels rond de speciale financieringsregeling voor een kunstwerk. Daarbij mag een percentage van de bouwsom aan kunst besteed worden. Maar omdat de motie specifiek aanstuurde op een beeld van de stoomtram, zou deze subsidieregeling niet gelden.
Wiegman was daar stellig over: “Doordat u nu specifiek stuurt op de plaats van een Bello-beeld, is dat een beperking van de artistieke vrijheid en daar is die regeling niet voor bedoeld”. Zonder deze subsidie zouden de projectpartners de kosten zelf moeten dragen, of moest de Alkmaarse raad besluiten om geld uit de algemene middelen te halen.
Postma weigerde zich zomaar neer te leggen bij de bezwaren en paste zijn motie tijdens het debat ter plekke aan, zodat het kunstwerk ook breder in de omgeving van het kruispunt geplaatst kon worden. Hij wees de raad strijdbaar op grote kunstwerken langs snelwegen elders in het land: “Als een olifant kan, kan een trein ook”. Zijn credo: “Als je wat wilt, gebeurt het”.
Hoewel wethouder Wiegman zijn oordeel over de aangepaste motie hierop wijzigde van ‘ontraden’ naar neutraal (“ik laat hem nu bij jullie liggen”), waarschuwde hij wel dat dit het financiële probleem niet oploste. Bij een locatie te ver van het bouwproject vandaan, zou de regeling immers alsnog niet van toepassing zijn. (tekst gaat verder onder de foto)
Bello onderweg naar Bergen aan Zee ter hoogte van de halte Sparrenlaan in Bergen, begin jaren 50 vorige eeuw. (foto: Regionaal Archief Alkmaar)
Bij de eindstemming bleek het gebrek aan financiële dekking inderdaad de nekslag. Raadslid Kıvılcım Pinar (Partij voor de Dieren) vatte het sentiment van de tegenstanders goed samen: “Het is een sympathieke motie, maar er is geen dekking”.
De coalitiepartijen stemden unaniem tegen, samen met PvdD en SP. De fractie van PRO gaf in een stemverklaring aan eerst een bredere uitwerking van het cultuurbudget in de begroting te willen zien, “voordat we nieuwe plannen gaan toevoegen”. Ook het CDA kon niet akkoord gaan, mede omdat de partij de inperking van de artistieke vrijheid van de kunstenaar onwenselijk vond.
Met 15 stemmen voor (BAS, FVD, OPA, Leefbaar Alkmaar, Status Quo) en 21 stemmen tegen viel het doek definitief. De droom van een herinnering aan Bello op de nieuwe rotonde ging daarmee in stoom, ehhh… rook op.
Burgemeester Anja Schouten zegt dat zij vorig jaar geen mogelijkheid had om de gemeenteraad of inwoners actief te informeren over de verkrachting van een 13-jarig meisje op het Bolwerk in Alkmaar. Volgens haar ontbrak daarvoor de wettelijke grondslag, omdat er op dat moment geen sprake was van een verstoring van de openbare orde of maatschappelijke onrust.
Dat verklaarde Schouten maandagavond tijdens een spoeddebat in de Alkmaarse gemeenteraad. De discussie ontstond nadat vorige week bekend werd dat de verdachte, een asielzoeker uit het Alkmaarse asielzoekerscentrum, zich voor de rechter moest verantwoorden. De rechtbank doet op 7 juli uitspraak in deze zaak.
Meerdere fracties uitten hun onvrede over het feit dat zij pas via berichtgeving in de media van de zaak op de hoogte raakten. Lokale partij OPA stelde dat de gemeenteraad wel actief wordt geïnformeerd over onderwerpen als cameratoezicht, sluitingen van panden en evenementen, maar blijkbaar niet over een ingrijpende zedenzaak zoals deze.
Tamara Vermeulen van OPA vroeg het spoeddebat over de zedenzaak aan. (archieffoto)
Ook de Alkmaarse partij BAS sprak over teleurstelling. Volgens de partij hoort de gemeenteraad als hoogste bestuursorgaan tijdig geïnformeerd te worden over gebeurtenissen met grote maatschappelijke impact.
Maar Schouten benadrukte dat haar eigen informatiepositie eveneens beperkt was. Bij strafrechtelijke onderzoeken bepaalt de zogenoemde driehoek – bestaande uit politie, Openbaar Ministerie en burgemeester – welke informatie wordt gedeeld. Het Openbaar Ministerie is daarbij niet verplicht om de burgemeester op de hoogte te houden.
“De verdachte werd dezelfde avond aangehouden en er ontstond geen maatschappelijke onrust. Daardoor was er geen juridische basis om informatie actief te delen,” lichtte Schouten toe. Volgens de burgemeester werd zij na de eerste melding ook niet verder geïnformeerd over de voortgang van het onderzoek. Ook van de rechtszitting hoorde zij pas via de media.
Tijdens het debat kwam ook aan bod dat het slachtoffer na het incident door de politie werd gevonden in het asielzoekerscentrum waar de verdachte verbleef. Verschillende partijen vroegen zich af hoe een minderjarige daar ongezien binnen kon komen.
Het meisje werd door de politie gevonden in het AZC waar ook de verdachte verbleef. (foto: Streekstad Centraal)
Schouten zei dat zij die vraag eerder ook heeft gesteld. Zij bracht destijds haar toenmalige wethouder Asiel op de hoogte, waarna richting het COA is aangedrongen op aandacht voor de beveiliging van de locatie.
OPA stelde dat juist vanwege de gevoeligheid van het asieldossier meer openheid richting de gemeenteraad wenselijk was geweest. VVD-fractievoorzitter John van der Rhee vroeg zich af of de burgemeester binnen de driehoek niet meer ruimte had kunnen vragen om informatie te delen.
Schouten hield echter vast aan haar standpunt dat het Openbaar Ministerie bepaalt welke informatie beschikbaar komt en dat zij alleen kan communiceren wanneer daarvoor een wettelijke aanleiding bestaat.
Rapporten, rapporten, rapporten. Het beleid van de Nederlandse overheid steunt in belangrijke mate op onderzoeken door externe bureaus. Het is een economie op zichzelf geworden. Ook Alkmaar laat veel zaken eerst door een bureau onderzoeken voor er knopen worden doorgehakt. Maar dat kost de gemeente wél veel geld.
De kritiek op externe adviesbureaus en consultants klinkt niet alleen landelijk, maar ook lokaal. De fracties van CDA, VVD, D66 en Status Quo willen dat er iets verandert. Twee moties liggen er klaar, om het college te manen die externe inhuur in brede zin aan banden te leggen, en die adviesbureaus nog in het bijzonder.
“De uitgaven aan externe inhuur zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen”, stellen de partijen vast. “Het percentage externe inhuur bedroeg in de periode 2023-2025 gemiddeld 17 procent van de som van de salaris- en inhuurkosten.” Bijna een vijfde dus en dat vinden de partijen te veel. (tekst gaat door onder de foto)
Er is heel wat deskundigheid aanwezig in het Alkmaarse Stadskantoor, tóch wordt vaak extern advies ingewonnen. (foto: Streekstad Centraal)
De bezwaren van de vier partijen reiken verder dan alleen de financiën. Externe inhuur verzwakt ook de eigen organisatie, omdat er op deze manier niet wordt geïnvesteerd in deskundig personeel binnen de gemeente zélf. “Binnen de gemeentelijke organisatie is veel kennis, ervaring en deskundigheid aanwezig. Investeren in de kennis en ontwikkeling van eigen medewerkers leidt tot een sterkere, zelfstandige en toekomstbestendige organisatie.”
Dat er zoveel aan externe bureaus wordt overgelaten is eigenlijk opmerkelijk, overwegen de vier partijen. “Het ontwikkelen van beleid is in beginsel een kerntaak van de gemeentelijke organisatie.” Die moet niet zomaar worden uitbesteed.
Natuurlijk kan een onderwerp zó specialistisch zijn dat naar experts elders wordt gekeken. Maar het moet niet de standaardprocedure worden, vinden de partijen. Ze vragen het college dan ook om de externe inhuur goed in kaart te brengen en de uitgaven eraan vanaf 2027 terug te brengen.
“We verzoeken het college om als norm te hanteren dat beleid in beginsel door eigen ambtenaren wordt ontwikkeld en externe bureaus uitsluitend worden ingezet wanneer specialistische kennis of capaciteit aantoonbaar ontbreekt.”
De motie wordt besproken tijdens de raadsvergadering van maandag, dan wordt duidelijk of een meerderheid van de raad deze opdracht wil meegeven aan het nieuwe college.
De traditionele ‘flappentap’ oefent al jaren een bijzondere aantrekkingskracht uit op plofkrakers. Ook in de Alkmaarse Achterstraat ging het mis. Daar werd in 2021 een geldautomaat opgeblazen, met grote schade tot gevolg. Nu is op vrijwel dezelfde locatie opnieuw een geldautomaat geplaatst. Tot verbazing van VVD-raadslid Christiaan Peetoom, die hierover vragen stelt aan het college.
In zijn vragen legt de fractievoorzitter van de VVD een duidelijke relatie met de eerdere plofkraak. “Deelt het college de opvatting dat locaties die eerder doelwit zijn geweest van een plofkraak extra kritisch beoordeeld moeten worden bij de vestiging van een nieuwe geldautomaat?”
Want dát is voor Peetoom toch wel het belangrijkste bezwaar tegen deze automaat, al valt op dat bij buurman Stumpel aan de Langestraat al een gele Geldmaat staat. Iets verderop is de nieuwe Geldmaat-winkel te vinden met nog ruimere openingstijden. Peetoom wijst er op dat in de directe omgeving dus al meerdere mogelijkheden bestaan om contant geld op te nemen. (tekst gaat door onder de foto)
De Geldmaat-winkel aan de Langestraat zit met heel ruime openingstijden slechts enkele deuren verder. (foto: Streekstad Centraal)
In september 2021 klonken er luide knallen in de Achterstraat. Een plofkraak, gericht op de geldautomaat die toen in het straatje aanwezig was. De explosies richtten een geweldige chaos aan. Bewoners reageerden geschokt. Ook de Alkmaarse raad toonde zich destijds betrokken, brengt Peetoom in herinnering.
“Naar aanleiding van die gebeurtenis heeft het college op vragen van GroenLinks aangegeven te zullen bezien of een toetsing op grond van veiligheidscriteria onderdeel kan worden van het vergunningverleningsproces voor aanvragen voor het plaatsen van particuliere geldautomaten.” (tekst gaat verder onder de foto)
De plofkraak bij de geldautomaat in de Achterstraat zorgde in 2021 voor een grote ravage. (foto: Streekstad Centraal)
Hoe is dat dan in dit geval verlopen, wil Peetoom weten. “Heeft het college onderzocht of de plaatsing, gelet op de plofkraak in 2021, veiligheidsrisico’s met zich meebrengt? Is hierover advies gevraagd aan politie, brandweer of andere veiligheidsinstanties?” En: “Heeft het college overwogen om medewerking aan deze locatie te weigeren?”
Bij die laatste vraag valt nog maar te bezien of het college dat zomaar mag weigeren, realiseert Peetoom zich. Maar dat kan dan juist een reden zijn om met andere overheden in gesprek te gaan om hier tóch een beperking op te leggen. Hij vraagt dan ook van de wethouder of het nieuwe college bereid is hiervoor de noodzakelijke stappen te nemen, zodat het mogelijk toch iets tegen de automaat in de Achterstraat kan ondernemen. (tekst gaat verder onder de foto)
VVD-fractievoorzitter Christiaan Peetoom verbaast zich over de nieuwe particuliere geldautomaat in de Alkmaarse Achterstraat. (foto: Streekstad Centraal)
Het blijft ook voor Streekstad Centraal onduidelijk of bij de plaatsing advies is gevraagd aan politie of andere veiligheidsinstanties, en welke afwegingen daarbij zijn gemaakt. Het college moet de raadsvragen nog beantwoorden, en krijgt daar enkele weken de tijd voor. Eerder geeft de gemeente ook geen toelichting aan de media.
“Een grote stap op weg naar de tweede bestuursperiode van Dijk en Waard.” Met die woorden typeerde burgemeester Maarten Poorter de extra raadsvergadering van dinsdagavond. Tijdens een goedgevulde zitting zijn de zes nieuwe wethouders officieel geïnstalleerd en werden de eerste scherpe politieke schoten voor de boeg gelost tijdens het debat over het nieuwe coalitieakkoord.
Wat betreft de wethouders vond er dinsdag een vrijwel volledige wisseling van de wacht plaats. Alleen Nils Langedijk (Lokaal Dijk en Waard) blijft zitten. Uit de anonieme stemming bleek dat de gemeenteraad overwegend tevreden is met de voordrachten, al waren er kleine nuances in de steun. Langedijk en Ben Hoejenbos (VVD) kregen met 32 van de 36 stemmen de meeste goedkeuring, op de voet gevolgd door Soledad van Eijk (PRO) met 31 stemmen. (tekst gaat verder onder de foto)
Burgemeester Maarten Poorter installeerde ook wethouder Nils Langedijk, ook al was hij ook in de vorige periode al wethouder in Dijk en Waard. (foto: aangeleverd)
Jasper John (CDA) en Antoine Tromp (D66) kregen beiden steun van 29 raadsleden, waarbij de raad unaniem akkoord ging met een tijdelijke ontheffing waardoor Tromp in Uitgeest mag blijven wonen. Verkiezingswinnaar Floris de Boer (LDW) moest het stellen met 24 voorstemmen, ruim voldoende voor zijn benoeming, maar wel de minste van het nieuwe zestal.
Doordat vijf van de zes kersverse wethouders uit de gemeenteraad komen, ontstonden er direct lege zetels. Deze stoelendans werd dezelfde avond nog opgelost met de unanieme beëdiging van vijf nieuwe raadsleden: Clementine Schuurman en Milo Poland (beiden LDW), Miguel Sanchez (VVD), Quincy Naarden (PRO) en Mike Walter (CDA).
Tevens werden er drie nieuwe commissieleden en twee leden voor de auditcommissie aangewezen om de gaten bij Lokaal Dijk en Waard en Beter voor Dijk en Waard (BvDW) op te vullen. (tekst gaat verder onder de foto)
Verkiezingswinnaar Floris de Boer en formateur Ilse Overzier stonden aan de basis van deze nieuwe coalitie voor de periode 2026-2030. (foto: gemeente Dijk en Waard)
Nadat formateur Ilse Overzier de constructieve sfeer tijdens de onderhandelingen nog eens had geprezen en de nadruk legde op de stevige ambities (zoals de bouw van 10.000 woningen en dé MBO-hoofdstad worden), was het de beurt aan de oppositie om te reageren. Zij hielden zich, in tegenstelling tot de presentatie van vorige week, dit keer niet in.
Vooral Niek Hendriks, fractievoorzitter van de in de coalitie gepasseerde DOP, zette direct de toon met een vlijmscherpe analyse. “Het coalitieakkoord leest als een plezierig kinderavonturenboek vol grote ambities, open deuren en wensen, zonder enige passage over financiële kaders en prioritering,” sneerde hij. (tekst gaat verder onder de foto)
De net geïnstalleerde wethouders hoorden vanachter de collegetafel wat de reactie was van de oppositiepartijen op het coalitieakkoord. (foto: gemeente Dijk en Waard)
Hendriks eiste duidelijkheid over welke pijnlijke keuzes er écht gemaakt gaan worden als het geld straks op is.
Ook de andere oppositiepartijen zagen de plannen vooral als een voortzetting van het bestaande beleid. Carmen Bosscher (BvDW) stelde dat de beloofde participatie van inwoners verder moet gaan dan ‘het laten plakken van gele post-its’.
Joke van Ruitenbeek (Senioren Dijk en Waard) sprak haar teleurstelling uit dat de partijen die opkomen voor senioren buiten de coalitie zijn gehouden, en beloofde het college zeer scherp in de gaten te houden. (tekst gaat verder onder de foto)
ChristenUnie-fractievoorzitter en vorig wethouder Financiën Fred Ruiten was niet enthousiast over de financiële paragraaf in het coalitieakkoord. (foto: Streekstad Centraal)
Fred Ruiten (ChristenUnie) waarschuwde als voormalig wethouder Financiën voor de staat van het gemeentelijke huishoudboekje en hekelde het feit dat windturbines en de ‘Wijkprikker’ ontbreken in de plannen. Jan van der Starre (50PLUS) sloot zich hierbij aan en eiste daarnaast snelle actie om te voorkomen dat buurgemeente Alkmaar de handen aftrekt van het Geestmerambacht.
Opvallend genoeg was er één oppositiepartij die zich dinsdagavond niet in het verbaal geweld mengde: Forum voor Democratie-voorman Rob Lute liet zijn beurt om een eerste reactie op het akkoord te geven stilletjes aan zich voorbijgaan.
Een mooi opgeknapte, deels nieuwe sporthal – en dan nu meteen weken buiten gebruik. Omdat het COA er asielzoekers onderbrengt. Het roept toch wat vragen op bij de plaatselijke VVD, die onder meer wil weten welke afspraken de gemeente met het COA heeft gemaakt. “Is er een veiligheidsonderzoek uitgevoerd?”
VVD-raadslid Arjen Vroegop legt de kwestie voor aan het college van Heiloo, nadat vorige week duidelijk werd dat de opvang er komt. De sporthal deed al eerder dienst als noodopvang, ondanks zorgen over het geboden comfort – een sporthal is nou eenmaal niet voor dit doel ontworpen.
“Zoals we geleerd hebben van de situatie in bijvoorbeeld de gemeente Loosdrecht is goede vroegtijdige communicatie cruciaal”, reageert de VVD op de aankondiging van de opvang deze zomer. In de laatste week van juni moeten de vluchtelingen komen. (tekst gaat door onder de foto)
De andere opvanglocatie in Heiloo: Fletcher Hotel Heiloo. (foto: Streekstad Centraal)
Het Vennewater is niet de enige opvang in Heiloo. Er is ook al een opvanglocatie in Hotel Fletcher. “De VVD-Heiloo vindt ook dat Heiloo al een aanzienlijke bijdrage levert”, schrijft Vroegop. “De beschikbare capaciteit voor handhaving openbare orde en veiligheid kent een grens.”
Vandaar de toch wel kritische vragen van de kersverse oppositiepartij. “Welke voorwaarden zijn gesteld aan het gebruik van de, voor een deel gloednieuwe, sporthal door het COA?”, wil de VVD van het college weten, daarbij opmerkende dat deze opvang verschilt van die in het hotel, omdat COA en gemeente nu direct met elkaar te maken hebben.
“Is er zicht op de groep asielzoekers die komt en is daartoe een veiligheidsonderzoek uitgevoerd door de driehoek”, is een andere vraag. Want de komst van asielzoekers zou wel eens gepaard kunnen gaan met veiligheidsrisico’s, is de vrees.
Ook vreest de VVD dat er onrust kan ontstaan door tegenstanders van asielzoekers. Het is nu eenmaal een gevoelig onderwerp geworden in de Nederlandse samenleving als geheel. Protest hoeft niet noodzakelijk uit Heiloo zelf te komen, merkt Vroegop daarbij op, landelijke groeperingen roeren zich ook. “Welke maatregelen neemt de burgemeester om vreedzaam protest mogelijk te maken en tegelijk escalatie, intimidatie of verstoring van de openbare orde te voorkomen?”
Het college heeft 30 dagen om een antwoord te geven, maar mogelijk komt het antwoord al eerder tijdens een raadsvergadering.
