Ze zijn allang geen zeldzaamheid meer, maar eigenlijk nog steeds ongewenst: de Aziatische hoornaars. Ook in onze regio worden geregeld nesten gevonden, maar lang niet altijd lukt het om ze weg te krijgen. Want hoewel dit grote insect een ongewenste exoot is, aarzelen overheden de Aziatische hoornaar te bestrijden zolang de taakverdeling niet formeel geregeld is.
Johan de Boer van Zoekgroep Noord-Holland Midden weet ze te vinden, de Aziatische hoornaars – ook wel geelpoothoornaars genoemd. Hij spoorde ze op in Heerhugowaard, maar ook in Alkmaar, waar hij met zijn team dit weekend een nieuw record vestigde in Park Oosterhout: nog niet eerder was een nest zó snel opgespoord.
“De pincet waar een zender aanhangt, die moet om de wespentaille heen”, wijst De Boer in gesprek met Streekstad Centraal. Zo wordt een hoornaar ongewild tot spion: met die zender om de taille zal ze naar haar nest terugkeren en zo de locatie ervan verraden aan de speurders van de Zoekgroep. (tekst gaat door onder de foto)
Het is een effectieve manier om Aziatische hoornaars op te sporen. Er zijn ook andere trucs. Zo weet een imker in Koedijk nesten op te sporen door individuele hoornaars te merken met een kleurtje, en door deze gemerkte hoornaars slim te volgen en te lokken het zoekgebied gaandeweg te verkleinen.
Met de zendertjes gaat het duidelijk vlugger, maar deze methode is ook weer duurder. De gemeente Dijk en Waard heeft voor financiële ondersteuning gezorgd, vertelt De Boer. Dat is mooi, maar ook uitzonderlijk. De Boer ziet hoe overheden aarzelen in hun aanpak van deze exoot, en bijvoorbeeld ook van de rivierkreeft.
“Nederland is niet zo vooruitstrevend in het beheersen van uitheemse diersoorten”, verzucht De Boer. “Frankrijk is nu aan het bestrijden, maar Nederland kijkt niet naar de landen om zich heen. Dat is jammer.”
De twee nesten die in Koedijk waren gevonden verwijderde Alkmaar in eerste instantie niet. Dat is op dit moment nog de verantwoordelijkheid van de provincie, maar die komt alleen in actie als de nesten in of dichtbij natuurgebieden liggen. “De provincie heeft aangekondigd deze taak vanaf 2028 over te dragen aan gemeenten.
Daarbij is nog geen structurele financiering voorzien”, legt wethouder Odile Rasch uit. (tekst gaat door onder de foto)
Om toch iets te kunnen doen met de meldingen vat Alkmaar de bestrijding nu als een soort oefening voor na 2028 op. “Om voorbereid te zijn op de verwachte taakoverdracht heeft de gemeente besloten praktijkervaring op te doen met de signalering en verwijdering van nesten. Dit gebeurt samen met Stadswerk072 en een gespecialiseerde aannemer”, kondigt wethouder Rasch aan.
Maar die kosten, die zijn dus wel een punt van zorg. Per nest zal Alkmaar nu een afweging maken, álle nesten verwijderen lijkt er toch niet in te zitten. Tegelijk waarschuwt de gemeente ook dat mensen die nesten vooral niet zelf moeten gaan verwijderen, dan vallen de hoornaars aan – en ze steken hárd.
“Ze vreten alles”, zegt De Boer bezorgd. Bijenvolken zijn niet veilig voor de Aziatische hoornaar, maar ook andere insecten worden bedreigd. De invasieve wespen vormen een serieuze bedreiging voor de biodiversiteit. (tekst gaat door onder de foto)
Veel Alkmaarders delen de zorgen van De Boer, daarom is er ook onbegrip over de aarzelende houding van gemeenten en de provincie. Een recent incident in België heeft mensen nog extra alert gemaakt op de gevaren van de Aziatische hoornaar.
Maar de wethouder aan de andere kant kan het beschikbare geld maar één keer uitgeven, en formeel gaat ze dus al buiten haar boekje zolang de bestrijding van de Aziatische hoornaar nog bij de provincie ligt – iets wat Alkmaar nu oplost door het ingrijpen als een voorbereiding op later te beschouwen.
Maar ‘later’, voor de Aziatische hoornaar is dat nú. In Park Oosterhout vond de Zoekgroep uiteindelijk twee nesten. “Ik hoop dat de gemeente ook deze twee nesten wil gaan verwijderen”, zegt De Boer. “Maar de Aziatische hoornaar helemaal het land uit krijgen, dat lukt ons niet meer.”